Қазақша рефераттар

Корпорацияны қаржыландырудағы заемдық құралдары.

Қысқа мерзімді несиелер мен займдар

Қысқа мерзімді несиелер мен займдар әдетте айналымдағы активтерді жабудың көзі ретінде қызмет етеді. Төлемсіздік жағдайында жеткізушілерге алдын ала төлем жасалмауы кейде пайызсыз несие тәрізді қабылданады. Дегенмен Батыс корпорацияларында тауарлар мен қызметтерге төлемді осылай кейінге қалдыру тәжірибесі салыстырмалы түрде сирек қолданылады.

Жіктеу қағидасы

  • 1 Қысқа мерзімді — өтеу мерзімі келісімшарт бойынша 12 айдан аспайды.
  • 2 Ұзақ мерзімді — өтеу мерзімі 12 айдан асады.
  • 3 Жедел — өтеу мерзімі келісімшартта белгіленген тәртіппен ұзартылған қарыз.
  • 4 Өтелмеген — келісімшарттағы өтеу мерзімінде қарыздың төленбеуі.

Есеп саясатына сәйкес, қарыз алушы ұзақ мерзімді міндеттеменің бір бөлігін қысқа мерзімдіге қайта жіктей алады. Әдетте бұл негізгі қарызды қайтаруға 1 жыл қалған кезде, несие келісімшарты талаптарына сай орындалады. Ал өтеу мерзімі өтіп кеткен жағдайда қарыз міндетті түрде жеделден өтелмегенге ауыстырылады.

Акционерлік компаниялардың қарыз тарту құралдары

Акционерлік компаниялар қарыз қаражаттарын тартуды көбіне вексельдер мен корпоративтік облигациялар шығару арқылы жүзеге асырады.

Шетел валютасындағы қарыз

Егер қарыз шетел валютасында алынған болса, ол ҚР Ұлттық Банкінің несие операциясы аяқталған күнгі бағамы бойынша теңгеге қайта есептеледі.

Пайыздар және өзге шығындар

Қарызды алу және пайдалану шығыстарына, әдетте, банкке төленетін пайыздар енгізіледі және олар туындаған кезеңнің шығыстары ретінде танылады.

Қысқа мерзімді несиелер мен займдар бухгалтерлік баланста қарыз алушының қысқа мерзімді міндеттемелері құрамында көрсетіледі. Алынған қарыздардың сомасы бойынша есептік кезең соңында есептелген төленуге тиіс пайыздар да бөлек көрсетіледі.

Ұзақ мерзімді тартылған қор және инвестициялық активтер

Ұзақ мерзімді тартылған қор (несиелер мен займдар түрінде) көбіне айналымнан тыс активтерді қаржыландыруға бағытталады. Оларға негізгі құралдар объектілері, сондай-ақ ірі шығынды талап ететін құрылыс және сатып алынатын активтер жатады.

Инвестициялық активтің бастапқы құнына капиталдандыру

Инвестициялық активтермен байланысты шығындар алдағы экономикалық тиімділік мақсатында активтің бастапқы құнына енгізілуі мүмкін. Мұндай капиталдандыру, әдетте, инвестициялық активтерді құру немесе сатып алумен тікелей байланысты болғанда қолданылады.

Капиталдандырудың негізгі шарттары:

  1. 1 Осы активке қатысты сатып алу және/немесе құрылыс шығындарының туындауы.
  2. 2 Инвестициялық активті құруға байланысты жұмыстардың басталуы.
  3. 3 Займдар мен несиелер бойынша нақты шығындардың (мысалы, пайыздардың) болуы.

Егер инвестициялық активтің құрылысына байланысты жұмыстар уақытша тоқтатылса, сол кезеңге қатысты қарыз шығындарын капиталдандыру тоқтатылады, ал тиісті шығындар кәсіпорынның операциялық шығындары құрамында танылады. Инвестициялық активтің бастапқы құнына қосылатын шығындарды есептеу, әдетте, айдың бірінші күнінен тоқтатылады.

Балансқа ұсыну

Ұзақ мерзімді несиелер мен займдар баланста есептік күннен кейінгі 12 айдан кейін өтелетін бөлігі бойынша ұзақ мерзімді міндеттемелер ретінде көрсетіледі.

Қайта жіктеу

Егер қарыз есептік күннен кейінгі 12 ай ішінде өтелуге тиіс болса, есептік кезең соңындағы өтелмеген сома қысқа мерзімді міндеттемелер құрамында көрсетіледі.

Бұрын ұзақ мерзімді ретінде танылған міндеттемелердің қысқа мерзімдіге ауысуы бухгалтерлік баланста айқын көрсетілуі тиіс. Пайыздар бойынша есептелген сомалар бөлек есептеледі, сондай-ақ уақытында өтелмеген несиелер мен займдар да жеке ажыратылады. Ұзақ мерзімді несиелер мен займдардың аналитикалық есебі олардың түрлері бойынша жүргізіледі.

Бақылау сұрақтары

  1. 1 Заемдық қорлар дегеніміз не?
  2. 2 Қысқа мерзімді несиелер мен займдар қалай жүзеге асырылады?
  3. 3 Ұзақ мерзімді несиелер мен займдар қандай мерзімге сәйкес алынады?
  4. 4 Жедел несиелер мен өтелмеген несиелердің айырмашылығы қандай?
  5. 5 Ұзақ мерзімді тартылған қор қайда бағытталады?
  6. 6 Инвестициялық активтерге не жатады?