Кассалық есеп операциясы
Кассалық есеп және кассалық операциялар
Кассалық операциялар — ұйымдағы ақша қаражатын сақтау және жұмсау тәртібі. Нақты ақшамен және есеп айырысумен жұмыс істеу үшін әрбір ұйым кассаны ұйымдастырып, белгіленген нысанда кассалық кітап жүргізуі тиіс. Бұл үдерістерді автоматтандыруда «1С: Бухгалтерия» жүйесі кең қолданылады.
Кіріс кассалық ордері
Мақсаты
Ұйым кассасына түскен ақша кіріс кассалық ордерімен рәсімделеді. Құжатты әдетте бухгалтерия толтырады; оған бас бухгалтер қол қояды, ал ұйым басшысы (немесе уәкілетті тұлға) қол қоюға/бекітуге өкілеттік береді.
Құжатты қайдан құруға болады (1С)
- «Құжаттар» мәзірі → «Кіріс кассалық ордер»
- «Журналдар» мәзірі → «Касса» → «Жаңа»
Толтырудың негізгі қағидалары
- Алдымен операция жүргізілетін кассаны таңдаңыз (жүйеде алдын ала бапталған болуы керек).
- «Қозғалыс түрі» реквизитін анықтамадан таңдап толтырыңыз (ақша қозғалысының түрі).
- «Корреспонденция» блогында 1010 шоты (теңге кассасы) немесе валюталық касса үшін тиісті шот және аналитика дұрыс көрсетілуі қажет.
- «Қабылданды» өрісінде ақшаны кімнен/қай ұйымнан қабылданғанын көрсетіңіз.
- «Негіз» өрісінде төлемнің мәнін нақты жазыңыз (мысалы: «Жүкқұжат №23 бойынша жеткізілген тауарлар үшін төлем»).
- Егер қосымша құжаттар қоса берілсе, оларды «Қосымша» өрісінде көрсетіңіз.
Валюта және ҚҚС ерекшеліктері
Егер валюталық касса таңдалса, құжатта валюта түрін және бағамын көрсету қажет. Бұл жағдайда «Касса» өрісінің жанында «Валюта» батырмасы пайда болуы мүмкін.
«ҚҚС мөлшерлемесі» және «ҚҚС сомасы» реквизиттері құжат баспа нысанында көрсетілуі мүмкін, алайда ҚҚС бойынша өткізбелер автоматты түрде қалыптаспайды.
Басып шығару, сақтау және өткізу тәртібі
- 1 Реквизиттерді толтырғаннан кейін баспа нысанын тексеру үшін «Басып шығару/Көшірме» батырмасын қолданыңыз.
- 2 Экрандық нысанды сақтау үшін «ОК» батырмасын басыңыз.
- 3 Жүйе «Құжатты өткізу керек пе?» деп сұраса, бастапқы кезеңде «Жоқ» деп қалдыру тәжірибеде кездеседі (ұйым ішкі тәртібіне байланысты).
- 4 Құжатқа бас бухгалтер қол қояды, содан кейін ол кассирге беріледі.
Кассирдің әрекеттері
- Ордердің дұрыс рәсімделгенін тексереді.
- Ақшаны қабылдайды және қабылдағаны туралы қол қояды.
- Квитанцияға күні мен жылын қойып, «Қабылданды» мөртабаны басылады.
- Квитанция ақшаны тапсырған тұлғада қалады; банкке ақша өткізілген жағдайда көшірме құжаттарға тіркелуі мүмкін.
Журналдан құжатты табу және өткізу (1С)
Бухгалтер құжатты кейін «Касса» журналынан тауып, ашып, тексеріп, қажет болса түзетіп сақтайды. Одан кейін «Өткізу» сұрағына «Иә» деп жауап беріп, құжатты өткізеді.
Шоттар және аналитика
Ұйымда бірнеше касса болуы мүмкін. Типтік есепте теңгедегі касса үшін 1010 «Кассадағы теңгемен ақша қаражаты», ал валюталық касса үшін 1020 «Кассадағы валютамен ақша қаражаты» қолданылады. Ақша қозғалысының түрі көбіне субконто (аналитика) ретінде жүргізіледі.
Жиі қолданылатын батырмалар (диалог терезесі)
-
«Записать»
Ашық формадағы өзгерістерді жазу (сақтау).
-
«Печать»
Құжаттың баспа нысанын шығару.
-
«ОК»
Құжатты/журналды сақтап, жабу.
Шығыс кассалық ордері
Мақсаты және рәсімдеу
Кассадан нақты ақша беру шығыс кассалық ордерімен рәсімделеді. Кейбір жағдайларда арнайы штамп қойылған басқа да рәсімдік құжат шығыс кассалық ордерінің реквизиттерін алмастыруы мүмкін.
Автоматтандырылған есепте шығыс ақша қаражатын көрсету үшін «Шығыс кассалық ордер» құжаты қолданылады: құжат бухгалтерияда толтырылып, қол қою/бекіту рәсімдерінен кейін кассаға беріледі.
Құжатты қайдан құруға болады (1С)
- «Құжаттар» мәзірі → «Шығыс кассалық ордер»
- «Журналдар» мәзірі → «Касса» → «Жаңа»
Толтыруды неден бастау керек
Ең алдымен құжатта операция жүргізілетін кассаны және сәйкес операция түрін дұрыс орнатыңыз. Қалған реквизиттер ұйымның ішкі регламентіне және төлемнің негізіне сай толтырылады.