Қазақша рефераттар

Стратегиялық маркетингтің Концепциясы

Нарық жағдайындағы маркетингтің рөлі

Нарық жағдайында маркетинг тауарларға салыстырмалы түрде тұрақты сұраныс қалыптастыруға, бәсекеге төтеп беруге және пайда табуға мүмкіндік береді. Дамыған нарықтық экономикасы бар елдерде көптеген кәсіпорындар лабораториялық зерттеулерге, конструкторлық жұмыстарға, өнімнің жаңа үлгілерін жасауға, оларды жетілдіруге, өндіріске дайындауға, технологиялық жабдықтауға және шығаруды игеруге қанша қаражат жұмсаса, маркетингке де шамалас көлемде қаржы бөледі.

Америка мамандарының есептеуінше, АҚШ нарығында маркетингке жұмсалатын жиынтық шығын көптеген тауарлардың соңғы бағасының 55–60%-ын құрайды. Осындай көрсеткіштер Батыс Еуропа мен Жапония нарықтарына да тән.

Екі негізгі көзқарас

1) Маркетингті бірден жүйе ретінде енгізу

Маркетингті кәсіпорындағы басқару процесін ұйымдастыратын тұтас жүйе ретінде қарап, оны толық форматта бірден енгізу.

2) Маркетингті кезең-кезеңімен енгізу

Маркетингті бірте-бірте, әр элементіне қажеттілік түсінікті болған сайын енгізу.

Кейбір кәсіпорындар шұғыл нәтиже мен жылдам қайтарым алу мақсатымен шетел тәжірибесін өз өндірісіне дереу енгізуге ұмтылады. Алайда мұндай асығыстықтың пайдасынан зияны көбірек болуы мүмкін.

Қазақстандағы тәжірибе: маркетинг элементтерін қолдану

Біздің елімізде маркетинг элементтерін пайдалануға қатысты белгілі бір талпыныстар бар: сұранысты зерттеу, жарнама, тауар түрлерін дамыту және сапаны жетілдіру тұжырымдамаларын жасау.

Кейс: «Актюбрентген» өндірістік бірлестігі (1990)

Маркетинг қызметін құру

Команда құрылымы

  • Бөлім бастығы: маркетингтік зерттеулерді талдау, жоспарлау, шараларды бақылау.
  • Бір қызметкер: дербес компьютерде маркетинг мәліметтер банкін құру.
  • Бір қызметкер: көрмелерді ұйымдастыру.
  • Бір қызметкер: жарнама.

Неге қажет болды?

Бұрын зауыт өнімін қорлар арқылы бөлетін. Нарықтық қатынастарға көшу өнімді өткізу қиындықтарын туғызды да, маркетинг қызметін құруды жеделдетті.

Бөлім мамандары республикалық «Медтехника» бірлестіктерімен, облыстық денсаулық сақтау бөлімдерімен, сондай-ақ көптеген ауруханалар және емханалармен байланыс орнатты. Жиналған ақпарат компьютерлік мәліметтер банкіне енгізілді.

Зерттеу нәтижесінен маңызды қорытынды

Талдау көрсеткендей, тек облыстық денсаулық сақтау бөлімдерімен байланыс жасау саланың нақты жағдайын толық ашпайды. Көптеген емханалар, әсіресе медсанбөлімшелер, рентген аппараттарына мұқтаж болған және сатып алуға мүмкіндігі болса да, оны қорларсыз (тікелей) сатып алуға болатынын білмеген.

Маркетингті енгізудің қажетті шарттары

Экономикада маркетингті тиімді енгізу үшін бірқатар алғышарт қажет:

a) Әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі

Инфрақұрылым, өндіріс мәдениеті, басқару сапасы және ресурстардың қолжетімділігі.

b) Нарықтық жағдайдың қалыптасуы

Бәсеке, баға сигналдары, сұраныс пен ұсыныстың еркін қозғалысы.

c) Ұйымдастырушылық шарттар жүйесі

Маркетинг қызметі, процестер, жауапкершілік пен өлшемдер жүйесі.

d) Сатып алушылар нарығын құру

Тұтынушы таңдауы, баламалар және ақпаратқа қолжетімділік.

e) Нарық механизмі дамуының деңгейі

Сауда арналары, логистика, сервис, келісімшарт тәртібі және деректер сапасы.

Маркетинг тұжырымдамалары: негізгі бағыттар

Маркетинг тұжырымдамасының негізгі мазмұны — сатып алушылар нарығы жағдайында тауарды өндіру мен өткізуді ұйымдастыру. Сондықтан маркетингті іс жүзінде жүзеге асыру көбіне тұтынушылардан гөрі сатушылардың алдында тұрған мәселелерді шешумен байланысты.

Ескерту: бастапқы мәтінде «(36-сурет)» деп көрсетілген. Бұл нұсқада сурет берілмеген, бірақ тұжырымдаманың мазмұны мәтін түрінде сақталды.

Өндірістік концепция

Маркетингтің бұл бағыты өндірісті ұйымдастыруды және технологияны үнемі жетілдіру қажеттігін мойындауға негізделеді. Ол сұраныс ұсыныстан жоғары болғанда немесе тауардың өзіндік құнын төмендету шешуші рөл атқарғанда тиімді болады.

Тауар концепциясы

Бұл көзқарас кәсіпорын жоғары сапалы тауар ұсыну арқылы үлкен жетістікке жетеді деген ұйғарымға сүйенеді. Алайда өндіруші тауардың артындағы тұтынушы қажеттіліктерін көрмесе, оны тәжірибеде жүзеге асыру қиынға соғады.

Өткізу (сату) концепциясы

Мұнда негізгі мақсат — өндірісте мүмкіндігінше көп өнім шығарып, кейін барлық құралдарды пайдалана отырып оны нарықта өткізуге ұмтылу.

Нарықтық (маркетингтік) концепция

Бұл концепция коммерциялық табысқа нарық қажеттіліктерін анықтап, оларды бәсекелестерге қарағанда тиімдірек тәсілмен қанағаттандыру арқылы жетуге болатынын дәлелдейді. Егер өткізу концепциясы тауарға бағдарланса, нарықтық концепция тұтынушыны егжей-тегжейлі тануға негізделеді.

Қолданбалы қорытынды

Нарықтық концепцияны іске асыру үшін кәсіпорын маркетингтік зерттеуді кешенді түрде жүргізуі керек (тек сату кезеңінде ғана емес). Басқаша айтқанда, мақсатқа жету үшін клиенттердің қажеттіліктерін білу, түсіну және алдын ала болжау маңызды.