БЕЙІМБЕТ МАЙЛИН туралы
Қазақ әдебиетінің қалыптасуындағы орны
Бейімбет Майлин (Бимағамбет, 1894–1938) — қазақтың көрнекті жазушысы, қазақ әдебиетін қалыптастырушылардың бірі. Ол поэзия, проза және драма салаларында бірдей өнімді еңбек етіп, ұлттық сөз өнерінің мүмкіндігін жанрлық тұрғыдан да, көркемдік тұрғыдан да кеңейтті.
Өмірбаян және білім жолы
Туып-өскен жері — Қостанай облысының Таран ауданы. Алғаш ауыл молдасынан сауатын ашқан. 1911–1915 жылдары Троицк қаласындағы Уәзифа медресесінде, Қостанайдағы орыс-қазақ мектебінде, Уфадағы «Ғалия» медресесінде білім алды.
Қызмет жолы
Алғашында мұғалім болып қызмет атқарды (1916–1919). Кейін «Еңбекші қазақ» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газетінде (1922–1923) еңбек етті. 1925 жылы Қостанайдағы губерниялық «Ауыл» газетінің шығарылуына қатысып, 1925–1928 жылдары қайтадан «Еңбекші қазақта» қызметін жалғастырды.
Әдеби орта және баспасөздегі еңбегі
1928–1932 жылдары Қазақтың пролетар жазушылары ассоциациясын (ҚазАПП) ұйымдастыруға қатысты. Кейінгі жылдары «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газетінде бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары болды, ал «Қазақ әдебиеті» газетінде бас редактор қызметін атқарды. Алайда ол саяси репрессияның құрбанына айналды.
Алғашқы өлеңдері «Садақ» қолжазба журналында (1913), «Айқап» журналында (1914), «Қазақ» газетінде (1915) жарияланды. Бұл шығармаларында сахара жұртының мұң-мұқтажы, арман-аңсары, әсіресе азаттық пен теңдік тақырыптары айқын көрінеді.
Поэзиясы: Мырқымбай және поэма әлемі
Бейімбеттің поэзиялық мұрасында Мырқымбай типтік кейіпкер деңгейіне көтерілген жиынтық бейнеге айналды. Осы бейне арқылы жазушы сол дәуірдегі қазақ кедейлерінің болмыс-бітімін, уақыт пен қоғам аясындағы тіршілік тынысын суреткерлік шыншылдықпен бедерлей алды.
Поэма жанрын дамытудағы үлесі
Ол қазақ поэзиясында поэма жанрының өрісін ұзартып, өресін биіктетуге қомақты үлес қосты. Майлин поэмалары тақырыптық әр алуандығымен, оқиғалық тартымдылығымен және өзіндік тілдік-стильдік өрнегімен дараланады.
Прозасы: әңгіме жанрының кемелденуі
Бейімбет Майлин дарыны оның прозалық шығармаларында айрықша жарқырай көрінді. Әсіресе, қазақ прозасында әңгіме жанры Майлин шығармалары арқылы кемелдене түсті. Оның әңгімелері өмір шындығын дөп басатын реалистік тегеурінімен, көркемдік биік өресімен және тақырыптық ауқымының кеңдігімен ерекшеленеді.
Көлемді шығармалары
Ол он беске тарта повесть жазып, бұған қоса «Азамат Азаматович» атты роман дүниеге әкелді. Сонымен бірге «Қызыл жалау» және «Қоңсылар» романдары аяқталмай қалған.
Драматургиясы және мұрасының мәңгілігі
Майлин драматургияда да мол із қалдырды: ол ірілі-ұсақты 25 пьеса, либретто және сценарийлердің авторы. Бейімбет Майлин шығармалары қазақ әдебиетін барлық салада байытқан рухани асыл қазына ретінде халқымен мәңгі бірге жасай береді.
Оның шығармашылық әлемі — дәуір тынысын дәл танытатын реализм, адам болмысын ашатын типтік бейнелер және ұлттық тілдің көркем қуатын тереңдеткен стильдік ізденістер тоғысқан биік әдеби құбылыс.