Халықаралық қатынастар
Қазақстан мен Германия арасындағы мәдени ықпалдастықтың құқықтық және институционалдық негіздері
Қазақстан Республикасы мен Германия Федеративті Республикасы арасындағы мәдени ықпалдастықтың заңи іргетасы 1994 жылғы 16 желтоқсанда Алматыда қол қойылған мәдениет жөніндегі келісіммен бекітілді. Бұл құжат екіжақты байланыстарды жүйелі түрде дамытудың негізгі бағыттарын айқындап, ынтымақтастықты кең ауқымда қамтыды.
Қамтылған салалар
- Жоғары, орта және мамандандырылған білім беру
- Ғылым және мектептік білім
- Тілдерді дамыту және Қазақстандағы неміс ұлты азаматтарын қолдау
- Мәдени мекемелерді дамыту, өнер және мәдени алмасулар
- Баспа ісі, телевизия, радио, мұрағат ісі
- Жастар саясаты мен спорт
Координация тетігі
Екі мемлекет арасындағы мәдени ықпалдастықты дамытуға жауапты негізгі орган — Қазақстан–Германия мәдени ықпалдастық жөніндегі аралас комиссия. Комиссияның отырыстары Алматыда (1994), Гамбургте (1997) және Астанада (2001) өтті.
Бұл формат ынтымақтастықтың басымдықтарын келісіп, жобалардың сабақтастығын қамтамасыз етуге бағытталды.
Білім және ғылым: институттар мен мүмкіндіктер
Германия тарапы жоғары білім беру, ғылым және Қазақстанда неміс тілін дамыту салаларындағы байланыстарға 1994 жылдан бері Алматыда жұмыс істеп келе жатқан Гете атындағы институт арқылы қолдау көрсетті. Ал 1999 жылдан бастап Герман-Қазақстан университеті қызметін бастады.
Академиялық алмасулар
Ғылым және білім саласындағы тәжірибе алмасу бойынша Германия тарапынан қазақстандық студенттер мен ғалымдарға стипендия бөлуге жауапты құрылым ретінде Герман академиялық алмасулар қызметі (DAAD) аталады.
1999–2002 жылдары
Германияда «Болашақ» бағдарламасы бойынша 100-ден астам стипендиант білім алды.
2002–2003 жылдары
Германияға оқу үшін 16 адам жіберілді.
Неміс тарапы қазақстандық стипендианттардың үлгерімін ескере отырып, білім алушылар санын ұлғайту мәселесін күн тәртібіне қойғаны көрсетіледі.
Қоғамдық және саяси қорлар арқылы қолдау
Қазақстанда Германияның бірқатар саяси қорларының өкілдіктері қызмет етеді, соның ішінде Фридрих Эберт атындағы қор және Конрад Аденауэр атындағы қор. Фридрих Эберт қоры Алматыда 1996 жылдың күзінен бастап жұмыс істейді.
Жобалардың мақсаты мен қаржыландыруы
Жобалардың негізгі мақсаты ретінде демократия мен нарықтық экономиканы қолдау аталады. Қаржыландыру Германияның Ықпалдастық және даму министрлігі тарапынан жүзеге асырылғаны көрсетіледі.
Мәдени шаралар және қоғамдық дипломатия
Екіжақты мәдени байланыстарда Қазақстан Республикасы Президентінің Германияға сапарлары аясында өткен мәдени шаралардың орны ерекше. Гете атындағы институт және Қазақстандағы Германия Елшілігімен бірлесіп, 2001 жылдың сәуір–маусым айларында «Неміс мәдениетінің 2001 жылғы көктемі» атты кең ауқымды бағдарлама өткізілді.
2002 жылы Германияның бірқатар қалаларында Қазақстан өнер өкілдерінің қатысуымен мәдени іс-шаралар ұйымдастырылды.
БАҚ саласындағы ықпалдастық
Ретрансляция және редакциялар
- 11 қазақстандық телекомпания «Неміс толқыны» бағдарламаларын ретрансляциялау жөнінде келісімге келді.
- 7 радиостанция «Неміс толқыны» радиобағдарламаларын орыс және неміс тілдерінде таратты.
- Қазақстанда Kazgosradio құрамында неміс редакциясы жұмыс істейтіні аталады.
Гуманитарлық көмек: қолдау және кедергілер
Қазақстанға гуманитарлық көмек Германияның үкіметтік және үкіметтік емес ұйымдары тарапынан жеткізілді. Мәтінде «Гермеринг христиан ауызбірлігі» қайырымдылық ұйымы жалпы сомасы 2,5 млн неміс маркасы көлеміндегі көмекпен 7 көлік жібергені, ал Германияның Қызыл Крест ұйымы 1,5 млн еуро көлемінде көмек көрсеткені айтылады.
Жеткізу кезіндегі қиындықтар
Сонымен бірге гуманитарлық көмекті Қазақстанға жеткізу барысында бірқатар кедергілер көрсетіледі:
- Кеден құжаттарын рәсімдеудің баяу жүруі
- Кедендік баждарды төлеу талаптары
- Лицензиялау талаптары
- Медикаменттерді әкелуге рұқсаттама алу қажеттілігі (кей жағдайда айларға созылуы мүмкін)
Дереккөз туралы ескерту
Мәтін соңында дереккөз ретінде «Казахстанско-германские отношения» атты мақала және әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Халықаралық қатынастар факультетінде орындалған эссе (Алматы, 2006) көрсетілген. Берілген сілтеме ретінде www.google.com жазылған, бірақ нақты библиографиялық дерек толық келтірілмеген.