Персонал бойынша менеджердің негізгі кәсіби ролі
Компоненттік модель және кәсіби профильдің логикасы
Персонал бойынша менеджердің сипаттамаларын компоненттік модельдер арқылы талдағанда, бұл қызметті бір өлшемді, яғни қарапайым әрекетті ғана бейнелейтін абстрактілі модельмен түсіндіру жеткіліксіз екені байқалады. Бұл рөл басқа әрекеттердің элементтері ретінде кіріктірілетін, күрделі түрде ұйымдастырылған қызмет түрлерінің моделі болуы тиіс.
Сондықтан персонал бойынша менеджердің кәсіби хабардарлығы көп рөлді кәсіби бағыттың кең профилін білдіреді: ол стратегияны да, операциялық процестерді де, адамдармен жұмыс істеудің нәзік қырларын да қамтиды.
Кәсіби профильді құруда нені ескеру керек?
Персонал бойынша менеджердің кәсіби профилін жасау кезінде келесі факторларды нақты айқындау қажет:
-
Тенденциялар мен өзгерістер
Тікелей лауазымдық міндеттерге елеулі ықпал ететін, болашақта сақталатын әрі болжанатын үрдістер: бизнес ұйымдастырудағы өзгерістер, өндіріс пен нарық ортасының динамикасы, техника мен технологияның дамуы.
-
Жауапкершілік аймағы
Менеджердің «жауапкершілік аймағының» кеңдігі: кадрлық стратегиядан бастап күнделікті HR-процестерге дейінгі қамту ауқымы.
-
Басым мәселелер мен нәтиже өлшемі
Менеджер көзқарасы бойынша ең маңызды мәселелер мен жұмыстың күтілетін нәтижелері, сондай-ақ оларды бағалау тәсілдері.
-
Тиімділік критерийлері
Әр негізгі функция үшін қызметтің тиімділік критерийлерін белгілеу: қандай нәтиже «жақсы орындалды» деп саналады және не арқылы өлшенеді.
-
Қабілеттер мен дағдылар блогы
Нәтижеге қол жеткізу және әр негізгі функцияны орындау үшін қажет негізгі қабілеттер мен қосымша ептіліктерді құрылымдау. Бұл блок кәсіби дағдыларды ғана емес, қызметке тән мінез-құлық ерекшеліктері арқылы көрінетін хабардарлықты да қамтиды.
Кәсіби рөлдер: тәжірибе мен болашақты болжау негізінде
Кадрлық қызметтің болашағын болжай алу және табысты корпорациялар тәжірибесіне сүйене отырып, персонал бойынша менеджердің кәсіби қызметіндегі негізгі рөлдерді төмендегідей сипаттауға болады.
-
1) «Кадрлық стратег»
Кадрлық стратегияны әзірлеу мен іске асыруға жауап беретін, оны қамтамасыз етудің ұйымдастырушы-үйлестірушісі; басқарушы команда мүшесі ретінде HR-менеджмент функцияларын жүргізеді.
-
2) «Персоналды басқару қызметінің басшысы»
Кадрлық бөлімшелердің жұмысын ұйымдастыратын, міндеттерді бөлетін және HR-қызметтің тұрақты орындалуын қамтамасыз ететін жетекші.
-
3) «Кадрлық технолог»
HR-технологиялар мен шешімдерді әзірлеп, енгізетін маман: ішкі және сыртқы ресурстарды тарта алады, ұйымның іскерлік перспективаларын ескере отырып оларды тиімді қолданады; технологиялық және арнайы білімдері жоғары.
-
4) «Кадрлық инноватор»
Кадрлық менеджмент тәжірибесіне жаппай енгізер алдында мұқият назар мен терең пысықтауды қажет ететін эксперименттік, бастамашыл немесе пилоттық жобаларды әзірлеу мен іске асырудағы көшбасшы.
-
5) «Орындаушы»
Жедел кадрлық саясатты жүзеге асыратын, күнделікті HR-процестердің нақты әрі уақытылы орындалуын қамтамасыз ететін маман.
-
6) «Кадрлық кеңесші»
Ұйымның болашағын панорамалық тұрғыдан бағалай алатын білікті маман: ұйымдастырушылық-кадрлық әлеуетті дамытуға қатысты қажеттіліктерді анықтайды, шешім жолдары мен мүмкіндіктерін ұсынады, адам ресурстарын басқаруда практикалық сараптамалық дағдыларға сүйенеді (ішкі және сыртқы консалтинг форматында).
Негізгі хабардарлық: 11 облыс және 3 топ
Персонал бойынша менеджердің хабардарлығына қатысты көптеген сипаттамалар ұсынылады. Дегенмен сарапшылар бағалауында 11 негізгі облыс ерекше маңызды деп танылады. Бұл облыстар үш топқа біріктірілген.
Жеке тәрбиелілік
- Әдептілік: жеке тұлға құқықтарын сыйлау, уәдеге берік болу, сенімділік, адалдық, әділеттілік.
- Адал ниет: өз жұмысына жоғары талап қоя білу.
- Ақылдылық: негізделген әрі шынайы шешім қабылдай алу.
Мақсатқа бағдар және өнімділік
- Нәтижелік: соңғы нәтижеге бағытталу.
- Батылдық: қалыптасқан жағдайдағы шектеулерді еңсере алу.
- Ұйымға адалдық және іскерлік бағдар: ұйым нормаларын орындауға дайын болу, іске беріліп жұмыс істеу, сапа үшін жауапкершілік алу.
- Өзіне сенімділік: әртекті міндеттерді шешуге дайын болу, нақты тапсырмаларды орындаудағы жинақылық.
Командалық жұмыс дағдылары
- Командаға бағдар: бірлесе жұмыс істеу қажеттілігін түсіну және тиімді өзара әрекеттесу.
- Тіл табыса алу: серіктестермен шығармашылық іскерлік қатынастар құра білу.
- Қарым-қатынас құру: жазбаша және ауызша ойды анық жеткізу, деректер мен көрнекі құралдарды орынды қолдану.
- Тыңдай білу: ауызша ақпаратты дұрыс қабылдап, өңдеп, қолдану.
Сарапшылар ұсынған маңыздылық реті
Сарапшылар пікірінше, персонал бойынша менеджердің жемісті жұмысы үшін негізгі құзыреттердің маңыздылығы төмендегі тәртіппен көрінеді:
- 1 Әдептілік
- 2 Тіл табыса алу
- 3 Тыңдай білу
- 4 Қарым-қатынас жасай алу
- 5 Командалық бағдар
- 6 Адал ниет
- 7 Ақылдылық
- 8 Нәтижелік
- 9 Батылдық
- 10 Өзіне сенімділік
- 11 Ұйымға адалдық және іскерлік бағдар