Оңтүстік Қазақстан облысының 2005 жылға дейін әлеуметтік-экономикалық дамуы
Оңтүстік Қазақстан облысының 2005 жылға дейінгі әлеуметтік-экономикалық дамуы
Бұл материалда 2003–2005 жылдар аралығында Оңтүстік Қазақстан облысының экономикасы мен ауыл шаруашылығын дамытуға бағытталған негізгі басымдықтар, өндірістік жоспарлар және күтілетін нәтижелер жүйеленді.
Аймақ экономикасының дамуы
Негізгі тренд
Мұнай өңдеу және металлургия индустриялық өсімнің өзегінде қалады
2005 жылғы мақсат
Өнеркәсіп өнімі: 163,6 млрд теңге
2002 жылмен салыстырғанда +29,6%
Өңдеу өнеркәсібі
131,6 млрд теңгеге дейін
Іске қосу, жаңғырту және технология енгізу есебінен
Өнеркәсіптің даму басымдықтары
Облыстың өнеркәсіп өндірісіндегі негізгі басымдықтар мұнай өңдеуді, тау-кен және өңдеу салаларын дамытуды қамтиды. Сонымен қатар химия және мұнай-химия, энергетика, машина жасау, жеңіл және тамақ өнеркәсіптері, көлік пен байланыс салаларын дамыту да көзделеді.
Даму факторлары
- тоқтап тұрған өндірістерді қайта іске қосу;
- жаңа қуаттар мен цехтарды енгізу;
- технологиялық жаңарту және реконструкция;
- инвестиция тарту арқылы номенклатураны кеңейту.
Күтілетін нәтижелер
- өңдеу өнеркәсібінде өнім көлемінің өсуі;
- экспортқа бағытталған өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру;
- импорт алмастыру деңгейін көтеру;
- өндірістік қуаттарды толық пайдалану.
Өңдеу өнеркәсібі: іске қосу және технологиялық жаңарту
Өңдеу өнеркәсібіндегі өсім бірқатар өндірістердің қайта іске қосылуы мен жаңа технологиялардың енгізілуі арқылы қамтамасыз етіледі. Негізгі бағыттар:
- «ИнтерКомШина» АҚ кәсіпорнын қайта іске қосу және жұмысты тұрақтандыру.
- «Южполиметалл» ЖАҚ базасында жаңа металды мырыш өндірісін іске қосу.
- Тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарында және «Химфарм» АҚ-да жаңа технологияларды енгізу.
Мақта өңдеу
Жаңа кәсіпорындарды іске қосу есебінен мақта талшығын шығару көлемін арттыру жоспарланды:
- 2004 жыл
- +1,7%
- 2005 жыл
- +2,7%
«ИнтерКомШина» АҚ
Инвестиция тарту арқылы 2005 жылға қарай әртүрлі үлгідегі шиналар өндірісін үш еседен астам арттыру көзделді.
Тау-кен өнеркәсібі: көлем, байыту және экспорт бәсекесі
Тау-кен саласындағы негізгі міндет — пайдалы қазбаларды өндіру көлемін ұлғайту, кен байыту ауқымын кеңейту және экспортқа шығарылатын өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға жағдай жасау.
Уран өндірісі
Өсім «Инкай» және «Катко» БК қуаттарын толық пайдалану арқылы қарастырылады.
Алтын өндіру
Өсім «Теріскей» ЖШС алтын кенін игеру есебінен жоспарланды.
2005 жылғы өсім
+21,2%
2003 жылмен салыстырғанда
Мұнай өңдеу: өндірістік қуат және өнім құрылымы
«ШНОС» АҚ-ның қолда бар өндірістік қуатын арттыру жоспарланды: 2003 жылы мұнай өнімдері өндірісін 3392 мың тоннаға дейін, ал 2005 жылы 3612 мың тоннаға дейін жеткізу көзделді.
Автобензин (4 марка)
830,6 мың тонна
Керосин
76,2 мың тонна
Мазут
1612,2 мың тонна
Металлургия және машина жасау: өндіріс көлемін ұлғайту
«Южполиметалл» ЖАҚ
- Тазартылған қорғасын өндірісін 2005 жылы 2003 жылмен салыстырғанда 60%-ға арттыру.
- Металды мырыш, бояу, құбыр, қосып-ажыратқыштар цехтарын іске қосу есебінен металды мырыш өндірісін 6 есеге дейін ұлғайту.
Машина жасау кешені
Даму бағдарламасы өнім номенклатурасын кеңейтуді, жаңа цехтарды іске қосуды, қосалқы бөлшектер өндірісін ұлғайтуды және жаңа машиналарды жинау желілерін ашуды көздейді. Негізгі мақсат — мұнай-газ секторы, тау-кен кешені және «Қазақстан темір жолы» үшін жабдықтар өндіру арқылы өндіріс көлемін арттыру.
Жеңіл өнеркәсіп: тоқым және тігін өндірісін жаңғырту
Тоқым және тігін өнеркәсібін дамыту бәсекеге қабілетті өнім шығару көлемін арттыруға, тоқтап тұрған өндірістерді іске қосуға, технологияларды жаңартуға және цехтарды реконструкциялауға негізделеді.
- «Восход» АҚ-да жабдықтарды жаңарту бойынша бизнес-жоспар әзірленді.
- «Эластик» АҚ-да әйелдер шұлығы өндірісіне арналған машиналарды орнату қарастырылды.
