Қазақша рефераттар

Психикалық-жүйке аурулары

Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі · 1997 жылғы 13 тамыз · № 134-П

I. Жалпы ережелер

Бұл ереже психикалық-жүйке аурулары интернатының (бұдан әрі — интернат) құқықтық мәртебесін, құрылу тәртібін, қызметінің ұйымдастырылуын және тұрғындарды қабылдау мен ұстау шарттарын айқындайды.

Интернаттың мақсаты

Созылмалы психикалық аурулары бар, тұрақты күтімге және тұрмыстық әрі медициналық қызметке мұқтаж мүгедектердің тұрақты тұруына арналған медициналық-әлеуметтік мекеме.

Құрылуы және тарауы

Интернат министрлікпен келісім бойынша Астана, облыстар және Алматы қаласы әкімдерінің шешімімен құрылады, қайта құрылады және таратылады.

Басқару және үйлестіру

  • Интернат өз қызметін бағыныштылығы бойынша жоғары тұрған органның басқаруымен жүзеге асырады.
  • Министрлік және аумақтық еңбек және халықты әлеуметтік қорғау басқармалары қызметті үйлестіреді, бақылау жүргізеді және практикалық көмек көрсетеді.
  • Аумақтық басқармалар интернатқа орналастыруды ұйымдастырады және құжаттарды рәсімдеуді қамтамасыз етеді (оның ішінде үйде әлеуметтік көмек үшін).

Қаржыландыру

Негізгі қаржыландыру жергілікті бюджет есебінен жүзеге асырылады. Интернаттың жылдық шығыс сметасы болады және ол заңды тұлға мәртебесіне ие.

Арнаулы қаражат көздері

Белгіленген тәртіппен қосалқы ауыл шаруашылығы, емдеу-өндірістік (еңбек) шеберханалары, сондай-ақ өзге де түсімдер есебінен арнаулы қаражат қалыптастырылуы мүмкін.

Ақылы бөлімдер

Мемлекеттік қамқорлықтағы негізгі контингенттің мүддесіне зиян келтірмей, кезек болмаған жағдайда интернат жанынан уақытша немесе тұрақты тұруға арналған ақылы бөлімдер ұйымдастыруға рұқсат етіледі.

Инфрақұрылым және орналастыру қағидаттары

Интернат санитарлық-гигиеналық, өртке қарсы және еңбек қауіпсіздігі талаптарына сай арнайы салынған немесе бейімделген ғимараттарда орналастырылады.

Ерлер мен әйелдер бөлек орналастырылады; мүмкіндік болмаған жағдайда — бір интернатта, бірақ жеке корпустарда. Жас ерекшелігі (18–40 және 40 жастан жоғары) ескеріледі.

Күтім мен медициналық қызметтің тиімділігін арттыру үшін тұрғындар денсаулық жағдайына және күтім тәртібіне сәйкес бөлімдер мен бөлмелерге бөлінеді: төсектегі, бақылаудағы, еркін.

Еңбек терапиясы және медициналық бақылау

  • Еңбекпен емдеу терапиясы үшін емдеу-өндірістік (еңбек) шеберханалары және министрлік бекіткен тәртіп бойынша қосалқы ауыл шаруашылығы құрылады.
  • Медициналық қызмет сапасын бақылауды, санитарлық-гигиеналық және эпидемияға қарсы режимді сақтауды, сондай-ақ арнаулы көмекті денсаулық сақтау органдары қамтамасыз етеді.
  • Интернат өз қызметінде қолданыстағы заңнаманы, ведомстволық актілерді және осы ережені басшылыққа алады.

II. Интернаттың міндеттері мен қызметтері

Негізгі міндеттер

  • Мүгедектерді материалдық-тұрмыстық қамтамасыз ету және үй жағдайына жақын, қолайлы орта құру.
  • Күтімді ұйымдастыру, медициналық көмек көрсету, мәдени-көпшілік жұмыстарын жүргізу.
  • Әлеуметтік-тұрмыстық және еңбек реабилитациясына бағытталған шараларды іске асыру.

Қызметтер кешені

Медициналық ұсыныстарға сәйкес әлеуметтік-еңбекке бейімдеуге арналған емдеу шараларының кешенін ұйымдастыру.

