Кәсіпорын туралы жалпы мағлұмат
Өскемен ЖЭО: орналасуы және қызметі
Өскемен ЖЭО қаланың сол жағалау бөлігінде, Ертіс пен Үлбі өзендерінің оң жақ жағалауында орналасқан. Ол Өскемен ЖЭО ҚК құрамына кіреді және Үлбі металлургиялық зауыты, қорғасын зауыты, ВНИИЦветмет сияқты кәсіпорындарды біріктіретін Солтүстік өндірістік торабы аймағында орналасқан.
Жылумен жабдықтау көзі
ЖЭО өндірістік кәсіпорындарды (соның ішінде «Қазмырыш» АҚ, ҮМЗ АҚ, ВНИИЦветмет және т.б.) және Ертістің оң жағалауында орналасқан қаланың бірқатар тұрғын аудандарын жылумен қамтамасыз етеді.
Электр қуаты
241,5 МВт
Жылу қуаты
1050,9 Гкал/сағ
Жұмыс режимі
Жылу кестесі бойынша
Негізгі жүктеме қыс кезеңінде түседі.
Қайта құруға дейінгі БҚЗ 320–140 қазандық агрегаты (сипаттамасы)
Өскемен ЖЭО-да Барнауыл қазандық зауытының БҚЗ 320–140 маркалы төрт қазандығы (станциялық №11, 12, 13, 14) орнатылған. Қазандықтар табиғи айналымды, тік суқұбырлы, бір барабанды, П-тәрізді сұлбада орындалған және Кузнецк көмірін жағуға арналған. Диірмен шаруашылығының негізгі үлгісі — өндірістік ыдысты шар-барабанды диірмендер.
Негізгі есептік параметрлер
- Өндірушілігі
- 320 т/сағ
- Қатты қыздырылған будың қысымы (ысырмада)
- 14,0 МПа
- Қатты қыздырылған будың температурасы
- 555°C ± 2°C
- Қоректену суының температурасы
- 230°C
- Барабандағы қысым
- 15,8 МПа
- Қазандықтың су көлемі
- 83,6 м³
- Қазандықтың бу көлемі
- 48,2 м³
Пеш камерасы және газ жолдары
Пештің оттығы бірінші көтерілуші газ жолында орналасқан, ал екінші төмен түсуші газ жолында — бөліну аймағында — сулы экономайзер мен ауа қыздырғыш орналастырылған.
Оттық бөлімі Ø60×5,5 мм түтікшелерден жасалған экранмен орындалған (қадам — 64 мм). Пеш камералары 14 дербес айналым контурына бөлінген.
Артқы экранның бірқатар түтікшелері арқылы бу-су қоспасы 20,8 м белгісіндегі коллекторда жиналады; әр контурдың экранды түтікшелері Ø273×35 мм коллекторына кіреді. Су және бу камералары Ø133×10 мм түтікшелер арқылы барабанмен біріктірілген.
Пеш камерасының көлемі
1510 м³
Оттықтан шыққан газ температурасы (есептік)
1160°C
Ескерту: бастапқы мәтінде температура мәні «11600С» түрінде берілген; техникалық тұрғыда ол әдетте 1160°C ретінде қолданылады, сондықтан мән түзетілді.
Жанарғыштар және отын беру
Пештің майдандық қабырғасында 9,8 м және 12,3 м белгілерінде ГТ үлгісіндегі 4 қатар жанарғыш екі қабатта орналасқан: барлығы 8 түтік-жолақты жанарғыш. Соңғы жанарғыштың білігі оттық білігіне қатысты 6° төмен бұрышпен бағытталған.
Әр жанарғышқа УЛПП-1 типті екі шоқпен қоректендіргіш орнатылған (1,3–5,0 т/сағ). Қажет болған жағдайда ОН-563-07 үлгісіндегі бу бүріккіш қарамайлы форсункалар қолданылады.
Өлшемдер мен маркалар бастапқы техникалық сипаттамаларға сәйкес берілді.
