Электрондық оқулықтарды пайдалану
Электрондық үкіметтен — электрондық оқулыққа дейінгі бағыт
2006 жылғы 1 наурыздағы Қазақстан Республикасы Президенті Н. Назарбаевтың халыққа Жолдауында «электрондық үкімет» жүйесін шұғыл енгізу қажеттілігі ерекше атап өтілді. Бұл бастама мемлекеттік басқаруды тиімді етуге, мемлекеттік органдардың жұмысын жүйелеуге және қызмет көрсету сапасын арттыруға бағытталды.
Сол үрдіс білім беру саласына да тікелей әсер етті: цифрлық ортада оқу үдерісін ұйымдастыру, бақылау және оқушының ақпараттық ізденіс қабілетін дамыту мәселесі күн тәртібіне шықты.
Электрондық оқулықтың негізгі мақсаты
Электрондық оқулық пен электрондық оқытудың басты мақсаты — оқыту үдерісін үздіксіз әрі толық бақылау және оқушының ақпараттық ізденіс қабілетін дамыту. Білім берудің кез келген саласында электрондық оқулықтарды қолдану оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып қана қоймай, ойлау жүйесін қалыптастыруға және шығармашылықпен жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Бұрынғыдай тек мұғалімнің түсіндіруіне немесе қағаз оқулықпен шектелу қазіргі заман талабын толық қанағаттандырмайды. Ақпараттандыру қоғамында электрондық ресурстарды пайдаланбай алға жылжу қиын.
Бастауыш мектептегі тәжірибе
Осы қағиданы басшылыққа ала отырып, бастауыш мектепте сабақ барысында «Кирилл и Мефодий» жүйелік бағдарламасын қолдануға болады. Оқу бағдарламасын да сол электрондық оқулықтың мазмұнына сүйеніп құру тәжірибесі бар.
Неліктен тиімді?
- Әр сабаққа арналған бейнематериалдар дайын түрде беріледі.
- Мұғалім үшін уақыт үнемделеді: дайын құрылым мен материалдарды сабақта бірден қолдануға мүмкіндік бар.
- Алгоритм, логика, интернетке шығу, сайт құру секілді бағыттар бойынша оқу әрекетін жандандырады.
Электрондық WEB оқулыққа қойылатын талап
Қазіргі уақытта электрондық WEB оқулықтың қандай болуы керектігі туралы біртұтас пікір әлі толық қалыптаспаған. Дегенмен электрондық оқулық мультимедиялық сипатқа ие болғандықтан, оның құрылымы да мазмұны да сапалық тұрғыдан жаңа деңгейде болуы қажет.
Уақытты үнемдеу және қайталау
Электрондық оқулық оқушының уақытын үнемдейді: материал іздеп отырмай-ақ, өтілген тақырыптарды және ұмыт қалған бөлімдерді жылдам еске түсіруге көмектеседі. Оқушы өзіне қажет элементтің жанында белгі қалдырып, жазба жүргізе алады.
Күрделі тақырыпты бөліп түсіндіру
Мазмұны күрделі үлкен тақырыптарды бөліктерге бөліп өткенде қосымша бейнежазбалар мен қысқа клиптер маңызды рөл атқарады. Олар уақыт масштабын өзгертіп, көріністерді жылдам не баяу көрсету арқылы түсінуді жеңілдетеді.
Ең қажет элемент: аудиоматериал
Электрондық оқулықтағы ең маңызды элементтердің бірі — аудиохабарлар. Мысалы, құстардың дауысына қарай түрін ажырату, жүрек қағысын тыңдап бақылау сияқты тапсырмалар арқылы қабылдау арналары кеңейеді.
Кемшіліктері мен шектеулері
Электрондық оқулықтардың артықшылықтарымен қатар, ескеруді қажет ететін келеңсіз тұстары да бар. Кейбір өнімдерде психологиялық-педагогикалық талаптар мен пәнаралық байланыстар жеткіліксіз ескеріледі.
Жиі кездесетін мәселелер
- Көрнекілік материалдары бірізді таңдалып, оқушының жеке ерекшеліктері мен денсаулық жағдайы ескерілмей қалады.
- Оқу мазмұнының толық қамтылмауы немесе оқулықты тұтас аудармай, фрагмент түрінде берілуі.
- Санитарлық-гигиеналық нормалардың сақталмауы және графикалық мүмкіндіктердің әлсіз қолданылуы.
Мұндай кемшіліктер әсіресе жоғары сыныптарға арналған математика, физика және кейбір электрондық оқулықтарда жиірек байқалады.
Информатика бойынша электрондық ресурстардың мүмкіндігі
Информатика пәнінде «Информатика: 30 сабақ» бағдарламасы және «Электрондық практикум» сияқты ресурстар оқу үдерісін тиімді ұйымдастыруға көмектеседі. Оқушы қосымша қағаз оқулықсыз-ақ информатика негіздері бойынша қажетті мәліметті тауып, өз бетінше меңгере алады.
Жылдам түсіндіру
Лабораториялық және практикалық жұмыстар қысқа әрі нақты түсіндіріледі.
Тестпен бекіту
Бағдарламаны меңгеруге арналған тест сұрақтары арқылы нәтижені бақылауға болады.
Дербес оқу
Оқушы өз қарқынымен ізденіп, оқу траекториясын жеке жоспарлай алады.
Қорытынды: жаңа технологияның бір бағыты
Электрондық оқулықтарды сабақта қолдану барысында оқушылардың пәнге қызығушылығының едәуір артатыны байқалады. Сонымен бірге мұғалімдер де өздеріне қажетті әдістемелік және дидактикалық көмекші құралдарды көбірек пайдалана алады.
Заман талабына сай жас ұрпаққа сапалы білім беруде электрондық оқулықтарды сабаққа енгізу — оқытудың жаңа технологиясының бір түрі. Бұл міндетті нәтижелі жүзеге асыру үшін тәжірибе алмасып, жетістіктер мен кемшіліктерді ашық талқылап отырсақ, жұмысымыздың өнімділігі арта түседі.