Қазақша рефераттар

VISUAL BASIC

Visual Basic және BASIC тілінің эволюциясы

BASIC тілінің бұрынғы нұсқалары — QuickBasic 4.5, QBasic, TurboBasic, PDS 7.1 — белгілі бір диалектілік ерекшеліктерімен ажыратылды. Олардың ішінде QBasic нұсқасы MS-DOS операциялық жүйесінің құрамына кіріп, кеңінен таралды.

Даму барысында BASIC тілінің бағыты процедуралық үлгіден объектіге бағытталған бағдарламалау (ОББ) қағидаларына қарай ауыса бастады. Бұл өзгеріс әсіресе графикалық интерфейс құру кезінде айқын көрінді: әрбір оқиғаға (мысалы, батырманы басу) сәйкес жеке процедура (өңдегіш) құрылады.

ОББ-ның негізгі ұғымдары

Төмендегі анықтамалар Visual Basic ортасындағы объектілермен жұмыс логикасын түсінуге көмектеседі.

Объект

Нақты сақталатын және өңделетін модель. Объект басқа объектілерге хабарлама жіберіп, қабылданған хабарламаларды өңдеу арқылы өзара әрекеттеседі.

Хабарлама

Жіберуші объектіден алушы объектіге берілетін белгілі бір форматтағы мәліметтер жиынтығы. Алушы объект хабарламаны өңдеу барысында әртүрлі операцияларды орындай алады.

Әдіс (метод)

Объект функцияларының қалай орындалатынын және жұмыс алгоритмін анықтайды.

Жағдай (state)

Объект мәліметтерінің барлық қасиеттер жиынтығы, яғни объектінің ағымдағы күйі.

Қасиет (property)

Объектінің әрекетін және сыртқы көрінісін сипаттайтын параметрлер тізімі. Әрбір экземплярдың бірегей ерекшелігі қасиеттер арқылы айқындалады.

  • Мысалдар: атауы, түрі, мәні, түсі, өлшемі және т.б.
  • Қасиеттер әдетте айнымалылар арқылы беріледі.

Оқиға (event)

Қолданушы әрекеттерінен немесе жүйелік процестерден туындайтын сигналдар. Мысалы: пернетақта енгізуі, тышқанды шерту, таймер сигналы, қате туралы хабарлама.

Басқару элементі

Ақпарат енгізуге және интерфейсті басқаруға арналған операциялық жүйенің стандартты объектісі: командалық батырма, қосқыш, мәтін өрісі, ажыратқыш және т.б.

Класс

Бір типтегі объектілерге ортақ қасиеттерді, әдістерді және олардың мүмкін болатын күйлерін біріктіретін құрылым.

Visual Basic қолданылу аймағы

Microsoft Visual Basic ортасы Microsoft Office шешімдерінің әрі қарай дамуына, сондай-ақ клиент–сервер технологиялары арқылы құрылған жүйелерде мәліметтер қорын басқаруға мүмкіндік береді.

Visual Basic қолданбалы интерфейстерді құруға арналған стандартты ортаны ғана емес, сонымен бірге әртүрлі есептерді шешуге ыңғайлы құралдарды ұсынады. Ортадағы маңызды артықшылықтардың бірі — дайын кітапханалардан процедураларды шақыру мүмкіндігі.

ActiveX компоненттері

Visual Basic стандартты емес басқару элементтерін де құра алады. Мұндай элементтер база құрамында жиі ActiveX (қысқаша — ActiveX элементтері) ретінде аталады.

ActiveX — Microsoft технологияларының құрамдас бөлігі. Оның идеясы интернет арқылы шағын компонентті құрастыруға және оны жүктеп, қолдануға мүмкіндік беру. Бұл көптеген қолданбаларда операциялық жүйенің функционалдық мүмкіндіктерін кеңейтеді (мысалы, браузер мүмкіндіктерін толықтыру).

