Қазақстан Республикасының Құқық қорғау органы және қызметі
1. Жалпы бөлім
Осы ереже Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржы бақылау комитетінің (бұдан әрі — мемлекеттік бақылау органы) прокуратура, ұлттық қауіпсіздік, ішкі істер органдарымен және қаржы полициясымен (бұдан әрі — құқық қорғау органдары) өзара іс-қимыл тәртібін айқындайды.
Қолданылу жағдайы
Ереже республикалық және жергілікті бюджет қаражатын пайдалану кезінде бақылау объектілерінің лауазымды тұлғаларының әрекеттерінен қылмыстық құқық бұзушылық белгілері анықталған жағдайларда қолданылады.
Мемлекеттік бақылау органы мен құқық қорғау органдары арасындағы өзара іс-қимылдағы басым бағыттардың бірі — республикалық және жергілікті бюджет қаражатының мақсатты пайдаланылуын бақылау.
2. Өзара іс-қимылды ұйымдастыру
Жоспарлы бақылау
Мемлекеттік бақылау органы жоспарлы бақылауды жылына екі рет, ағымдағы жылдың 10 маусымы және 10 желтоқсаны күндері жүзеге асырады. Негіз — мемлекеттік бақылаушы мен құқық қорғау органдарының ұсыныстары бойынша қалыптастырылған Бақылау жүргізу жоспары.
Жоспардан тыс бақылау
“Республикалық және жергілікті бюджеттердің атқарылуын бақылау туралы” Қазақстан Республикасы Заңының 5-тармағына сәйкес, қылмыстық қудалау органының қаулысы болған кезде, бюджет қаражатын пайдалану тәртібінің бұзылуы фактілері бойынша жүргізіледі.
Ұсыныстар мен мерзімдер
- Құқық қорғау органдары жоспарлы және жоспардан тыс бақылау жүргізу жөнінде ұсыныстарды мемлекеттік бақылау органына енгізеді.
- Мемлекеттік бақылау органының басшысы тексеру жүргізу туралы қаулыны алғаннан кейін 3 күн ішінде құқық қорғау органын бақылау жүргізу мүмкіндігі және басталу мерзімдері туралы хабардар етеді.
Жұмыс орнын және бағдарламаны қамтамасыз ету
Құқық қорғау органының қызметтік үй-жайында құжаттар бойынша бақылау жүргізілген кезде, бақылау қызметкеріне қажет болған жағдайда түсіндірулер беруге мүмкіндік жасай отырып, қажетті техникалық қамтамасыз етуі бар жеке жұмыс орны ұсынылады.
Бақылау бағдарламасы келісілген кезде мемлекеттік бақылау органының құзыретіне жататын мәселелер нақтылауға жатады, сондай-ақ бақылау жүргізу кезінде қатысуы қажет бақылау объектісінің лауазымды және материалдық жауапты тұлғаларының шеңбері айқындалады.
Кедергілер, қауіпсіздік және ықпал ету
- Егер бақылау объектісінің лауазымды тұлғалары құжаттарды беруден бас тартса немесе өзге кедергілер туындаса, құқық қорғау органы құжаттардың кедергісіз және уақытылы берілуіне ықпал етеді және ықтимал қарсы әрекеттердің алдын алады.
- Бақылау қызметкері жеке қауіпсіздігіне қатер төнгені немесе бақылауға қарсы басқа шаралар туралы құқық қорғау органына дереу хабарлайды және осы мәселелер бойынша құқық қорғау органының ұсынымдарын орындайды.
3. Бақылау жүргізу
Жәрдемдесу тетіктері
Қажет болған жағдайда құқық қорғау органы бақылау қызметкерінің сұрау салулары бойынша бақылау объектілерінің орналасқан жерін анықтауға, сондай-ақ бақылау барысында немесе өзге кезеңдерде жұмыс істейтін лауазымды, материалдық жауапты немесе басқару функцияларын орындайтын тұлғалардың қатысуын қамтамасыз етуге және олардан түсініктемелер алуға жәрдемдеседі.
Бағдарламаны түзету
Тексеру барысында бақылау қызметкері құқық қорғау органының алдына бақылау бағдарламасының мазмұны мен мерзімдерін түзету туралы мәселе қоя алады. Мұндай түзетуге тек мемлекеттік бақылау органы мен құқық қорғау органы басшылығының өзара келісімі негізінде ғана жол беріледі.
4. Бақылау актісін жасау және нәтижелерді ресімдеу
Актінің құрамы
Бақылау қызметкері нәтижелерді бақылау жүргізу актісімен (бұдан әрі — акт) ресімдейді. Актіге құжаттардың көшірмелері, ал қозғалған қылмыстық іс бойынша — құжаттар, сондай-ақ лауазымды және материалдық жауапты тұлғалардың түсініктемелері қоса тіркеледі. Барлық қосымшаларға акт мәтінінде тиісті сілтемелер жасалады.
