Жиынтық табысты есептеу тәртібі

Балаларға арналған жәрдемақы алуға үміткер отбасының жиынтық табысын есептеу ережесі

Осы Ереже “Балалы отбасыларға берілетін мемлекеттік жәрдемақылар туралы” Қазақстан Республикасының 2005 жылғы 28 маусымдағы Заңына сәйкес әзірленді және он сегіз жасқа дейінгі балаларға тағайындалатын әрі төленетін ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақыны (бұдан әрі — балаларға арналған жәрдемақы) алуға үміткер отбасылардың жиынтық табысын есептеу тәртібін белгілейді.

Негізгі ұғым

Есепті кезең — өтініш берілген тоқсанның алдындағы тоқсан.

Мақсаты

Отбасының жиынтық табысын және жан басына шаққандағы орташа табысын бірізді тәртіппен есептеу.

1. Жиынтық табысты есептеу тәртібі

Кім есептейді

Отбасының жиынтық табысын балаларға арналған жәрдемақыны тағайындау және төлеу жөніндегі уәкілетті орган есептейді.

Қай кезеңдегі табыс алынады

Жиынтық табысқа осы Ереженің 2-бөліміне сәйкес отбасы құрамында есепке алынған барлық адамдардың өтініш берілген тоқсанның алдындағы тоқсандағы (есепті кезеңдегі) табысы қосылады.

Отбасы құрамындағы өзгерістер

  • Есепті кезеңде отбасы құрамына жаңа мүше келген жағдайда, оның табысы келген күнінен бастап есепке алынады.
  • Есепті кезеңде отбасы мүшесі кеткен кезде, жиынтық табыс кеткен күннен бастап сол мүшеге келетін орта есеппен жан басына шаққандағы табыс шегеріле отырып есептеледі.

Жан басына шаққандағы орташа табыс

Орташа жан басына шаққандағы табыс есепті кезеңдегі жиынтық табысты сол кезеңдегі айлар санына және отбасы мүшелерінің санына бөлу арқылы есептеледі.

Шетел валютасындағы табыс

Шетел валютасында алынған табыс Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасына, сондай-ақ бухгалтерлік стандарттарға сәйкес нарықтық айырбастау бағамы бойынша ұлттық валютаға қайта есептеледі.

Маңызды ескерту

Егер өтініш беруші уәкілетті органдар тексеру барысында анықтаған табыс туралы толық емес немесе дұрыс емес мәліметтер ұсынса, жиынтық табысты есептеу жүргізілмейді. Мұндай мәліметтер жәрдемақының заңсыз тағайындалуына әкелген жағдайда, өтініш берушіге және оның отбасына жәрдемақы төлемі тоқтатылады.

2. Жиынтық табысты есептеу кезінде есепке алынатын отбасы құрамы

Есепке алынатын адамдар

  • Ата-аналар (асырап алушылар) және олардың асырауындағы 18 жасқа толмаған балалар.
  • Оқушылар және күндізгі оқу бөлімінде оқитын 18 жасқа толмаған студенттер, оның ішінде стипендия алатындар (ата-аналарымен, асырап алушыларымен, қорғаншыларымен/қамқоршыларымен бірге тұруына немесе басқа елді мекенде оқуына қарамастан).
  • Отбасында тұратын өгей ұлдар мен өгей қыздар, егер олар басқа ата-анасының отбасында есепке алынбаған болса.
  • Тұрақты медициналық және санаторийлік-курорттық ұйымдарда емделіп жатқан балалар, сондай-ақ мектеп-интернаттарда ұстау үшін ата-аналары (асырап алушылары, қорғаншылары/қамқоршылары) ішінара ақы төлейтін балалар.

Есепке алынбайтын адамдар

  • Ата-аналардың (асырап алушылардың) туыстары: еңбекке жарамды немесе зейнетақы алатын ата-аналары, ата-әжесі, аға-інілері, апа-сіңілілері және басқа туыстар.
  • Ата-анасы қатысты ата-аналық құқықтан айырылған балалар.
  • 14 жастағы және одан жоғары жастағы жұмыс істейтін балалар.
  • Толық мемлекеттік қамқорлықтағы балалар.
  • Меншік нысанына қарамастан, білім беру ұйымдарында толық қамсыздандыру жағдайында ақы төлемей оқитындар.
  • Қорғаншының (асырап алушының) отбасында тәрбиеленуші балалар.
  • Мерзімді қызметтегі әскери қызметшілер, оның ішінде әскери-құрылыс жасақтарында қызмет өткеріп жүргендер.

Қай уақытта анықталады

Отбасы құрамы жәрдемақы алуға өтініш берген сәтте есепке алынады.

Ерекше жағдайлар

  • Қорғаншылықтағы балаларға қатысты жиынтық табыс есептелгенде, отбасы құрамында тек қорғаншылықтағы балалар есепке алынады.
  • Ата-аналары бөлек тұрған жағдайда, балалар анасының немесе әкесінің отбасында нақты тұратын жері бойынша есепке алынады.