Нормаларға сай жиһазбен, мүлікпен, төсек-орынмен қамтамасыз ету, маусымдық киім мен аяқ киім беру және тұрмыстық қызмет көрсетуді ұйымдастыру.

Тиімді тамақтандыруды қамтамасыз ету, күтім режиміне сай бақылауды ұйымдастыру, санитарлық-гигиеналық және эпидемияға қарсы шаралар жүргізу.

Мұқтаж тұрғындарды техникалық оңалту құралдарымен қамтамасыз ету: есту аппараттары, көзілдіріктер, протездік-ортопедиялық бұйымдар, кресло-арбалар, балдақтар, таяқтар және т.б.

Қажет болған жағдайда емдеу мекемелеріне орналастыруды ұйымдастыру, қолдау емін жүргізу және мамандардың консультациялық көмегін қамтамасыз ету.

Жергілікті атқарушы органдарды қатыстыра отырып мәдени-көпшілік жұмысты ұйымдастыру, қызмет көрсету сапасын арттыру және озық тәжірибелерді енгізу.

Персоналдың еңбегін ұйымдастыруды жетілдіру, біліктілікті арттыру және шағын механизация құралдарын енгізу.

Қаржылық-шаруашылық жұмыс

Интернаттың қаржылық-шаруашылық қызметі бекітілген шығыс сметасына сәйкес жүзеге асырылады. Әкімшілік материалдармен, жабдықтармен, жылумен, тамақпен және киім-кешекпен қамтамасыз етуді, бөлінген қаражаттың тиімді жұмсалуын, мүліктің сақталуын, еңбек қауіпсіздігі мен өрт қауіпсіздігін, жөндеу жұмыстарын, аумақты абаттандыруды, есеп жүргізу мен есептілікті ұйымдастырады.

Қамқоршылық және қоғамдық бақылау

Интернат әкімшілігі заңда белгіленген тәртіппен интернатта тұратын және қамқорлықты қажет ететін адамдарға қатысты қамқоршының міндетін атқарады. Күтім сапасын бақылау және қамқоршылық қызметтерді қолдау үшін аумақтық басқармалар жанынан қоғамдық, кәсіподақ және діни ұйымдар өкілдерінен кемінде 5 адамнан тұратын қамқоршылық кеңестер құрылады.

III. Интернатқа қабылдау, ұстау және шығару шарттары

Кімдер қабылданады

Денсаулық жағдайына байланысты тұрмыстық қызмет көрсету мен медициналық көмекке мұқтаж, созылмалы психикалық аурулары бар адамдар қабылданады. Туыстарының бар-жоғына қарамастан, қабылдау медициналық көрсеткіштер мен қарсы көрсеткіштер жөніндегі нұсқамаға сәйкес жүзеге асырылады.

Жас және мәртебе

Интернатқа 16 жастан жоғары I–II топтағы мүгедектер қабылданады (уәкілетті органдардың жолдамасы бойынша). Ұлы Отан соғысының қатысушылары мен мүгедектері және соларға теңестірілген тұлғалар бірінші кезекте қабылданады.

Құжаттар топтамасы

  • Ата-анасының/қамқоршысының өтініші немесе емдеу мекемесінің өтініші.
  • Медициналық карта, ауру тарихынан көшірме және ДКК қорытындысы.
  • МӘСК анықтамасы (мүгедектік тобы).

Жеке іс және медициналық құжаттама

Әр тұрғынға жолдама, зейнетақы куәлігі, өтініш, МӘСК анықтамасы және төлқұжат материалдары енгізілетін жеке іс ашылады.

Медициналық картада ДКК анықтамасы, ауру тарихының көшірмесі және мамандар қорытындылары сақталады. Құжаттар қауіпсіз сақтау талаптарына сай орналастырылады.

Әлеуметтік төлемдер және құқықтар

  • Интернатта тұратын зейнеткерлер мен мүгедектерге зейнетақы қолданыстағы заңға сәйкес төленеді.
  • Интернатта тұратын адамдарға Конституцияда көзделген барлық азаматтық құқықтарға кепілдік беріледі.
  • Құнды қағаздар, қымбат заттар және ақша белгіленген тәртіппен қабылданып, талап етілгенге дейін сақталады.

