Иерархиялық желі
Иерархиялық желілер
Иерархиялық жергілікті желілерде бір немесе бірнеше сервер болады. Иерархиялық желідегі сервер — бөлінетін ресурстарды тұрақты сақтайтын қойма. Сервердің өзі иерархияның одан жоғары деңгейіндегі сервердің клиенті бола алады.
Сервердің негізгі рөлі
Сервер әдетте ортақ пайдаланылатын мәліметтерді сақтайды, оларға қолжетімділікті ұйымдастырады және клиент сұраныстарына жауап береді.
Сервердің аппараттық құрамы
Серверлер, әдетте, жоғары өнімді компьютерлерден құралады: мүмкін бірнеше параллель жұмыс істейтін процессорлар, үлкен сыйымдылықты дискілер (винчестерлер), сондай-ақ жоғары жылдамдықты желілік карталар (100 Мбит/с және одан жоғары).
Әкімші және жауапкершілік
Серверде ақпаратты ұйымдастыру мен сақтау тәртібін арнайы маман — желі әкімшісі — белгілейді. Бірлесе пайдаланылатын ақпараттың сақталуына және қолжетімділігіне жауапкершілік те соның мойнында.
Клиент–сервер үлгісі
Жергілікті иерархиялық желілерде мәліметтерді өңдеу екі объекті арасында бөлінеді: клиент және сервер. Клиент ретінде жұмыс станциясы түсініледі; бұл ұғымға жұмыс станциясының пайдаланушысы да кіруі мүмкін. Сонымен қатар сервер ресурстарына қол жеткізуді жүзеге асыратын арнайы бағдарлама да «клиент» деп аталады.
Клиент не істейді?
Күрделі немесе арнайы процедураларды орындау үшін серверге сұраныс дайындайды: файлды санау, жазбаларды іздеу және басқа да операциялар.
Сервер не істейді?
Клиенттен келген сұранысты өңдейді, орындайды және нәтижесін клиентке қайта жібереді.
Бағдарламалық қамтамасыз ету
Иерархиялық желілердің жұмысын басқаратын бағдарламалық қамтамасыз ету, әдетте, екі бөліктен тұрады:
-
Серверлік бөлік — серверде орнатылатын желілік операциялық жүйе.
-
Клиенттік бөлік — жұмыс станциясындағы бағдарламалар жиынтығы; олар сол станциядағы операциялық жүйенің басқаруымен жұмыс істейді.
Операциялық жүйелер мысалдары
Әртүрлі жұмыс станцияларында бір желі ішінде әртүрлі операциялық жүйелер орнатылуы мүмкін.
Үлкен иерархиялық желілерде желілік операциялық жүйе ретінде көбіне UNIX пайдаланылады. Орта көлемдегі желілерде қазіргі уақытта Windows NT жиі қолданылады: серверде — Windows NT серверлік бөлігі, ал жұмыс станцияларында — Windows NT Workstation клиенттік бөлігі орнатылады немесе клиент ретінде Windows 95 пайдаланылуы мүмкін.
Сервер түрлері
Серверді иерархиялық желіде пайдалану тәсілдеріне қарай бірнеше типке бөлуге болады:
Файлдық сервер
Бірлесіп өңделетін файлдар мен ортақ пайдаланылатын бағдарламалар сақталатын, сондай-ақ пайдаланушылардың оларға қол жеткізуін қамтамасыз ететін компьютер.
Деректер базасы сервері
Деректер базасы файлдарын сақтау, өңдеу және басқару, сондай-ақ жұмыс станцияларынан түскен сұраныстар бойынша ақпарат беру функцияларын орындайтын компьютер.
Басып шығару сервері
Басып шығару құрылғылары желіге қосылған, пайдаланушыларға қолайлы түрде қолжетімді компьютер. Ол басып шығару сұраныстарына қызмет етеді және олардың орындалу кезегін ұйымдастырады.
Пошта сервері
Жергілікті желі арқылы да, ішкі модем арқылы да жіберілетін және қабылданатын ақпарат сақталатын компьютер. Пайдаланушы өзіне ыңғайлы кез келген уақытта атына келген хабарламаларды алып, қажет болса жібере алады.