Қазақстан-Қытай сыртқы саяси қатынастары
Қазақстан–Қытай сыртқы саяси қатынастары
Қытаймен сенімді әрі болжамды қатынастардың орнығуы Қазақстанның сыртқы саясатының ең маңызды жетістіктерінің бірі ретінде бағаланады. Бұл ойды Сыртқы істер министрі Қасымжомарт Тоқаев Қытайда өткен кездесуде ерекше атап өтті.
Бейжіңдегі кездесу: негізгі акценттер
ҚазАқпарат мәліметінше, Қасымжомарт Тоқаев Қазақстанның Қытайдағы елшілігінде Қытайдың қоғамдық-саяси топтары және БАҚ өкілдерімен кездесу өткізді. Министр қатысушыларды Қазақстанның ішкі және сыртқы саясатының басым бағыттарымен, сондай-ақ саяси-экономикалық даму үрдістерімен таныстырды.
Ол Қазақстан–Қытай қатынастарының қазіргі деңгейіне жоғары баға беріп, өткен жылдың екіжақты байланыстарды стратегиялық серіктестік деңгейіне көтерген нәтижелі кезең болғанын айтты.
Жоғары деңгейдегі байланыстардың рөлі
- Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев пен ҚХР Төрағасы Ху Цзиньтаоның кездесуі 2005 жылдың басты оқиғаларының бірі ретінде аталды.
- 2006 жылғы қаңтарда ҚХР Төрағасының орынбасары Цзэн Цинхунның Қазақстанға ресми сапары ынтымақтастықты одан әрі дамытуға ықпал етті.
Сауда мен инвестиция: өсім динамикасы
Тауар айналымы
1,95 млрд → 6,8 млрд+
2002 жылы 1,95 млрд АҚШ долларынан 2005 жылы 6,8 млрд доллардан асып түсті.
Қытай инвестициясы
830 млн → 1,85 млрд
2002 жылғы 830 млн доллардан 2005 жылы 1,85 млрд долларға дейін өсті.
Шекара маңындағы ынтымақтастықты күшейтетін маңызды бастамалардың бірі ретінде «Қорғас» халықаралық орталығының ашылуы аталды. Бұл жоба өңірлік байланыстарға айқын серпін береді деп күтіледі.
Энергетикалық күн тәртібі: мұнай және газ
Екі ел мұнай-газ саласында ірі жобаларды жүзеге асыру арқылы ынтымақтастықты жалғастырып келеді. Соның ішінде Атасу–Алашаңқай мұнай құбыры ерекше аталады: осы желі арқылы Қазақстан мұнайын Қытайға жеткізу басталатыны айтылды.
Сонымен қатар Қазақстан–Қытай газ құбырын салу мәселесі бойынша белсенді келіссөздер жүргізіліп жатқаны атап өтілді.
Негізгі тұжырым
«ҚХР-мен сенімді және болжамды қатынастардың орнығуын тәуелсіз Қазақстанның сыртқы саясатының аса маңызды жетістіктерінің бірі деп бағалаймыз». — Қасымжомарт Тоқаев
Көпвекторлы бағыт және стратегиялық серіктестер
Қазақстан сыртқы саясатында жетекші мемлекеттермен және бірлестіктермен теңгерімді байланыс орнатуға мән береді. Материалда Ресей, Қытай, АҚШ, Еуропалық одақ және мұсылман елдерімен стратегиялық серіктестік тақырыбы қозғалады.
Авторлық пайымдауда Еуропа елдері тарапынан қызығушылықтың бәсеңдеу белгілері және мұсылман елдерімен өзара ықпалдастықтың арта түсуі туралы ойлар айтылады. Сондай-ақ инаугурация рәсіміне әр мемлекеттің қатысу деңгейі екіжақты мүдделердің салмағын аңғартатын белгі ретінде сипатталады.
Қазақстанның сыртқы саясаты: қысқаша шолу
Дипломатиялық қатынастар
120
Қазақстан 120 мемлекетпен дипломатиялық қатынастар орнатты.
Халықаралық ұйымдар
64
Қазақстан 64 халықаралық ұйымға мүше.
Келісімдер
1300+
1300-ден астам халықаралық және үкіметаралық келісімдер жасалды.
Қазақстандағы өкілдіктер
Қазақстанда шетелдік мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың шамамен 70 өкілдігі тіркелген.
Шетелдегі мекемелер
Шет елдерде Қазақстанның 50-ден астам елшілігі, дипломатиялық миссиясы және консулдығы бар.
Негізгі мақсаттар мен принциптер
- Мемлекеттік мүдделерді қорғау.
- Экономикалық реформалар мен демократиялық институттарды дамытуға қолайлы жағдай қалыптастыру.
- Барлық мемлекеттермен тең құқықты әріптестік пен ынтымақтастықты дамыту.
- Жаһандық және аймақтық кірігу үдерістеріне белсенді қатысу.
- Тұрақтылық пен қауіпсіздікті нығайту мақсатында жетекші мемлекеттермен стратегиялық ынтымақтастықты дамыту.
- Халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимылды кеңейту.
Сыртқы саясаттағы жетістіктер
- Қазақстанның егемендігін әлем мемлекеттері мен халықаралық ұйымдардың мойындауы.
- Көпвекторлы сыртқы саясат жүргізу тәжірибесінің орнығуы.
- Әлемдік қауымдастықтағы халықаралық беделдің артуы.
- Н. Назарбаев ұсынған кірігу бастамаларының бірқатарын жүзеге асыру.
- Халықаралық аренада Қазақстанның оң имиджін қалыптастыру.
- Экономикалық әлеуетті және инвестициялық тартымдылықты ілгерілету.
- Ұлттық саясат пен экономикалық мүдделерді шетелде қорғау тетіктерін күшейту.