Қазақша рефераттар

Туризмнің белсенді түрінің әдісі мен тәсілдерінің негіздері

Жорыққа дайындық: қауіпсіздік, тактика және жабдық

Жорыққа шығар алдында топ мүшелері бірқатар маңызды мәселелерді нақты білуі қажет. Ең қарапайымынан бастау керек: тауға шығудың мәні, жорық кезінде тамақтану тәртібі және күтпеген жағдайда алғашқы көмекті көрсету.

Жорыққа шығар алдындағы базалық білім

Тауға шығу деген не?

Маршрутты, рельефті, ауа райын және жеке қауіпсіздікті ескере отырып жоспарланған қозғалыс.

Қалай тамақтану керек?

Энергия шығынын өтейтін, жеңіл тасымалданатын және қауіпсіз сақталатын рацион құру.

Алғашқы көмек

Жарақат, үсу, созылу сияқты жағдайларда бастапқы көмек көрсету алгоритмдерін білу.

Белсенді туризм: түсінік және түрлері

Белсенді туризм — қатысушыдан белгілі бір физикалық дайындық пен ресурстарды қолдануды талап ететін демалыс немесе саяхат түрі.

Мысалдар

  • Альпинизм
  • Дайвинг
  • Сафари

Табиғи кедергілерден өтуге қойылатын талаптар

Әртүрлі табиғи кедергілерді еңсеру үшін туристер келесі мәселелерді алдын ала меңгеруі керек:

  1. 1) Маршрут ерекшелігі. Жолдың сипаты, қауіпті аймақтары, ауа райы мен рельефтің ықтимал әсерін білу.
  2. 2) Өту әдістері. Кедергілерден өту тәсілдерін тәжірибеде қайталап, алгоритмдерін жатқа білу.
  3. 3) Жабдықты толықтыру. Маршрутқа сай жеке және топтық құралдарды алдын ала тексеріп, толықтау.

Тактика: жорыққа дейін және жорық барысында

Жорық алдындағы тактикалық іс-әрекеттер

  • Маршрутты таңдау.
  • Жорыққа қажетті жоспар-кестені құру.
  • Құрал-жабдық және азық-түлікпен қамтамасыз ету.
  • Топтың дайындық деңгейін анықтау.

Жорық барысындағы тактикалық іс-әрекеттер

  • Жорықтың жалпы өту жоспарын және жүріс кестесін нақтылау.
  • Рельефке байланысты жүру жолдарын таңдау.
  • Маршруттағы кедергілерден өтудің техникалық тәсілдерін қолдану.

Жүру жолдарының түрлері

Маршрутты ұйымдастыруда қозғалыс сызбасының түрі маңызды рөл атқарады:

Сызықтық

Бастау мен аяқтау нүктелері әртүрлі бағытта орналасады.

Шеңберлік

Басталған нүктеге қайта оралатын қозғалыс.

Радиалдық

Бір базадан шығу және сол базаға қайта келу.

Сызықтық-радиалдық

Сызықтық жүріске радиалдық шығулар қосылады.

Сызықтық-шеңберлік

Маршрут бойында шеңберлік бөліктер қарастырылады.

Комбинациялық

Бірнеше сызбаның элементтері біріктіріледі.

Белсенді саяхаттың классификациясы

Белсенді туризмдегі классификацияланған туристік саяхат — белгілі бір қиындық категориясына сәйкес келетін бағыт.

Туристік маршрут — белгіленген қызмет көрсету бағдарламасы бар, белгілі уақытқа арналған алдын ала жоспарланған жылжу трассасы.

Асулардан өтудің ерекшеліктері

  1. 1) Қиын учаскелердің сипаттамасы. Жолдың ең күрделі бөліктерін алдын ала белгілеу.
  2. 2) Техникалық және тактикалық шешімдер. Асудан өту әдістерін, сақтандыруды және демалыс орындарын айқындау.
  3. 3) Сандық сипаттамалар. Маршрут параметрлері және сақтандыру нүктелерінің саны.
  4. 4) Арнайы жабдықтар. Жорыққа қажетті арнайы құрал-жабдықтарды нақтылау.

Қиындық категориясын анықтау

Қиындық категорияларын анықтауда үш негізгі классификациялық сипаттама ескеріледі:

Техникалық қиындығы

Кедергілердің сипаты, өтудің күрделілігі, қауіп факторлары.

Ұзақтылығы

Жорықтың уақыт бойынша созылуы (күн саны).

Ара-қашықтық

Жалпы жүрілетін қашықтық (км) және күндік жүктеме.

Категориялар бойынша ұсынылатын ұзақтық

V категория
10–12 күн
IV категория
7–8 күн
III категория
4–5 күн
II категория
2–3 күн
I категория
1 күн

Белсенді туризмнің тактикалық зерттемесі

Тактикалық зерттеме — жорық мақсатына жету үшін қолданылатын тәсілдер мен қаражатты, сондай-ақ туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін құрал-жабдықтар мен шешімдерді сипаттайтын құжат.

I бөлім: маршрутты таңдаудың негіздемесі

Маршрутқа қойылатын критерийлер:

  • Қауіпсіздік
  • Танымдылық
  • Қиындық деңгейі
  • Ұзақтылығы

II бөлім: маршрут «ниткасы» және жүріс графигі

Жүріс графигінің екі түрі қолданылады:

  • Жоспарланған жүріс графигі.
  • Нақты (орындалған) жүріс графигі: ара-қашықтық, уақыт, жол сипаттамасы және қауіпті жерлер көрсетіледі.

III бөлім: ара-қашықтық пен уақыт сипаттамасы

Маршруттың жалпы қашықтығы мен уақыттық көрсеткіштеріне толық сипаттама беріледі.

IV бөлім: қосымша нұсқа

Қосымша (балама) нұсқа негізгі бөлімнен жеңіл әрі қауіпсіз болуы керек.

V–VI бөлімдер: топ құрамы және қызмет көрсететін құрам

Маршруттағы туристер саны және қызмет көрсететін топтың сипаттамасы беріледі. Туристік топтың сандық және сапалық құрамы мына шарттарға тәуелді:

  • Туризм түрі
  • Маршрут қиындығы
  • Аумақ ерекшеліктері
  • Туристер саны

Қызмет көрсететін құрамға кіретіндер

  • Гид-инструктор
  • Сырдар (жетекші)
  • Аспазшы
  • Медбике

VII бөлім: азық-түлік

Рацион құрамы, тасымалдау және күндер бойынша бөлінісі (жүктеме мен ауа райына сәйкес) көрсетіледі.

Топтық құрал-жабдықтың сипаттамасы

Бивачный жабдық

  • Палатка
  • Ыдыстар
  • Фонарь
  • Плитка
  • Газ баллоны
  • Сіріңке
  • Сабын

Сақтандыру құрал-жабдықтары

  • 2 арқан (әрқайсысы 40 м)
  • Карабиндер
  • Репшнур
  • 2–3 ледобур
  • 1 ледоруб

Қауіпсіздікке қысқа еске салу

Маршруттың күрделілігі артқан сайын тактикалық жоспарлаудың дәлдігі, топтың үйлесімі және сақтандыру жабдықтарының толықтығы шешуші мәнге ие болады.