Барабан және бу-суды бөлу жүйесі
Барабан конструкциясы
Қазандықта дәнекерленген барабан орнатылған: ішкі диаметрі 1600 мм. Бастапқы мәтінде қабырға қалыңдығы екі мәнмен келтірілген (92 мм және 112 мм); бұл, ықтимал, орындау нұсқалары немесе қайта есеп нәтижелерімен байланысты.
Барабан болаты
16ГНМ
Екі сатылы булану және бөлу
- Ішкі барабан циклондар.
- Барботажды жуып-тазарту құрылғылары.
- Бу айырғыштар (сепараторлар).
Бірінші саты (таза бөлік) барабанның ішінде орналасқан. Бу-су қоспасы экран жүйесінен ажыратқыш қораптар арқылы циклондарға түсіп, бөлінген су барабанның су аймағына қайтарылады, ал бу келесі сепарация сатыларынан өтіп қыздырғыш бөлікке жіберіледі.
Бу қыздырғыш: құрылысы және реттеу
Жалпы сұлба
Бу қыздырғыш радиациялық және конвективті типтерден тұрады, екі ағынды және төрт сатыда орналастырылған. Жалпы қыздыру беті — 3542 м².
1-саты
«Суық» конвективті
1422 м²
2-саты
Екі жылжымалы керме
590 м²
3-саты
«Ыстық» конвективті
980 м²
4-саты
Шығыс пакеттері
550 м²
Температураны реттеу («өз конденсатын» бүрку)
Бу температурасының артық жоғарылауын болдырмау және құбыр металын қауіпті қызудан қорғау үшін буды «өз конденсатымен» бүрку арқылы реттеу қолданылады. Ол үшін 33,593 м белгісінде барабанның арт жағында екі конденсатордан тұратын ирек тәрізді «суға батпайтын» конденсатор қарастырылған (оң және сол одақ).
Барабаннан келетін будың конденсациясы сулы экономайзердің бірінші сатысынан өткен қоректену суымен жүзеге асырылады. Жиналған конденсат құрама коллекторларға түсіп, одан әрі механикалық сүзгілер арқылы өтіп бүрку желісіне беріледі.
Реттеу сатылары
- 1-саты: булы эжектормен сору арқылы (есептік шығын — 9 т/сағ).
- 2-саты: қысым айырмасы есебінен (есептік шығын — 7 т/сағ).
Конвективті шахта, экономайзер және ауа қыздырғыш
Конвективті шахта
Конвективті шахта төмендеткіш газ жолдарын қалыптастырып, сулы экономайзер мен ауа қыздырғышты қамтиды. Конструкция газ жолдарының тығыздығын арттыруға және ауа сорылуын азайтуға бағытталған.
Жылулық ұлғаю төменнен жоғары қарай жүреді және өтемдеу элементтері арқылы қабылданады.
Сулы экономайзер
Экономайзер Ø32×3,5 мм түтікшелерден жасалған және шахмат тәртібінде орналасқан тегіс құбырлы жылан тәрізді пакеттерден тұрады. Жалпы қыздыру беті — 3340 м² (1-саты — 1700 м², 2-саты — 1640 м²).
Жылан тәрізділер кіріс және шығыс коллекторларға дәнекерленген, бағандар арқылы тіректеледі.
Ауа қыздырғыш
Ауа қыздырғыш пешке берілетін ауаны қыздыру және отынды кептіру мақсатында орнатылған. Ол түтікшелі, екі сатылы үлгіде орындалған (Ø40×1,5, болат — ст.3). Ыстық түтінді газдар құбырлар арқылы өтеді, ал ауа үрлегіш желдеткіштерімен айдалып, құбырлар арасындағы кеңістіктен өтеді.
Жалпы қыздыру беті
21180 м²
Төменгі текше жөндеу кезінде алмастыруға ыңғайлы болуы үшін алынбалы етіп жобаланған.
