Ұстаз -ұлы тұлға
Ұстаз — ұлы тұлға
Ұстаз — жас ұрпақтың рухани сәулеткері, қоғам мен халық өз үмітін артатын сенімді өкіл. Ұстаздар сол сенімді ақтап, зерделі де зерек, парасатты, ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтарды бойына сіңірген тұлғаларды тәрбиелейді.
Сабақтың мақсаты
Сабақ мазмұны оқушыға білім берумен шектелмей, оның ойлауын дамытып, адамгершілік құндылықтарды қалыптастыруға бағытталады.
Білімділік
Оқушыларды біліммен хабардар етіп қана қоймай, тың мәліметтер арқылы білімін жүйелі қалыптастыру.
Дамытушылық
Еріктілікті, қабілеттілік пен белсенділікті дамыту; танымдық қиындықты жеңуге талпындыру.
Тәрбиелік
Балаларды адамгершілікке, әдептілікке баулу; ұстаз еңбегін құрметтеп, бағалай білуге тәрбиелеу.
Кіріспе: ұстаз еңбегінің салмағы
Тәуелсіз Қазақстанның тарихи-әлеуметтік, мәдени-рухани болмысын дамытуда, қоғамдық өмір мен ұлттық мектепті қалыптастыруда ұстаздардың еңбегі айрықша. Ұстазға тек оқушы ғана емес, ұлы жазушылар мен ақындар да бас иіп, өз шығармаларында жыр арнаған.
Сабақтың басталуы
- 1 Ұйымдастыру кезеңі: оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.
- 2 Ұстаз туралы ой қозғау, пікір алмасу, сұрақ-жауап арқылы белсендіру.
Ой тастайтын сұрақ
«Сендер ұстаз туралы өлеңдерді білесіңдер ме? Білсеңдер, кезекпен оқып беріңдер».
Ұстаз туралы өлең жолдары
Оқушылар мұғалім туралы жаттаған өлеңдерін оқып, ұстаздың қадірін сөзбен өрнектейді.
Ұстаз болу — жүректің батырлығы,
Ұстаз болу — сезімнің ақындығы,
Азбайтұғын адамның алтындығы.Мұғалім деген — ерекше тұлға, дара шың,
Ұмытылмастай көңілде мәңгі қалатын.
Мұғалім деген — аяулы адам, асыл жан,
Шәкірт көңілінде күн болып жайнап жанатын.
Жазылым тапсырмасы
Алдын ала берілген тапсырма бойынша оқушылар үйден «Ұстаз — ұлы тұлға» тақырыбына шығарма жазып келеді. Сабақта әр оқушы өз жұмысын оқып, ойымен бөліседі.
Проблемалық жағдаяттар
Бір минутқа өзімізді мұғалімнің орнына қойып көрейік. Сыныпта отырғандарыңның әрқайсысы — әр пәннің мұғалімі. Төмендегі жағдайларда қандай шешім қабылдар едіңдер?
1) Сабақ үстіндегі тәртіп
Сабақ түсіндіріп жатқанда артқы партадағы оқушылар сөйлесіп, айналасына кедергі келтіреді, тыңдап отырған балаға да мүмкіндік бермейді. Мұғалім ретінде не істер едіңдер?
2) Ашық сабақ алдындағы дайындық
Ертең ашық сабақ: завуч пен директор шақырылған. Тапсырманы тексергенде оқушылардың көбі дайын емес: бірі «тапсырманы жоғалтып алдым» дейді, енді бірі «ертең келмеймін» дейді. Қандай шара қолданар едіңдер?
3) Диктант кезіндегі қиындық
Диктант жаздырғалы тұрсыңдар: бір оқушы «қаламсабымды ұмытып кетіппін» дейді, екіншісі «жазғым келмейді» дейді. Бұл жағдайда қалай әрекет етер едіңдер?
Осы талқылау арқылы оқушылар мұғалім рөлін сезініп, ұстаз еңбегінің қаншалықты жауапты екенін түсінеді: мұғалімнің жұмысы — тек білім беру емес, тәртіпті де, ынтаны да, сенімді де басқару.
Шығармашылық бөлім
Ән орындау
Сабақ барысында «Ұстазым» әні бір оқушының орындауында шырқалады.
Көрініс
Басқар Битановтың «Үйге тапсырма» атты көрінісі қойылады (кейіпкерлер: әкесі мен баласы).
Көріністен үзінді: «Үйге тапсырма»
Әкесі газет оқып отырып, ауа райын күңкілдейді. Сол сәтте баласы бір парақ қағазды жасыра ұстап кіріп келеді де, үй тапсырмасын тексеруді сұрайды.
Әкесі: Немене, ұры ит құсап жылмаңдайсың...
Баласы: Сабақтан берілген тапсырманы тексеріп берші...
Әкесі: Қане, әкел. (Қағазға қарап) Әй, мынау не?
Баласы: Сурет. Мұғалім «өздерің жақсы танитын кісінің суретін салып келіңдер» деген.
Әкесі: Мынау кімнің суреті?
Баласы: Сенің.
Диалог әзіл арқылы әкенің «мақтанған» сөздерін баланың суретке айналдыруымен өрбиді: ауызды «апандай», бетті «стадиондай», құлақты «алып» етіп бейнелейді. Соңында әке ашуланып, баланы қуа жөнеледі. Көрініс балаларға жауапкершілік, сөздің салмағы және тәрбие тақырыптарын ойландыруға ықпал етеді.
Сабақты бекіту және қорытынды
Бүгінгі сабақтан қандай ой түйіндедік? Оқушылар өз пікірлерін айтып, мұғалім еңбегіне жаңаша көзқарас қалыптастырады.
Абайдың сөзімен түйіндейік: «Ұстаздық қылған жалықпас, үйретуден балаға». Ұстаздарың үйретуден жалықпасын, сендер үйренуден жалықпаңдар.