Квадрат теңсіздіктерді шешуде оқушылардың математикалық сауаттылығын арттыру жолдары

Бұл ғылыми жұмыстың мақсаты — математиканы оқып-үйренуге ынтасы төмен оқушылармен тиімді жұмыс жасау жолдарын қарастыру және олардың математикалық сауаттылығын арттыруға бағытталған әдіс-тәсілдерді жүйелеу.

Негізгі бағдар

Оқыту нәтижелі болуы үшін білімді тек жаттап алу жеткіліксіз: оны практикада қолдану, теориялық тұрғыдан дәлелдеу және түрлі жағдайда іске асыру дағдылары қалыптасуы керек.

Нәтиже өлшемі

Оқушы жаңа материалдың негізгі идеясын қайта айтып бере алса, түйінді ұғымдарды ажыратып, нақтылай алса және сабақтағы белсенділігі арта түссе — оқыту мақсатына жақындайды.

Сабақтың нәтижелі болуының негізгі шарттары

Білімді тек есте сақтамай, оны тәжірибеде және теорияда қолдана білу.
Білімді бекітудің әртүрлі формаларын жүйелі қолдану.
Жаңа материалдың негізгі идеясын өз сөзімен жеткізе алу.
Негізгі ұғымдардың түйінді мәселелерін бөліп алып, нақтылау.
Оқушылардың белсенділігін мақсатты түрде дамыту.

Үлгермеушіліктің пайда болу себептері

Оқушылардың танымдық белсенділігінің, әсіресе оқуға деген ынтасының төмендеуі жалпы үлгермеушілікке әкеледі. Үлгермеушілік көбіне сабақ барысында қалыптасады және оны алдын ала ұйымдастырылған жүйелі жұмыс арқылы болдырмауға болады.

Маңызды ескерту

Үлгермеушіліктің себептері көбіне оқу-тәрбие жұмысын дұрыс ұйымдастырмаумен және санитарлық-гигиеналық нормалардың сақталмауымен байланысты болады.

Негізгі себептер

Мұғалімнің сабақты сапасыз өткізуі: жаңа материалды толық түсіндіре алмау, бекіту жұмысының әлсіздігі, оқушы білімін жүйелі есепке алмау, талаптың жеткіліксіздігі.

Үй тапсырмасын жоспарлаудың әлсіздігі және оны мұқият тексерудің болмауы; жеке жұмыстың жеткіліксіздігі; танымдық қызығушылықты дамыта алмау.

Мектеп деңгейінде үлгермеушіліктің алдын алу бойынша жүйелі жұмыстың болмауы.

Тәрбие жұмысындағы олқылықтар: тәртіптің төмендеуі, міндеттерді саналы түсінбеу, әкімшілік тарапынан уақытылы шара қолданылмауы.

Бағалаудағы біржақтылық және оқыту мен тәрбие үдерісіндегі сабақтастықтың сақталмауы.

Сабақ босату, оқушының ауырып қалуы, сондай-ақ тапсырмалардың шамадан тыс қиын немесе тым жеңіл болуы.

Қиындық пен жеңілдіктің теңгерімі

Оқу материалын шамадан тыс қиындату оқушының өзіне деген сенімін төмендетеді. Ал материалдың тым жеңіл болуы, яғни белгілі нәрсені көп қайталау, оқушыны жалықтырып, танымдық қызығушылықты әлсіретеді.

Ынтаны жоғалтпау үшін қойылатын міндеттер

Оқушылардың математикаға қызығушылығын төмендетіп алмау үшін білім сапасын арттыру, өз бетінше әрекет етуін жетілдіру және оқу үдерісін жандандыру қажет. Ол үшін төмендегі міндеттерді жүйелі түрде жүзеге асыру маңызды.

Оқытуды оқушының дамуына бағыттап ұйымдастыру.
Оқыту мазмұнына сай мақсат пен міндетті дұрыс қою.
Мұғалім мен оқушы арасындағы тең құқықты қарым-қатынасты сақтау.
Оқушыны танымдық әрекет иесі ретінде қалыптастыруға күш салу.
Тақырыпқа сәйкес қызықты есептерді жиі қолдану.
Сабақта жаңа технологиялар мен олардың элементтерін қолданып, оқытуды түрлендіру.
Күрделі есептерді шығаруға жүйелі түрде машықтандыру.

