Омыртқасыз жәндіктер мен омыртқалы жануарлар
Нормативтік негіз және қаулының мәні
“Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану туралы” Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 9 шілдедегі Заңының 8-бабы 18) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі жануарлар дүниесін мемлекеттік есепке алу, оның кадастры мен мониторингін жүргізу тәртібін бекітеді.
Қазақстан Республикасында жануарлар дүниесін мемлекеттік есепке алу, кадастр және мониторинг жүргізу ережесі бекітіледі.
Әр санаттағы жануарлар бойынша есепке алу мен мониторингке жауапты мемлекеттік органдар айқындалады.
1995 жылғы 21 тамыздағы №1153 қаулының күші жойылды деп танылады.
Қаулы қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді.
Жауапты мемлекеттік органдар
Жануарлар дүниесін мемлекеттік есепке алу, кадастр және мониторинг жүргізу үшін жауапкершілік жануарлар топтары мен шаруашылықта пайдаланылу ерекшеліктеріне қарай бөлінеді.
Орман және аңшылық бағыты
- Аң аулау объектілеріне жатқызылған және өзге шаруашылық мақсаттарда пайдаланылатын жануарлар.
- Жәндіктер: орман зиянкестері және орман үшін пайдалы жәндіктер.
- Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына енгізілген жануарлар.
Жауапты орган: ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің Орман және аңшылық шаруашылығы комитеті.
Балық шаруашылығы бағыты
- Балықтар.
- Балық аулау объектілеріне жатқызылған және өзге шаруашылық мақсаттарда пайдаланылатын басқа су жануарлары.
Жауапты орган: ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті.
Өсімдіктерді қорғау және агроэнтомология
- Жәндіктер: өсімдік зиянкестері (орманның зиянкес жәндіктерінен басқа).
- Ауыл шаруашылығы дақылдары үшін пайдалы жәндіктер.
Жауапты орган: ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі.
Ереже: жалпы қағидаттар
Ереженің мақсаты
Осы Ереже 2004 жылғы 9 шілдедегі Заңға сәйкес әзірленген және Қазақстан Республикасында жануарлар дүниесін мемлекеттік есепке алу, кадастр және мониторинг жүргізуді ұйымдастыру мен іске асыру тәртібін айқындайды.
Неге жүргізіледі?
Есепке алу, кадастр және мониторинг жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және орнықты пайдалану саласындағы мемлекеттік басқаруды қамтамасыз ету, сондай-ақ биологиялық әртүрлілік пен мекендейтін ортаны сақтау үшін жүргізіледі.
Қандай деректер қамтылады?
- Жай-күйі және географиялық таралуы.
- Мекендейтін ортасы.
- Саны және жүйелі байқаулар нәтижелері.
- Шаруашылық мақсатта пайдалану туралы ақпарат және өзге деректер.
Қамту аумағы және қатысушылар
Есепке алу, кадастр және мониторинг Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында жүргізіледі. Бұл ретте балық ресурстары мен басқа су жануарлары бойынша жұмыстарды тиісті уәкілетті орган, ал қалған жануарлар дүниесі бойынша – жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы уәкілетті орган жүзеге асырады.
Мәліметтерді жинауды уәкілетті органдар және олардың аумақтық бөлімшелері қамтамасыз етеді. Жануарлар дүниесін пайдаланушылар арнайы пайдалану кезінде объектілердің санын есепке алып, уәкілетті органның аумақтық бөлімшесіне есеп береді.
Бірыңғай тәсіл
Есепке алу, кадастр және мониторинг республика бойынша бірыңғай жүйе, әдістемелер және көрсеткіштер негізінде жануарлар топтары бойынша жүргізіледі: сүтқоректілер, құстар, бауырымен жорғалаушылар, қосмекенділер, балықтар, омыртқасыздар (оның ішінде жәндіктер).
Қандай санаттар бойынша жүзеге асырылады?
Есепке алу, кадастр және мониторинг жүргізілетін түрлердің тізбесін тиісті уәкілетті орган ғылым және ғылыми-техникалық қызмет саласындағы уәкілетті мемлекеттік органмен келісу арқылы айқындайды.
