ҚАЗАҚСТАН ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ҚАУЫМДАСТЫҚТА
Қазақстан және дүниежүзілік қауымдастық: азаптауға нөлдік төзімділік
БҰҰ-ның Бас хатшысы Кофи Аннан дүниежүзілік қауымдастықты азаптаудың кез келген түріне бір ауыздан, үзілді-кесілді қарсы шығуға шақырды. Бұл үндеу 10 желтоқсанда атап өтілетін Адам құқықтары күніне орай жарияланды.
Негізгі үндеу
- Әлем елдері әлі қосылмаған жағдайда, Азаптауға қарсы конвенцияны және оған қатысты факультативтік хаттаманы бекітуге шақырылды.
- Барлық мемлекеттерге БҰҰ-ның азаптау мәселелері жөніндегі арнаулы баяндамашысына өз бақылауындағы тұтқындармен еркін байланысуға мүмкіндік беру ұсынылды.
Ұлттық қауіпсіздік сылтауына ескерту
Кофи Аннан соңғы жылдары кейбір елдерде «ұлттық қауіпсіздік» деген желеумен азаптауға салынған тыйымды әлсіретуге бағытталған үрдістер байқалатынын атап өтті. Алайда ол: «Террордың бір құралы болып табылатын азаптау террорға қарсы күрес құралына айнала алмайды» деген ұстанымын нақты жеткізді.
Қазақстанның қатысуы
Қазақстан БҰҰ-ның Азаптауға қарсы конвенциясына 1998 жылы қосылған.
Адам құқықтары күніне шақыру
Бас хатшы халықаралық қоғамдастықты Жалпыға бірдей адам құқықтары декларациясына адалдықты қайта растауға және әлемді азаптаудан ада ету жолында күш біріктіруге үндеді.
Қазақстан мен Иордания: теңгерімді сыртқы саясат және өңірлік диалог
Еуропалық саясаткерлер Қазақстан мен Иорданияны Азияда орналасқан мемлекеттер ішінде теңгерімді сыртқы саясатымен, нарықтық экономикаға ұмтылысымен және өңірлік түйткілдерді шешудегі прогрессивті көзқарастарымен жиі атап өтеді.
Бедел және модернизацияға көзқарас
Бұл пікірдің негізінде екі ел басшыларының араб-батыс кеңістігіндегі беделі жатыр. Қазақстан басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Иордания королі ІІ Абдолланың ислам әлемін модернизациялау, экстремистік идеяларға қарсы тұру, Батыс пен араб әлемі арасындағы үйлесім мен келісімді заманауи мүдделер тұрғысынан жаңғырту бастамаларына оң баға бергені атап өтіледі. Иордания да Қазақстанның сыртқы саясатына оң көзқарас білдіріп келеді.
Таяу Шығыстағы рөл: делдалдық және қауіпсіздік
Иорданияның Таяу Шығыста орналасуы оны өңірлік проблемаларды реттеу үдерісіне тікелей қатысатын маңызды ойыншыға айналдырады. Ел дипломатиясы, ең алдымен, Палестина–Израиль тартысын және Ирактағы жағдайды тұрақтандыруға ден қояды — бұл ішкі саяси тұрақтылық пен экономикалық дамумен тығыз байланысты.
Бейбітшілік процесі және халықаралық негіз
- Иордания соңғы онжылдықта Израиль мен араб елдері арасындағы келіссөздерде «көпір» рөлін атқарып келеді.
- АҚШ және Еуропа Одағымен байланыстарды нығайту сыртқы саясаттың маңызды бағыты ретінде аталады.
- 1980-жылдардан бері Иордания араб–израиль тартысын бейбіт жолмен шешуді қолдап, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің №242 резолюциясы шеңберіндегі қағидаларды алға тартады.
- Палестина халқының өзін-өзі басқаруын және Палестинаны азат ету ұйымының келіссөздерге тең құқылы тарап ретінде қатысуын қолдайды.
Израильмен қатынас: реализм және әріптестік
Иордания Израильмен бейбіт келісімге 1994 жылы қол қойған. Бұл қадам өңірлік түйткілдерді көршінің қатысуынсыз шешу қиын екенін түсінген реалистік ұстаным ретінде сипатталады. Қазіргі таңда саяси, сауда-экономикалық және туристік байланыстар дамып келеді.
Мысал ретінде 2005 жылы Иордания, Израиль және Палестина арасында Қызыл теңіз бен Өлі теңізді байланыстыратын канал қазу жобасына қатысты келісім жасалғаны (шамамен 1 млрд АҚШ доллары) аталады.