Еңбекке қатысу және түсімдер

МӘСК ұсынысы және интернат дәрігерінің қорытындысына сәйкес тұрғындар емдеу-еңбек шеберханалары мен қосалқы шаруашылық жұмыстарына қатыса алады. Осы қызметтен түсетін кірістер және белгіленген үлестегі өзге түсімдер интернаттың арнаулы шотына бағытталып, күтім қажеттіліктеріне жұмсалады.

Ауыстыру, уақытша шығу және шығару тәртібі

Психикалық-жүйке интернатынан жалпы типтегі интернатқа ауыстыру психикалық-денсаулық орталығының ДКК немесе психиатриялық аурухананың қорытындысы және жоғары органның жолдамасы негізінде жүзеге асырылады.

Жеке себептермен уақытша кетуге интернат дәрігерінің қорытындысы және қабылдайтын туыстарының (немесе оларды алмастыратын тұлғалардың) жазбаша міндеттемесі болған жағдайда, әкімшілік үш айдан аспайтын мерзімге рұқсат бере алады.

Интернаттан тұрақты шығару жоғары органның рұқсатымен, адамның тұратын жері мен күнкөріс қаражаты болғанда және өзіне-өзі қызмет ету мүмкіндігі жеткілікті болғанда, сондай-ақ қайта куәландыру нәтижесінде III топ мүгедектігі берілген жағдайда қарастырылады.

Кетер кездегі қамтамасыз ету

Интернаттан кеткен кезде тұрғынға маусымға сай бекітілген киім, іш киім және аяқ киім, интернатта болған уақыты мен кету себебі көрсетілген анықтама, сондай-ақ мекемеде сақталған жеке заттары беріледі.

Өз бетімен кету жағдайы

Өз бетімен кеткен тұрғынды іздеу туралы өтінішті жергілікті ішкі істер органына интернат директоры береді. Үш айдан кейін адам мемлекеттік қамтамасыз етуден шығарылады, ал қайта орналастыру жалпы тәртіппен жүргізілуі мүмкін. Туыстарына баруға байланысты шығындар интернат есебінен өтелмейді.

IV. Психикалық-жүйке аурулары интернатын басқару

Директордың тағайындалуы

Интернатты директор басқарады. Директорды министрлікпен келісім бойынша астаналық, облыстық және Алматы қалалық еңбек және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы тағайындайды және босатады.

Жауапкершілік аймақтары

Директор интернаттың жұмысын ұйымдастыруға, санитарлық-гигиеналық жағдайына, техникалық жай-күйіне, тұрғындарды ұстау тәртібіне және дәрігерлік-әлеуметтік қызмет сапасына жауап береді.

Әкімшілік өкілеттіктері

Директор интернат атынан ұйымдарда өкілдік етеді, қаржы мен мүлікті басқарады, шарттар жасайды, сенімхат береді және банк шоттарын ашады.

Еңбек заңнамасына сәйкес бұйрықтар шығарады, қызметкерлерді жұмысқа қабылдайды және босатады, көтермелейді немесе тәртіптік жаза қолданады.

Қызметкерлерді ынталандыру

Интернат директоры жұмыс көрсеткіші жоғары, тұрғындарға сапалы әрі мәдениетті қызмет көрсеткен қызметкерлерге белгіленген тәртіппен сыйақы бере алады. Басшылық құрамға сыйақыны жоғары тұрған уәкілетті органдар тағайындайды.

Ішкі тәртіп және қызмет көрсету

  • Үлгі ережеге сәйкес тұрғындарға арналған ішкі тәртіп қағидаларын бекітеді.
  • Тұрғынға қажетті жиһазбен және керек-жарақтарымен орын (бөлмедегі орын) бөледі.
  • Мәдени-тұрмыстық комиссия, қоғамдық ұйымдар және демеушілермен бірлесіп мәдени-тұрмыстық қызмет көрсетуді ұйымдастырады.

Тексеру тәртібі

Интернаттың жұмысы және қаржылық-шаруашылық қызметі белгіленген тәртіппен тексеріледі; мұндай тексеру жылына кемінде бір рет жүргізілуі тиіс.