Visual Basic 6.0 ортасы: негізгі терезелер мен құралдар

Visual Basic 6.0 жүктелгенде қолданушы әдетте «Новый проект» сұхбат терезесін көреді. Онда New (Жаңа), Existing (Бар), Recent (Соңғы) секілді қойындылар болуы мүмкін. «Открыть» батырмасын басқанда келесі терезе ашылады.

Жұмыс аймағының құрылымы

  • Жоғарыда — бас мәзір және стандартты құралдар тақталары.
  • Сол жақта — элементтер терезесі (General / Toolbox).
  • Ортада — қалыптар терезесі (Form).
  • Оң жақта — жобалар терезесі (Project).
  • Төменде — қасиеттер терезесі (Properties).

Қалып (Form) конструкторы

Дайын элементтерден қолданбалы интерфейсті жинақтауға мүмкіндік береді. Қалыпқа түсірілген тор объектілердің өлшемін орнатуды және орналасуын жеңілдетеді. Нәтижесінде жобаланған қалып Windows операциялық жүйесіндегі стандартты терезе логикасына жақындайды.

Бас мәзір бөлімдері

Visual Basic мәзірі әдетте төмендегі негізгі бөлімдерден тұрады:

File (Файл) Edit (Редактирование) View (Вид) Project (Проект) Format (Формат) Debug (Отладка) Run (Запуск) Query (Запрос) Diagram (Диаграмма) Tools (Инструменты) Add-Ins (Настройка) Window (Окна) Help (Помощь)

Құралдар тақталары

Құралдар тақтасы көбінесе жиі қолданылатын командаларды шақыратын батырмалардан тұрады. Сонымен қатар Microsoft қолданбаларына тән арнайы командалар да болуы мүмкін.

  • Add Standard EXE Project — стандартты орындалатын жобаны қосу.
  • Add Form — жаңа қалып (форма) қосу.
  • Menu Editor — мәзір редакторы.

Негізгі қызметтік терезелер

  • Project Explorer — жобалар терезесі.
  • Properties Window — қасиеттер терезесі.
  • Form Layout Window — қалыптың экрандағы орналасуы.
  • Object Browser — объектілер браузері.
  • ToolBox — басқару элементтері (құралдар жиыны).

Іске қосу және тоқтату басқаруы

Әдетте үш негізгі батырма қолданылады: Start (іске қосу), Pause (уақытша тоқтату), Stop (аяқтау).

Қарапайым калькулятор интерфейсін құрастыру (мысал)

Элементтер терезесінде қалыпқа орналастыруға болатын объектілер орналасады (оны кейде элементтер тақтасы немесе құралдар тақтасы деп те атайды). Осы бөлімде басқару элементтерін пайдаланып, қарапайым калькулятор интерфейсін құрастыру қадамдарын қарастырайық.

Жоба құру және бастапқы қалып

  1. 1 «Новый проект» сұхбат терезесінен Standard.EXE тармағын таңдаңыз.
  2. 2 «Открыть» батырмасын басқаннан кейін ортада бос қалып — Form1 пайда болады.

Батырмалар жиынын орналастыру

Қалыпқа 0–9 цифрлары бар он батырманы және амал батырмаларын (қосу, азайту, көбейту, бөлу, теңдік, өшіру) орналастыруға болады.

Бір батырманы жасап алғаннан кейін көшіру/қоюдың стандартты тәсілдерін қолданып, біркелкі орналасатын бірнеше батырманы тез құрастыруға болады.

Орналасу және өлшем

Батырмалардың өлшемі мен орнын Drag and Drop тәсілімен өзгертіңіз. Қалыптағы тор (grid) элементтерді туралап орналастыруды жеңілдетеді.

Нәтижені көрсету: TextBox және қасиеттер

Нәтиже калькулятор экранында көрінуі үшін батырмалар тобының үстіне TextBox (мәтін өрісі) басқару элементін орналастырыңыз. Одан кейін Properties терезесі арқылы индикатордың баптауларын орнатыңыз.

Маңызды баптаулардың бірі — Alignment (Выравнивание) қасиеті. Ол мәтіннің өріс ішінде қалай тураланатынын анықтайды.