ДИПЛОМДЫҚ ІС – ТӘЖІРИБЕНІҢ МАЗМҰНЫ

Бұл күндері мектеп бөлімдерімен, қызметкерлерімен, жұмыс тәртібімен және мекеменің тарихымен жан-жақты таныстым. Мектеп тарихы ерекше қызықты болды: оқу орнының алғашқы құрылу кезеңінен бастап қазіргі күнге дейінгі негізгі деректерді жүйелі түрде білдім.

Қызметкерлермен танысып болғаннан кейін негізгі назар іс-тәжірибем өтетін бөлімге ауды. Атап айтқанда, бухгалтерлік кабинетпен және ондағы мамандармен (екі жарым апта бойы бірге жұмыс істеген әріптестеріммен) таныстым. Олар жұмыстың мақсаты мен орындалу тәртібін толық түсіндіріп, жұмыс істеуім үшін жеке компьютер бөліп берді.

Бұл күндері техникалық қауіпсіздік және өрт қауіпсіздігі талаптарымен таныстым. Арнайы екі сағат алғашқы көмек көрсету дағдыларына бөлініп, өрт сөндіру кезінде қолданылатын жабдықтардың орналасуы көрсетілді.

Мекемеде өртке қарсы бастапқы құралдар жеткілікті деңгейде орналастырылған және заманауи талаптарға сай. Оларды ғимаратқа кірген сәттен-ақ байқауға болады.

Бұл кезеңде мектептегі компьютерлермен және олардың қосымша жабдықтарымен таныстым. Мектеп жұмысында жоғары технологиялар маңызды рөл атқарады, себебі көптеген үдерістер компьютерлік жүйелер арқылы орындалады. Әсіресе компьютерлердің өнімділігі және қосымша құрылғылар (принтер, сканер, модем және т.б.) күнделікті жұмысқа тікелей әсер етеді.

Бұл аралықта мектепте қолданылатын бағдарламалық жабдықтармен таныстым. Жүйе заманауи талаптарға сай түрлі бағдарламалармен және компьютерлік жабдықтармен қамтамасыз етілген. Осы бағдарламалардың көмегімен күзетшілердің жалақысын есептеп, оны банк арқылы тиісті есепшоттарға аудару жұмыстарына қатыстым.

Бұл күндері мектеп ашылған уақыттан бері бітіріп кеткен түлектер туралы орта білімге қатысты архивтік мәліметтерді қарап шықтым. Архивтен алынған деректерді компьютерге енгізіп, әр жыл бойынша қорытынды жасап отырдым.

Бұл кезеңде ЭЕМ-де орнатылған бағдарламалармен, әсіресе жиі қолданылатын SCSELL жүйесімен жұмыс істедім. Сонымен қатар қызметкерлердің зейнетақы қорына аударылатын 10% ұсталымды есептеу тәртібімен таныстым.

Соңғы күні бұған дейін меңгерген бағдарламаларды қайта қарап, орындаған жұмыстарымды жүйеледім. Себебі оқу орныма оралған кезде тәжірибе бойынша есеп беру қажет болды.

Бұл күндері дипломдық жұмысымның тақырыбы бойынша бағдарламалық жүйенің сипаттамаларын компьютерде жаздым. Атқарылған жұмыстарды қорытындылап, MS Word ортасында тәжірибе есебін дайындадым.

Әліппе — жас жеткіншектің ең алғаш танысатын оқулығы. Баланың оқу және жазу дағдылары ең алдымен осы кітап арқылы қалыптасады. Кез келген тілді меңгеруде баланың жас кезінде тез үйренетіні белгілі.

Қазақстанда тұратын өзге ұлт өкілдерінің балаларын да, қазақтың өз балаларын да ерте жастан ана тілімізге жүйелі баулысақ, біріншіден уақыт ұтамыз, екіншіден қазақ тіліне деген құрмет пен қызығушылықты күшейтеміз. Сондықтан қазақ тілінде сауат ашу жүйесінің өзектілігі — қазіргі оқыту үдерісіндегі басты мәселелердің бірі.

Тілді меңгеру үшін жас ерекшелігіне қарамай, алдымен оқушының бастапқы деңгейін ескерген дұрыс. Осы тұрғыдан алғанда қазақ тілін үйренуді әліппеден бастау — ең тиімді жолдардың бірі. Сауат ашудың нәтижелілігі «Әліппе» оқулығының ғылыми негізде, белгілі бір тақырыптық-мазмұндық жүйемен құрылуына тікелей байланысты.

Бастауыш сыныптағы әліппе оқулығына енгізілетін тілдік материалдар оқушылардың әдеби сөздік қорын кеңейту мен байыту мақсатына толыққанды бағыттала бермеген кезеңдер болды. Бұрынғы оқулықтарда саясатқа басымдық беріліп, ұлттық ерекшеліктер мен дәстүрлер кейде назардан тыс қалғаны да байқалды.

Қазіргі таңда жаңа бағдарлама бойынша оқытудың жаңаша тәсілдері көзделіп отыр. Зерттеу әдістері де өзгерді: тұтас сыныптармен жүргізілетін эксперименттер кеңінен қолданыла бастады. Мұндай оқытудың тиімділігі — білім мен дағдыны жетілдіру үдерісіне сәйкес сыныптағы жұмыстардың қарқынын арттыруға мүмкіндік беруінде.

Сонымен қатар төменгі сыныптарда қазақ тілі, ана тілі және әліппе пәндерін оқытуда мәтінді саналы түсініп оқу арқылы есте сақтау, өз ой-пікірі мен тұжырымы бойынша белгілі тақырыпқа сай ауызша және жазбаша сөйлеу икемділігін дамыту маңызды. Бүгінгі мектеп оқушыларының ойлау және сөйлеу әрекетін дамыту мәселесі күн тәртібіне өткір қойылып отыр.