Халыкаралык валюта жане каржы – несие
Халықаралық валюта және қаржы-несие нарықтары
Халықаралық валюта және қаржы-несие нарықтары — дүниежүзілік шаруашылық пен халықаралық экономикалық қатынастардың ең маңызды буындарының бірі. Қаржы нарығы дамуының негізінде қаржы айналымының объективті заңдылықтары жатыр: бір жерде уақытша бос капитал пайда болса, екінші жерде соған сұраныс қалыптасады. Дүниежүзілік деңгейдегі валюта және қаржы-несие нарықтары осы қайшылықтарды реттеп, капитал қозғалысын тиімді бағыттайды.
Негізгі рөл
Капитал артықшылығы мен капитал тапшылығы бар аймақтарды байланыстыру.
Қозғаушы күш
Сұраныс пен ұсыныс, пайыз мөлшерлемесі, мерзім және тәуекел факторлары.
Нәтиже
Халықаралық есеп айырысуды жеделдету және қаржы ағындарын үйлестіру.
Валюта нарықтары: мәні және құрылымы
Валюта нарықтары — сұраныс пен ұсыныс негізінде шетел валютасын ұлттық валютаға айырбастау (сатып алу және сату) операциялары жүзеге асатын орталықтар жүйесі. Ұлттық валюта нарықтары нарықтық экономикасы дамыған елдердің барлығында жұмыс істейді. Ұлттық нарықтардың дамуы және олардың өзара байланысының күшеюі нәтижесінде біртұтас дүниежүзілік валюта нарығы қалыптасты.
Валюта нарықтарының атқаратын қызметтері
- Халықаралық есеп айырысуды жедел жүзеге асыру.
- Несие және қаржы нарықтарымен байланыса отырып, қарыз капиталы қозғалысын үйлестіру.
- Валюта бағамдары арқылы нарықтық баға белгілеуді қалыптастыру.
Дүниежүзілік қаржы орталықтары
Әдетте дүниежүзілік валюта нарықтары ірі қаржы орталықтарында шоғырланады. Дүниежүзілік қаржы орталықтары — банктер мен маманданған несие-қаржы институттары топтасқан орындар. Мұнда халықаралық валюта, несие және қаржы операциялары жүргізіледі, сондай-ақ бағалы қағаздармен және алтынмен байланысты келісімдер жасалады.
Ең ірі орталықтар
Халықаралық несие және қаржы қатынастары
Халықаралық несие-қаржы қатынастары дүниежүзілік несие және қаржы нарықтарындағы қарыз капиталының қозғалысы арқылы қалыптасатын байланыстар мен қатынастар жүйесін қамтиды. Халықаралық несие нарығында ақша капиталы елдер арасында қайтарымдылық, мерзімділік және пайыз төлеу шарттарымен қозғалады.
Дүниежүзілік несие нарығы
Қарыз капиталы нарығының бір бөлігі. Оның құрамына дүниежүзілік капиталдар нарығы да кіреді.
Дүниежүзілік қаржы нарығы
Қарыз капиталы нарығының бір бөлігі. Мұнда бағалы қағаздарды шығару, сату және сатып алу жүзеге асырылады.
Еуронарық және еуровалюта
Еуронарық — еуровалюта негізінде несиелер мен қарыздар бойынша операциялар жүргізілетін нарық. Еуровалюта — шығарушы елді қоса алғанда, шетел банктерінің есепшоттарына аударылған және халықаралық банк операцияларында қолданылатын, жекелеген мемлекеттердің еркін айырбасталатын валютасы.
Еуронарықтың ерекшеліктері
- Үкіметтік немесе мемлекеттік мәртебесі болмайды.
- Пайда болуы кәсіпорындар, инвесторлар және жекелеген елдердің қажеттіліктерімен байланысты.
- Көп жағдайда нақты елдің валюталық реттеуіне және салық заңнамасының ықпалына тікелей бағынбайды.
Еуродоллар
Батыс Еуропа банктері салым түрінде қабылдаған АҚШ доллары.
Операциялар құрылымы
Қазіргі операциялардың 70%-дан астамы еуродоллар арқылы, шамамен 20%-ы еуромарка арқылы, ал 6%-ы швейцар франкі арқылы жүзеге асады.
Нарық логикасы
Қарыз беру мен тарту операциялары халықаралық капиталдың жылдам қайта бөлінуін қамтамасыз етеді.
Форвардтық келісім
Форвардтық келісім — тауарды (немесе активті) көрсетілген уақытта сатып алу не сату туралы алдын ала жасалатын мәміле түрі. Мұндай келісім контрактқа қол қойылған сәттегі валюта бағамы бойынша бекітіледі.
Негізгі түйін
Форвард мәмілелері баға мен бағам тәуекелін алдын ала белгілеу арқылы жоспарлауды жеңілдетеді.