Оқу үдерісін жетілдіру: өз бетінше жұмыс және ойлау дағдысы

Оқу үдерісін жетілдірудің негізгі бағыты — оқушылардың өз бетінше жұмыс істеуін күшейту және танымдық белсенділігін көтеру. Педагогика ғылымы тиянақты білімнің маңызын жоққа шығармайды, керісінше оқыту мен тәрбиелеуді жетілдіруге бағытталған жаңа мақсаттардың рөлін айқындайды.

Нәтижеге бағытталған дағдылар

Білімді өз бетінше қабылдау қабілетін дамыту.

Логикалық ой-тұжырым дағдысын және ғылыми ойлау мәдениетін кеңейту.

Математиканы оқуда кездесетін танымдық тәсілдерді өз бетінше қолдану: мұғалім түсіндіруін талдау, кітаппен жұмыс, тапсырма орындау, бақылау.

Өз бетінше ойлануды және шығармашылық қабілетті арттыру.

Қызығушылықты ояту: мазмұнның тартымдылығы және тарих элементтері

Сабақтың тиімділігін арттырудың және математикаға қызығушылық тудырудың жолдарының бірі — оқушының алған білімін баяндауға ынтасын қолдау, сондай-ақ математика тарихының элементтерін енгізу арқылы есеп мазмұнын тартымды ету.

Қызықты материалдар, түрлі есептер мен ойындар сабақта орнымен қолданылса, оқушылардың белсенділігі артып, пәнге деген оң көзқарасы қалыптасады.

Танымдық қызығушылықты арттыру үшін есте ұстайтын қағидалар

Материалға нақты тірек (сілтеме) беру және оны мәнмәтінмен байланыстыру.
Алдын ала қажетті мәліметтерді ұсыну.
Оқушыны психологиялық тұрғыдан дайындау: пәнге және мұғалімге дұрыс көзқарас; пәнге саналы қатынас; білімнің тәжірибелік мәнін түсіну.

Шығармашылыққа баулу: ықпалдасқан бағыттар

Ұлттық танымдар

Мазмұнды өмірмен, мәдени контекспен байланыстыру.

Топтық математика

Бірлескен талдау, дәлелдеу, пікір алмасу.

Өзіндік жұмыстар

Жеке траектория, қарқын және жауапкершілік.

Зерттеу

Болжам жасау, тексеру, қорытындылау.

Танымдық жаттығулар мен ойындар

Қызығушылықты күшейту, тұрақты назар қалыптастыру.

Пәнаралық байланыс

Математиканы әдебиетпен және өзге пәндермен ұштастыру.

Үйірме және пәндік іс-шаралар

Пән айлығы, сайыстар, жобалар арқылы мотивацияны қолдау.

Практикалық бөлім: «Квадрат теңсіздіктер» тақырыбын ұйымдастыру

Оқушының сабаққа ынтасы мен белсенділігін арттыруда маңызды тәсілдердің бірі — тақырыптың негізгі мәселесіне оқушылардың өз зерттеуі арқылы келуі. Мұндай жағдайда оқушы математикалық ережені өзі ашқандай әсер алып, материалды тереңірек түсінеді.

Өткен тақырыпты пысықтау сұрақтары

1 Қандай теңдеулер квадрат теңдеулер деп аталады?
2 Квадрат теңдеулерді шешудің қандай әдістерін білесіңдер?
3 Квадрат теңдеудің қандай түбірлері болады?
4 Қандай өрнек квадрат үшмүше деп аталады?

Жаңа материал: анықтама және негізгі айырмашылық

Анықтама

ax² + bx + c < 0

ax² + bx + c > 0

Осы түрдегі теңсіздіктер квадрат теңсіздіктер деп аталады.

Теңдеуден айырмашылығы

Квадрат теңсіздіктерді квадрат теңдеулер сияқты шешеміз, бірақ жауапты жазуда маңызды айырмашылық бар:

Теңдеудің жауабы — нақты сандар (түбірлер).
Теңсіздіктің жауабы — сандар аралығы (интервал).