Жануарлар дүниесін мемлекеттік есепке алу
Жануарлар дүниесін есепке алу мемлекеттік экологиялық сараптамамен келісілген және тиісті уәкілетті орган бекіткен бірыңғай әдістемелер бойынша жүргізіледі.
Есепке алу нәтижелері Қазақстан Республикасы жануарлар дүниесінің кадастры мен мониторингін жүргізудің негізгі дереккөзі болып табылады.
Жануарлар дүниесінің кадастры
Қазақстан Республикасы жануарлар дүниесінің кадастры – табиғи еркін жағдайларда, еріксіз немесе жартылай ерікті жағдайларда республика аумағында тұрақты немесе уақытша мекендейтін жабайы жануарлар түрлерінің (немесе түрлер топтарының) таралуы, биологиялық жай-күйі, саны, сондай-ақ оларды шаруашылық мақсатта пайдалану сипаты мен қарқындылығы туралы мәліметтер мен құжаттардың жүйесі.
Сонымен бірге кадастр жануарлардың тіршілік ету жағдайлары (мекендейтін ортасы) және жүргізілетін биотехникалық, қорғау, қалпына келтіру және өзге де іс-шаралар туралы негізгі деректерді қамтиды.
Кадастрдың құрамдас бөліктері
-
1) Жануарлар дүниесінің гендік қор кітабы
Ғылым және ғылыми-техникалық қызмет саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган жүргізеді. Ол есепке алу мен кадастрдың бірыңғай зоологиялық негізін қамтамасыз етеді және фауна құрамы, жүйелік жағдайы, ғылыми атаулары, таралуы, саны, экожүйелер мен популяциялар өзгерісінің үрдістері, сондай-ақ шаруашылық мақсатта пайдалану туралы деректерді қамтиды.
-
2) Аңшылық және өзге шаруашылық мақсаттағы жануарлар кадастр кітаптары
Балық ресурстары мен басқа су жануарларын қоспағанда, жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы уәкілетті орган және ғылым саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган жүргізеді. Негізі: аумақтық органдар, жануарлар дүниесін қорғау мекемелері және ерекше қорғалатын табиғи аумақтар ұсынған деректер.
-
3) Балықтар және басқа су жануарлары кадастр кітаптары
Балық ресурстары мен басқа су жануарларын қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы уәкілетті орган және ғылым саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган жүргізеді. Негізі: аумақтық органдар және ерекше қорғалатын табиғи аумақтар ұсынған деректер.
-
4) Омыртқасыздардың ауыл шаруашылығы кадастры кітабы
Өсімдіктерді қорғау саласындағы уәкілетті орган және ғылым саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган жүргізеді. Негізгі мазмұны: өсімдік зиянкестері мен ауыл шаруашылығы үшін пайдалы жәндіктер туралы деректер.
-
5) Омыртқасыздардың орман кадастры кітабы
Орман шаруашылығы саласындағы уәкілетті орган және ғылым саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган жүргізеді. Негізгі мазмұны: орман зиянкестері және орман шаруашылығы үшін пайдалы жәндіктер туралы деректер.
-
6) Сирек және жойылып кету қаупі төнген түрлер кадастры кітабы
Уәкілетті органдар және ғылым саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган жүргізеді. Негізі: аумақтық органдар және ерекше қорғалатын табиғи аумақтар ұсынған деректер. Қамтитын нысан: Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына енгізілген түрлер.
-
7) Жануарлар дүниесін пайдаланушылардың жылдық есептері
-
8) Жануарлар санын есепке алу материалдары
Цифрлық формат және деректер алмасу
Жануарлар дүниесінің кадастры цифрлық геоақпараттық жүйелер негізінде жүргізіледі және Қазақстан Республикасы табиғи объектілерінің мемлекеттік кадастрларының бірыңғай жүйесінің құрамдас бөлігі болып саналады.
Кадастр кітаптарын жүргізудің нысандары мен тәртібін тиісті уәкілетті орган айқындайды. Кадастрлар шеңберінде алынған жануарлар дүниесі объектілерін есепке алу және тіркеу нәтижелері табиғи объектілер кадастрларының бірыңғай жүйесіне тегін беріледі.