- «Сенім фабрикасы» ЖШС өндіріс алаңын кеңейтуді жоспарлады.
Инвестицияның бағыты
Тартылатын инвестициялар өндірістерді реконструкциялауға, кеңейтуге және жаңаларын ашуға, жаңа өнім түрлерін игеруге бағытталады. Бұл импорт алмастыруды күшейтіп, тауарлық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға қызмет етеді.
Ауыл шаруашылығын дамыту басымдықтары
Негізгі мақсаттар: мақта, көкөніс, жеміс-жидек, жүзім, сондай-ақ сүт пен ет өндірісін арттыру.
2003–2005 жылдарға арналған шаралар
Елбасының 2003–2005 жылдарға арналған Қазақстан халқына Жолдауында айқындалған міндеттерге сәйкес, аграрлық азық-түлік бағдарламасын іске асыру шеңберінде облыста бірқатар жүйелі қадамдар қарастырылды.
- өңдеу кәсіпорындарын айналым қаражатын бюджеттік несиелер арқылы толықтыру есебінен дамыту;
- ауылдық округтерде ақпараттық-маркетингтік жүйе қалыптастыру;
- ауылдық несие серіктестіктерін құру арқылы қаржы мәселесін шешу;
- облыс аудандарында «ҚазАгроҚаржы» ЖАҚ желісі бойынша МТС құру.
Бағдарламалық негіз
Мақта және жүзім шаруашылығын дамыту бағдарламалары, сондай-ақ 2005 жылға дейінгі агроазық-түлік бағдарламалары мақсаттарға жетуге ықпал етеді.
2005 жылғы межелі көрсеткіш
70,8 млрд теңге
Жалпы ауыл шаруашылығы өнімі
Өсім қарқыны
104,6%
2003 жылғы деңгеймен салыстырғанда
Өсімдік шаруашылығы
Өсімдік шаруашылығының жалпы өнім көлемін 2002 жылғы 37 млрд теңгеден 2005 жылы 41,8 млрд теңгеге дейін жеткізу жоспарланды.
Астық
2003 жылғы 340 мың тоннадан 2005 жылы 350 мың тоннаға дейін біртіндеп арттыру қарастырылды (өсім 2,9%). Өсім негізінен егіс көлемінің артуы есебінен қалыптасады.
Майлы дақылдар
Егіс көлемін 51 мың га-дан 53 мың га-ға дейін ұлғайту жоспарланды, оның ішінде мақсары егісін арттыру негізгі рөл атқарады.
Шитті мақта
Өнімділікті 2003 жылғы 19 ц/га-дан 2005 жылы 20 ц/га-ға дейін арттыру есебінен жалпы жиын 335 мың тоннадан 345 мың тоннаға дейін өседі (шамамен 3%).
Көкөніс
Жалпы өнім көлемін 2003 жылғы 352 мың тоннадан 2005 жылы 360 мың тоннаға дейін ұлғайту қарастырылды.
Сапа, генқор және қорғаныс
Дотацияны арттыру және жеке капитал тарту арқылы асыл тұқымды шаруашылықты дамыту жоспарланды. Сонымен бірге аграрлық сектордың генқорын сақтау, өсімдіктерді аурулардан және жаппай зиянкестерден қорғау үшін субсидиялау мен бағдарламалық шаралар іске асырылуы тиіс. Егін өсіру технологияларын жетілдіру, жер өнімділігін қалпына келтіру және суармалы жерлердің тиімділігін арттыру бойынша бағдарламаларды жүзеге асыру көзделді.
Мал шаруашылығы
Сүтті және етті мал шаруашылығы, биязы жүнді және жартылай қылшық жүнді қой шаруашылығы, қаракөл қой шаруашылығы, құс шаруашылығы және асылдандыру жұмыстары дамитын болады.
Инвестиция көлемі (жыл сайын)
2003–2005 жылдары ауыл шаруашылығы өндірісін, жерді суландыруды дамытуға, ауыл шаруашылығы техникасын алуға және ауыл инфрақұрылымын дамытуға 2,5–2,8 млрд теңге көлемінде инвестиция бағыттау жоспарланды.
Өсу тетіктері
Мал басын арттыру селекциялық-асылдандыру жұмысын күшейту, ветеринарлық қызмет сапасын көтеру және жем-шөп базасын жақсарту арқылы қамтамасыз етіледі.
Әлеуметтік-экономикалық қолдау шаралары
Экономикасы баяулаған Созақ және Отырар ауылдық аудандарында шағын кәсіпкерлік субъектілерін дамыту, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдейтін шағын өндірістерді кеңейту және халыққа тұрмыстық қызмет (ХТҚ) көрсету саласын дамыту бойынша шаралар қабылдау жоспарланды. Инвестициялық қызмет ауыл шаруашылығын, әлеуметтік саланы және қызмет көрсету секторын дамытуға бағытталады.
2005 жылға жоспарланған өндіріс көлемі
Ет (мал және құс)
60,7 мың тонна
2003 жылға қатысты: 104,1%
Сүт
461,2 мың тонна
2003 жылға қатысты: 107,2%
Жұмыртқа
155,9 млн дана
2003 жылға қатысты: 110,2%
Жүн
4111 тонна
2003 жылға қатысты: 107,2%
Жалпы нәтиже
2005 жылы 2002 жылмен салыстырғанда мал шаруашылығының жалпы өнім көлемі 24,4%-ға артады.