Агроөнеркәсіп кешені
Агроөнеркәсіп кешенін жаңғырту: нәтижелер, қолдау және келесі қадамдар
Агроөнеркәсіп кешені (АӨК) жеңіл және тамақ өнеркәсібінің көптеген кәсіпорындарын жаңғырту және қайта жарақтандыру бағытында жүйелі түрде дамып келеді. Бұл — оң үрдіс. Тәуелсіздік жылдарында алғаш рет 2003 жылы өңдеуші өнеркәсіптің өсу қарқыны өндіруші өнеркәсіптің өсу қарқынынан асып түсті. Машина жасауда бұл көрсеткіш 20 пайыздан да жоғары болды.
Аграрлық азық-түлік бағдарламасын іске асырудың алғашқы жылы да аяқталды. Нәтижелер қуантады: АӨК-ті мемлекеттік қолдау көлемі едәуір ұлғайды.
Мемлекеттік қолдау: қаржы көлемі және нақты әсері
Былтыр ауыл еңбеккерлері шамамен 51,5 млрд теңге алса, биыл оларға 70 млрд теңгеге жуық қаржы бөлініп отыр. Бұл өткен жылмен салыстырғанда ширектен астам өсім.
Бөлінген қаражаттың нәтижесі:
- Лизинг арқылы 806 ауыл шаруашылығы техникасын сатып алу;
- 52,5 мың тонна минералды тыңайтқыш алу;
- Гербицидтер мен уытты заттарды, сондай-ақ мал егуге қажетті препараттарды сатып алу.
Өндіріс динамикасы: мал шаруашылығы, астық және өңдеу
Мал шаруашылығында да оң нәтижелер бар: мал басы тұрақты өсіп келеді. Ет пен сүт өндіру 17 пайыздан астам артты.
Қазақстан өз ішкі қажеттілігін астықпен толық қамтамасыз етіп қана қоймай, 5 млн тоннадан астам астықты экспортқа шығарды. Ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу көлемі өткен жылы нақты есепте 9,5 пайыздан аса ұлғайды.
Ең маңыздысы — шаруалардың материалдық жағдайы айтарлықтай жақсарды. Бұл ауылдағы көңіл күйдің көтеріңкі екенін және болашаққа деген сенімнің артқанын білдіреді.
Бәсекеге қабілетті агробизнесті қалыптастыру: басым міндеттер
Елдегі агробизнестің бәсекелестік жүйесін қалыптастыру үшін заң актілерінің, ең алдымен Жер, Су және Орман кодекстерінің мүлтіксіз орындалуын қамтамасыз ету қажет. Сондай-ақ дәнді дақылдар нарығын реттеу жөніндегі мемлекеттік саясаттың тиімділігін арттыру маңызды.
Ерекше назар аударылатын бағыттар:
- Ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуді жаңғырту;
- Өнім сапасын жүйелі түрде арттыру;
- Қазіргі заманғы аграрлық ғылымды дамыту.
Ауыл аумақтарын дамыту және әлеуметтік әсер
Ауылдық жерлердегі кедейшілікті азайту үшін шағын несие беру ісін кеңінен өрістету қажет. Бұл тетік өзінің өміршең екенін тәжірибе жүзінде көрсетті.
Осы жылдан бастап ауылдық аумақтарды дамытуға арналған мемлекеттік аграрлық саясат бағдарламасы іске қосыла бастады. Сонымен қатар перспективасы жоқ аумақтарға мемлекеттік инвестициялар тоқтатылатынын ескерген жөн.
Бағдарламаларды тиімді іске асыру үшін Ауыл шаруашылығы министрлігі жанынан ауылдық аумақтар істері жөніндегі комитет құру қажет.
2005 жылдан кейінгі бағдар: тұрақты ауыл және экспорттық әлеует
2005 жылдың соңында қабылданған аграрлық бағдарламаларды ескере отырып, ауылдың қалыпты өмір сүруін қамтамасыз ету, бәсекеге қабілетті өнім өндіру, импорт алмастыру және экспорттық мүмкіндіктерді кеңейту үшін қажетті жағдайлар жасалуы тиіс.
«Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыру туралы» Заңның қабылдануына байланысты аграрлық секторда негізгі заңнамалық база толық қалыптасты деп есептеуге болады.