Ирак мәселесі және өңірлік тұтастық
Иордания Иракта толыққанды тәуелсіздік пен бейбітшіліктің орнауын, аумақтық тұтастықтың сақталуын және бұл процеске араб мемлекеттерінің кеңінен қатысуын қолдайды.
Демократияландыру туралы сұрақ және сыртқы саясаттың сипаты
Сырттай қарағанда Иордания Батыс стандарттары тұрғысынан демократиялық институттары толық қалыптаспаған ел ретінде көрінуі мүмкін. Дегенмен оның сыртқы саясаты икемділігімен, прагматизмімен және көпвекторлы тәсілімен ерекшеленеді; әрі бұл ұстаным араб және мұсылман әлемі мүдделерімен үйлестіріледі. Жалпы алғанда, Иордания сыртқы саясатында бейбіт бағытты басым мақсат ретінде қояды.
Халықаралық диалог алаңы ретінде Иордания
- 2003–2004 жылдары Давос форумының көшпелі екі саммиті Иорданияда өтті — бұл елдің Батыс мемлекеттерімен қарым-қатынасының және саяси беделінің көрсеткіші ретінде айтылады.
- Амманда «Қазіргі әлемдегі мұсылман-христиан диалогының перспективалары» тақырыбында халықаралық конференция ұйымдастырылғаны аталады.
- Сондай-ақ әртүрлі ислам бағыттары өкілдерінің басқосуы өтіп, «Амман жолдауы» қабылданғаны көрсетіледі.
Осы факторлар Иорданияның Қазақстанмен конструктивті саяси диалог жүргізуге, ұстанымдарды үйлестіруге және халықаралық алаңдарда өзара қолдау көрсетуге әлеуеті бар екенін аңғартады.
Қазақстанның араб әлеміндегі мүддесі туралы
Араб әлемі Азия мен Африка құрлықтарында орналасқан 21 мемлекеттен тұрады. ХХ ғасырдың басынан-ақ әлемдік саясаттың маңызды субъектісі ретінде мойындалып, халықаралық институттар арқылы ықпалын күшейтті. Араб мемлекеттері лигасы және Парсы шығанағындағы араб мемлекеттерінің ынтымақтастық құрылымдары сияқты бірлестіктердің өңірлік күн тәртібіндегі орны ерекше.
Қазақстанның жеңіл өнеркәсібі: қауымдастық құру қажеттілігі
1990–1998 жылдар аралығында Қазақстандағы жеңіл өнеркәсіпті басқару құрылымы бес рет өзгергенімен, бұл жүйені жақсарта алған жоқ. Кәсіпорындарды басқарудағы үйлесімнің әлсіреуі, өзара байланыстың үзілуі, ақпарат алмасудың жеткіліксіздігі және бытыраңқылық нақты шешім қабылдауды қиындатты.
Бастама: 1999 жылғы 4 мамыр
1999 жылғы 4 мамырда өткен жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары жиналысында «Қазақстан Республикасы жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары қауымдастығын» құру ұсынылды. Сол жерде бастамашыл топ жасақталды.
Бастамашыл топ құрамы (іріктеме)
- «Қазақстан Тексти-Лайн» ЖШС — Апенко С.Л.
- «Семирамида» ЖШС — Ахшабаева Н.Т.
- «Восход» ААҚ — Кожаков А.К.
- «Сымбат» сән академиясы» ЖАҚ — Асанова С.Ж.
- «Алматы-кілем» ААҚ — Абсаметова Р.А.
- және басқа да кәсіпорын өкілдері
Талдау және құрылтайға дайындық
Бастамашыл топ Апенко С.Л. жетекшілігімен жеңіл өнеркәсіптің жағдайына талдау жүргізді. Кәсіпорындардан алынған жауаптар құрылтай жиналысын өткізу қажеттігін көрсетті. Құжаттар әзірленіп, ұйым тіркеуден өтті. Қауымдастық алғашқы кезеңде қалыптасып, әрі қарай дамуы үшін жұмыс жүргізді және қазіргі уақытта да белсенді қызметін жалғастырып келеді.
Заңды мәртебе
«Қазақстан Республикасы жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары қауымдастығы» — ерікті заңды тұлғалар бірлестігі нысанындағы тәуелсіз қоғамдық ұйым ретінде 1999 жылғы 26 қазанда тіркелді. Тіркеу нөмірі: 29184-1910-ЗТБ.
Қауымдастықтың мақсаты
Бастапқы мәтінде қауымдастықтың мақсаты келесі бөлімде жалғасады, алайда берілген үзінді осы жерде аяқталады.