Білім берудегі ұлттық модель.
Білім берудегі ұлттық модель
Соңғы жылдары елімізде білім беру саласын реформалаудың тиімді жолдарының бірі ретінде әлемдік стандарттар деңгейіне көшу бағыты күшейді. Осы үдерістің маңызды қадамы ретінде 12 жылдық оқыту жүйесін енгізу мәселесі таңдалып, баспасөз беттерінде сан түрлі пікірлер мен ұсыныстар кеңінен талқылануда.
Сол пікірлердің ішінде «Қазақ білім академиясы» қоғамдық бірлестігінің президенті А. Құсайынұлы мен академик-хатшысы Р. Башарұлының «Білім берудің ұлттық моделін дұрыс таңдай алдық па?» тақырыбындағы мақаласы айрықша назар аударады. Авторлар әлем елдеріндегі білім беру жүйелерінің әртүрлі үлгілерін салыстыра отырып, өткен ғасырдың 50-жылдарында әлем мойындаған Кеңестер Одағы мектебінің 10 жылдық (4+3+3) моделін және 12 жылдық оқытуға көшу барысында жиі үлгі ретінде айтылатын жапондық (6+3+3) модельдің ерекшеліктерін талдайды. Олар жапондық үлгінің жоғарыда аталған кеңестік модельге белгілі бір деңгейде балама екеніне және оның тиімді жақтарына тоқталады.
Бастауыштағы басымдық: ана тіліне негізделген оқу
Мақалада жапон мектептерінің бастауыш сыныптарындағы оқу жүктемесінің өзегі ана тілін меңгертуге бағытталатыны атап өтіледі: ана тіліне 1377 сағат қарастырылған. Ал қалған пәндер (барлығы 8 пән) арифметика, өнер, еңбек, рухани-әлеуметтік бағыттағы және қоғамдық пәндер аясында жоспарланған.
Ал елімізде қалыптасқан 4 жылдық бастауыш мектеп бағдарламаларының соңғы жылдары өзгертіліп, шамадан тыс күрделенуі алаңдатушылық тудырады. Бағдарламаның ауырлауы оқушылардың ойлау қабілеті мен танымдық белсенділігін арттырғаннан гөрі, кей жағдайда қызығушылығын төмендетіп, көпшілігін оқуға деген ынтасын жоғалтуға дейін жеткізіп отыр.
Ұлттық мүдде деңгейіндегі міндет
Сонымен қатар, еліміздің білім беру саласының алдында тұрған маңызды мақсаттардың бірі — «тілдердің үш тұғырлығы» идеясын бүкіл елдің ұлттық мүддесі деңгейіне көтеру. Бұл бағыт білім сапасын көтерумен қатар, оқушының тілдік құзыретін жүйелі түрде дамытуды, оқу мазмұнын шамадан тыс күрделендірмей, нәтижеге бағдарлауды талап етеді.