Маңызды шектеу
Актіде лауазымды және материалдық жауапты тұлғалардың әрекеттеріне моральдық-этикалық баға берілмейді. Сондай-ақ олардың ниеті мен мақсатына қатысты біліктілік тұжырымдары жасалмайды, жалған бағалау немесе кінә тағу сипаты бар ұғымдар мен тіркестер қолданылмайды.
Аралық хабарлау
Тексеру аяқталғанға дейін бақылау қызметкері құқық қорғау органын жұмыс тәртібімен жазбаша түрде хабардар етеді: тексерілген мәселелер бойынша нәтижелерді, сондай-ақ толық көлемде тексерілмеген, бұрын келісілген мәселелер бойынша аяқтамау себептері мен ұсыныстарды көрсетеді.
Қол қою және таныстыру тәртібі
- Актіге орындаушы — бақылау қызметкері қол қояды және танысу әрі қол қою үшін тексеру аяқталғаннан кейінгі ағымдағы немесе келесі жұмыс күнінің ішінде бақылау объектісінің басшысына, бас бухгалтеріне, қажет болған жағдайда өзге де лауазымды тұлғаларға жіберіледі.
- Егер акт бойынша қарсылықтар немесе ескертулер түссе, мемлекеттік бақылау органының басшысы оларды қарайды және қарсылық түскен күннен бастап 1 апта ішінде бақылау объектісінің басшысына қорытынды береді. Осыдан кейін акт қол қойылды деп есептеледі.
- Акт ресімделіп, қарсылықтармен/ескертулермен және қорытындылармен толықтырылғаннан кейін, қол қойылған соң немесе бақылау қызметкері іссапардан оралғаннан кейінгі келесі жұмыс күнінен кешіктірілмей мемлекеттік бақылау органының басшысына беріледі.
- Актімен танысу және қол қою үшін тиісті тұлғалардың қатысуын қамтамасыз ету мүмкін болмаған жағдайда актіге тек бақылау қызметкері қол қояды, бұл туралы бөлек құжат ресімделеді.
5. Бақылау материалдарын құқық қорғау органдарына беру тәртібі
Жіберу мерзімі
Акт қосымшаларымен бірге мемлекеттік бақылау органының басшысына берілгеннен кейін, 3 күн ішінде оның тапсырмасы бойынша бақылау жүргізілген құқық қорғау органына тізімдеме бойынша жіберіледі.
Прокуратураға жолдау
Мемлекеттік бақылау органының бастамасы бойынша жүргізілген тексеру қорытындысында қаржы-шаруашылық қызметте жетіспеушіліктер, талан-таражға салу, теріс пайдалану немесе өзге құқық бұзушылықтар фактілері анықталса, актілерді ресімдеу аяқталғаннан кейін 3 күн ішінде процессуалдық шешім қабылдау үшін прокуратура органдарына беріледі.
Материалдардың құрамы
Міндетті құжаттар
- Мемлекеттік бақылау органының басшысы қол қойған тәртіп бұзушылық фактілері туралы ілеспе хат.
- Лауазымды тұлғалар қол қойған актілер (оның ішінде аралық және қарсы актілер).
- Тәртіп бұзушылықтардың сомасы және тиісті нормативтік құқықтық актілерге сілтемелер.
Қосымша тіркемелер
- Анықталған фактілерге қатысты құжаттардың куәландырылған көшірмелері.
- Қозғалған қылмыстық іс бойынша құжаттардың түпнұсқалары (шоттар, ведомостер, ордерлер, банк тапсырмалары, чектер, нарядтар, актілер, бұйрықтар және өзге құжаттар).
- Лауазымды тұлғалардың жазбаша түсініктемелері, қарсылықтары және (қажет болса) мемлекеттік бақылау органының қорытындысы.
Қосымша материалдар және кері байланыс
- Құқық қорғау органының жазбаша сұрау салуы бойынша мемлекеттік бақылау органы 3 күн ішінде негізді шешім қабылдауға қажет қосымша материалдарды ұсынуға міндетті.
- Құқық қорғау органы заң актілерінде белгіленген жағдайларда 1 ай ішінде берілген бақылау материалдары бойынша қабылданған шаралар туралы мемлекеттік бақылау органын хабардар етеді.
Қысқаша қорытынды
Не бақыланады
Республикалық және жергілікті бюджет қаражатының мақсатты пайдаланылуы.
Қалай жүргізіледі
Жоспарлы/жоспардан тыс тәртіпте, келісілген бағдарлама және нақты мерзімдер бойынша.
Қалай ресімделеді
Акт, қосымшалар және белгіленген тәртіппен құқық қорғау органдарына/прокуратураға беру.