3. Жиынтық табысты есептеу кезінде есепке алынатын табыс түрлері

Есепке алынатын табыс түрлері

Есепті кезеңде Қазақстан Республикасында және одан тыс жерлерде алынған табыстың барлық түрлері ескеріледі, соның ішінде:

  • Еңбекақы және әлеуметтік төлемдер түріндегі табыс.
  • Кәсіпкерлік және басқа да қызмет түрлерінен түсетін табыс.
  • Балаларға және басқа да асырауындағы адамдарға арналған алимент түріндегі табыс.
  • Жеке қосалқы шаруашылықтан түсетін табыс (мал мен құс ұстау, бағбандық, бақша өсіру, үй жанындағы шаруашылық).
  • Өзге де табыс.

Есепке алынбайтын төлемдер

  • Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек.
  • Он сегіз жасқа дейінгі балаларға арналған ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақылар.
  • Тұрғын үй көмегі.
  • Жерлеуге арналған бір жолғы жәрдемақы.
  • Бала тууына байланысты берілетін бір жолғы мемлекеттік жәрдемақы.
  • Есепті кезеңде ең төмен күнкөріс деңгейінен төмен жалпы сомада көрсетілген ақшалай және заттай (құндық бағадағы) қайырымдылық көмек. Егер қайырымдылық көмектің сомасы ең төмен күнкөріс деңгейінен асып түссе, жиынтық табыста көмек сомасы мен өңірде (облыс, республикалық маңызы бар қала, астана) қалыптасқан ең төмен күнкөріс деңгейі арасындағы айырма есепке алынады.
  • Жеке ісін ашуға және (немесе) жеке қосалқы шаруашылықты дамытуға арналған материалдық көмек. Егер ол мақсатқа сай пайдаланылмаса, жиынтық табыс аталған көмек сомасын ескере отырып есептеледі.
  • Төтенше жағдайлар салдарынан денсаулыққа және мүлікке келтірілген зиянды өтеу үшін көрсетілген көмек.
  • Отбасы мүшесінің осы отбасында тұрмайтын адамдарға төлейтін алименті.
  • Қорғаншылардың (қамқоршылардың) табысы (қорғаншылықтағы балаларға жәрдемақы тағайындау кезінде).
  • Азаматтардың тегін немесе жеңілдікпен протездеуге бару жолына ақы төлеу.
  • Протездеу уақытында азаматтарды ұстау.
  • Елді мекеннен тыс жерлерге емделуге тегін немесе жеңілдікпен жол жүру құны.
  • Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес дәрілік препараттармен, санаторийлік-курорттық емдеумен, протездік-ортопедиялық бұйымдармен (жасау және жөндеу), жүріп-тұру құралдарымен (кресло-арбалар) және мүгедектерге арналған өзге де оңалту құралдарымен, сондай-ақ білім алу кезеңінде оқушыларды тегін тамақтандыру түрінде көрсетілетін заттай көмек.

4. Жиынтық табысты есептеу кезінде есепке алынатын еңбекақы және әлеуметтік төлемдер

Жиынтық табысты есептеу кезінде (осы Ереженің 12-тармағында көрсетілгендерден басқа) отбасының еңбекақы және әлеуметтік төлемдер түрінде алынған табысы есепке алынады. Төменде берілген тармақтар ұсынылған мәтіннің үзіндісі негізінде беріліп отыр.

Жұмыс беруші еңбекақы ретінде есептеген төлемдер

  • Жалақының барлық түрлері, оның ішінде кесімді және мерзімді жалақы, сондай-ақ ақшалай және заттай нысандағы сыйлықақылар, қосымша ақылар, үстемақылар (Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жалақысы сақталатын кезеңге төленетін сомаларды қоса алғанда, қаржыландыру көзіне қарамастан).
  • Демалыс уақытында сақталатын жалақы, сондай-ақ пайдаланылмаған еңбек демалысы үшін ақшалай өтемақы.
  • Ұйым (заңды тұлға) таратылған немесе жұмыс берушінің (жеке тұлғаның) қызметі тоқтатылған, қызметкерлер саны немесе штаты қысқартылған жағдайда жеке еңбек шарты бұзылған кезде заңнамада белгіленген мөлшерде төленетін өтемақылар.
  • Уақытша, маусымдық және қоғамдық жұмыстарды орындау кезеңіндегі жалақы.
  • Сақтандыру агенттері мен брокерлерге төленетін комиссиялық сыйақы.
  • Бала тууына және жерлеуге берілетін жәрдемақылардан басқа, жалақы есептеу кезінде ескерілмейтін және ұйым қаражаты есебінен төленетін өзге төлем түрлері.

Әскери қызмет пен өзге төлемдер бойынша ескертпелер

  • Мерзімді қызметтегі әскери қызметшілердің ақшалай үлесін қоспағанда, әскери қызметшілердің (оның ішінде келісімшарт бойынша), ішкі істер органдары қатардағы және басшы құрамдағы адамдардың, сондай-ақ соларға теңестірілген санаттардың үстемақылар мен қосымша ақылар ескерілген ақшалай үлесі.
  • Жалдау бойынша төленетін еңбекақы.
  • Берілген бастапқы мәтін осы бөлімнің соңғы тармағында үзіліп қалғандықтан, әрі қарайғы төлем түрлері толық келтірілмеді.