Қоректену торабы (негізгі арматура)
Қазандықта қоректенудің біржіпті сұлбасы қолданылған. Негізгі арматура қазандық бөлімшесінің 8 м белгісінде орналасқан және реттеу-өшірме желілері арқылы әр түрлі жұмыс режимдеріне бейімделген.
Желілердің мақсаты
- Ду-20 — қазандықты толтыру және бастапқы от жағуда қысым төмен болғанда.
- Ду-50 — қысым көтерілгенде, от жағу барысында, құбырлар қызған кезде.
- Ду-100 — қазандық жүктемесі төмендегенде.
- Ду-250 — негізгі қоректену желісі.
Сенімділік логикасы
Ду-100 және Ду-50 желілерінің жиынтық өткізу қабілеті негізгі жұмыс желісі істен шыққан жағдайда апаттық режимде қазандықтың толық жұмысын қамтамасыз етуге бағытталған.
БҚЗ-320-140-2 қазандық агрегатының қосымша жабдықтары
Шоқ (ұнтақ) дайындау жабдықтары
Қазандық агрегаты өндірістік ыдысы бар шоқ дайындаудың екі жүйесімен жабдықталған. Отынды кептіру мен ұнтақтау ШБМ-287/470 типті шарлы барабанды диірменде (19 айн/мин) орындалады.
Негізгі көрсеткіштер
- Электрқозғалтқыш: АЗ-13-52-8, қуаты 500 кВт, кернеуі 6000 В.
- Электрқозғалтқыш айналысы: 735 айн/мин.
- «Д» маркалы Кузнецк көмірі бойынша есептік өнімділік: 23 т/сағ.
Кептіру агенті ретінде ауа қыздырғыштың 1-сатысынан кейін алынатын қыздырылған ауа және 2-сатысынан кейін алынатын ыстық ауа қолданылады (тиісінше 76% және 24%).
Шоқ-ауа қоспасын тасымалдау ВМ-18А-40 1Б типті диірмен желдеткіштерімен жүзеге асырылады: 1500 айн/мин, тегеуріні 1065 мм су бағ., өнімділігі 108×103 м3/сағ.
Түтін сорғыштар мен үрлегіштер
Тарту-үрлеу жүйесіне екі жақты соратын екі түтін сорғыш және екі үрлегіш желдеткіш кіреді. Олар қазандықтың газ-ауа трактісіндегі қажетті шығындар мен тегеурінді қамтамасыз етеді.
- Түтін сорғыштар: Д-20×2, қозғалтқыш АЗ-13-52-10, 400 кВт, 580 айн/мин, 195×103 м3/сағ, 260 мм су бағ.
- Үрлегіштер: ВДН-18×2, екі жылдамдықты қозғалтқыштар 250/105 кВт, 970/730 айн/мин, 135×103 м3/сағ, 209 мм су бағ.
№14 қазандық агрегатының түтін сорғышында 730 айн/мин қозғалтқыштар қолданылып, осының есебінен өнімділік арттырылған.
Күл ұстау және шлам-күл шығару
Түтінді газдардан күлді ұстау үшін түтін сорғыштың алдында Вентури түтігі және диаметрі 3000 мм ЦС ВТИ типті скрубберлер орнатылады (әр қазанға — 4 дана). Қазандық астындағы күл мен қалдықтар шнекпен тазаланады.
Оттықтағы шлак суға толтырылған арнайы шахтада жиналып, багерлі сорғышпен тасымалданады. Скрубберден кейін күл гидрозатвор арқылы күл каналына түсіп, әрі қарай багерлі сорғышқа бағытталады.
Скруббер типі
ЦС ВТИ
Скруббер диаметрі
3000–3100 мм
Мәтінде екі мән кездеседі (3000 және 3100 мм).
Газ тазарту деңгейі
96–97,5%
Күл ұстаушы құрылғылар МВ УО ОРГРЭС типтік шешімдері негізінде қолданылған; әр қазандыққа — 4 жинақ.