Алматы
Алматы: тарихы, мәдениеті және жасыл келбеті
Мәскеу мен Алматының арақашықтығы шамамен 2 900 км. Алматының жергілікті уақыты Орталық Еуропа уақытымен салыстырғанда 3 сағат алда.
Климаты: төрт мезгілдің мінезі
Жаз
Жаз айларында, мамырдан қыркүйекке дейін, ауа райы көбіне шамамен +22°C болады.
Қыс
Қаңтарда аяз -8°C-қа дейін төмендеуі мүмкін.
Күз
Күз көбіне жұмсақ, жылы болып келеді.
Көктем
Көктем ерте келіп, күн тез жылынады.
Тарих белестері: Верныйдан Алматыға
- Алматы алғашында «Верный» қаласы деп аталған.
- 1913 жылы қалада шамамен 55 мың тұрғын болған, ал өндіріс орындарында 365 жұмысшы еңбек еткен.
- Ұлы Қазан төңкерісінен кейін қаланың даму тарихы жаңа кезеңге өтті.
- 1921 жылы Верный атауы өзгеріп, қала «Алматы» деп атала бастады.
- 1929 жылы Алматы Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының астанасына айналды.
Ғылым және мәдениет
Қысқа уақыт ішінде Алматы ғылыми әрі мәдени орталық ретінде танылды.
Халық саны
Қала халқы 1 миллион адамға дейін өсті.
Өндіріс
Қалада 140 өндіріс орны болып, онда шамамен 100 мың жұмысшы еңбек еткен.
1965 жылы қала өзінің алғашқы мақта өнімін өндірді. Алматы фабрикалары шығарған тауарлар АҚШ, Ұлыбритания, Жапония және әлемнің тағы 30-ға жуық еліне экспортталған.
Қала келбеті: мәдени нысандар мен қоғамдық кеңістіктер
Театрлар мен кино
- 800 орындық «Лермонтов» драма театры.
- 900 орындық «Арман» кинотеатры.
- «Абай» атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық опера және балет театры және Мұхтар Әуезов атындағы қазақ драма театры.
- Орыс, ұйғыр, корей және басқа ұлттардың мәдени нысандары да жұмыс істейді.
Кітапханалар, алаңдар, спорт
- 1971 жылы Республика халықтар кітапханасы ашылды.
- «Медеуде» жаңа спорт кешені ашылды.
- Спорт алаңдары салынып, қала инфрақұрылымы кеңейді.
- 1990 жылы құрылған «Ленин» алаңы қаланың көркін арттырды.
Қала аумағы
Қаланың аумағы 16,2 мың гектарға жетіп, оның шамамен 90%-ы абаттандырылған.
Мәдени өмір
Алматыда 7 театр, 15 кинотеатр және жүздеген мәдени клубтар мен кітапханалар бар.
Құрылыс қарқыны
Қазіргі кезде қалада көптеген жаңа ғимараттар мен қонақүйлер салынуда.
Білім мен денсаулық сақтау
Білім
Верный кезеңінде қалада бір ғана гимназия болған. Бүгінде Алматыда 185 жалпы білім беретін мектепте шамамен 136,5 мың бала оқиды. Сондай-ақ 16 жоғары оқу орны және 15 арнаулы оқу орны бар.
Денсаулық сақтау
Қалада 51 аурухана жұмыс істейді. Революцияға дейін қалада небәрі 10 емдеу мекемесі болған.
«Жасыл қала» және апорттың отаны
Алматыны «жасыл қала» деп атау бекер емес: мұнда бау-бақша көп. Әсіресе апорт алмасы кең таралған. Сондықтан Алматыны жиі алманың атасы деп те атайды.
Қалаға сапар: Көктөбе көрінісі
Қалада жол және көлік қатынасы жақсы дамыған. Алматыға келгенде Көктөбеге көтеріліп, қаланың көрінісін тамашалау — көпшіліктің сүйікті дәстүрі.