Қазақша рефераттар

Газды көмірлердегі жарылыс қауіпсіздігі мен өрт қауіпсіздігінің ережесі

Көмір шаңының жарылыс қаупі: негізгі себептер мен факторлар

Көмірлі шаң ауада белгілі бір концентрацияға жеткенде жарылғыш қоспа түзеді. Әдетте шаң неғұрлым ұсақ әрі тез жанатын болса, соғұрлым құрамындағы ұшпалы заттар көп болып, жану жылдамдығы мен жылу бөлуі (калориялығы) артады. Ал ылғалдылық пен күлділіктің жоғары болуы жарылыс қаупін төмендетеді.

Шаң жүйесінде тұтану (өршу) көбіне көмірдің өздігінен қызуынан және жүйеде шаңның жиналып қалуынан туындайды. Көмір шаңының жарылысы шаң қызған кезде бөлінетін газ тәрізді жану өнімдерінің тұтануынан пайда болады.

Кілтті түсінік

Біздің көмірлер үшін шаң жүйесінде оттегі мөлшері 16%-ға дейін төмендегенде (бу беру есебінен) ауа-шаң қоспасының тұтануы басылады.

Қауіпті сәттер: іске қосу, тоқтату және режимдердің өзгеруі

Жарылыстардың елеулі бөлігі жабдықты іске қосу және тоқтату кезінде, сондай-ақ кесілген (тұрақсыз) режимдерде орын алады. Бұл кезде бірқатар қолайсыз факторлар қатар әсер етеді: ірі фракцияның үлесі азаяды, шаңның ылғалдылығы төмендейді, жүйедегі оттегі мөлшері өседі, шаң концентрациясы өзгеріп, диірменнің температурасы жоғарылайды.

Жарылыстан қорғау: жарылыс қақпақтары және орналастыру талаптары

Жарылыс салдарынан жүйенің қирауын азайту үшін шаң жүйесі жарылыс қақпақтарымен (жарылыс мембраналарымен) жабдықталады. Қақпақтың есептік ашылу ауданы шаң жүйесі көлеміне сәйкес таңдалады: әрбір 1 м³ көлемге кемінде 0,025 м².

Қай жерлерге орнатылады

  • Диірменнің кіріс және шығыс қылталарында
  • Диірмен желдеткішінің сорылу және қысым аймақтарында
  • Сепараторда
  • Циклонда
  • Бункерлі шаң жүйесі элементтерінде

Алдын алу шаралары: тәртіп, бақылау және тазалық

Жүйелі түрде орындауға тиіс талаптар

  • Шаң жүйесінде шаңның жиналуына жол бермеу, цехта тұрақты тазалық сақтау.
  • Кестеге сәйкес шаң және көмірдің жарамсыз (қауіпті) күйге өтуін бақылау және алдын алу.
  • Әр ауысымның басында және соңында диірменнің кіріс/шығыс қылталарын, сондай-ақ әр іске қосқан сайын шаң жүйесін жиі тексеру.
  • Ауысым барысында көмір ылғалдылығына қарай циклонның жағдайын, бітелуін және кері ағынның пайда болуын бақылау.
  • Аэроқоспа температурасының 70°C-тан жоғары көтерілуіне жол бермеу.
  • Кесілген (тұрақсыз) режимде диірменнің жұмыс істеуіне жол бермеу.

Диірмен мен бункер қауіпсіздігі: тоқтату тәртібі және температуралық шектер

Диірменге көмір беруді тоқтатқанда

Көмір беруді тоқтатқан сәтте диірмен дереу тоқтатылуы тиіс.

Бункердегі шаң температурасы

Температураның 65°C-тан жоғарылауына жол бермей бақылау қажет. Температура 65°C-тан асса, ПТБ талаптарына сай әрекет етіледі: қызудың себебі анықталады (шаң сіңірудің ұзақ тұрып қалуы, жергілікті қызу ошақтары, жарылыс қақпақтары арқылы сорылу мүмкіндігі және т.б.).

Температура көтерілгенде қолданылатын шаралар

  • Шаң бункерін шаң жүйесінің өз шнектерімен немесе ең жоғары деңгейге дейін толтыру.
  • Қызу бәсеңдесе де, қауіпті деңгейге қайта көтерілуін болдырмау үшін шараларды минималды қауіпсіз деңгейге дейін жеткізу.
  • Өрт сөндіру желісі арқылы бу беру.

Қазан тоқтағанда (ыстық резерв)

  • Қазан тоқтағаннан кейін шаң сіңіру шиберін жабу.
  • Шиберлерден шаңды шығару.
  • Циклон астындағы шаң бункерін асбестпен толтыру және бункерден сорғышты жауып, қоршау.

Ескерту: ыстық резервте ұсталу мерзімдері мен нақты регламент кәсіпорынның бекітілген нұсқаулықтарына сай орындалуы тиіс.

Тұрақты бақылау

  • Ауысымына кемінде 2 рет шнектердегі шаңды тексеру және іске қосар алдында жану ошағының жоқтығына көз жеткізу.
  • Ауысым сайын жарылыс қақпақтарының жарамдылығын тексеру.
  • Күн сайын циклондардың кіріс түтікшелерін тексеру және тәуліктік ведомостьте белгіленген жиналымдарды уақытылы жою.
  • Жану ошағы анықталса, шаң шығаруға тек толық жойылғаннан кейін ғана рұқсат беру.

Өрт сөндіру коммуникациялары және қауіпсіз жұмыс тәртібі

Өрт сөндіру желілерін өткізу

Шаң бункеріндегі жану ошағын өшіру үшін өрт сөндіру желісі диірмен барабанына жүргізіледі. Сондай-ақ өрт сөндіру желісі шаң шнегіне, сепараторға, шаң циклонына, диірмен желдеткіштеріне және ауа қыздырғыштарға да жеткізіледі.

Қатаң тыйымдар және шектеулер

  • Диірмен жүйесіндегі тұтанған ауаны жұмыс істемейтін қазан орнына “жағуға” тыйым салынады.
  • Шаң-ауа қоспасы қозғалыста тұрған кезде шаң жүйесінің элементтерін ашуға рұқсат етілмейді.
  • Шаң толған бункерге персоналдың түсуіне рұқсат етілмейді.

Жағу құрылғыларына қойылатын талаптар

  • Жанатын қондырғыларды (муфельдер, мазутты форсункалар) жағуға қазан орнында үрлеу (желдету) жүргізілгеннен кейін ғана және 15 минут өткен соң рұқсат етіледі.
  • Қазанды жаққанда негізгі жандырғыны қосу тек жағу құрылғысы факелінің тұрақты жануы қамтамасыз етілген жағдайда орындалады.

Тексеру, тазалау және жөндеу

Ішкі тексеріс, шаң дайындау жабдығын тазалау және жөндеу цех басшылығының жазбаша рұқсатымен ғана және тиісті қауіпсіздік ережелері толық сақталған жағдайда орындалады.

Жану ошақтарын сөндіру тәсілдері

  • Жабдықтың ішінде немесе сыртында байқалған бықсыған (жасырын) ошақты сумен немесе өзге тәсілмен өшіру, қажет болса тазалап (сыпырып) жою.
  • Ашық жалынды ошақты құммен немесе ұсақ күлмен сөндіру; суды аздап шашыратып қолдануға ғана рұқсат етіледі.