БАУЫРЖАН МОМЫШҰЛЫ туралы жайлы
Өмір жолы мен қалыптасуы
Бауыржан Момышұлы (1910–1982) — Екінші дүниежүзілік соғыстың даңқты жауынгері, халық қаһарманы, қазақтың көрнекті жазушысы. Ол Жамбыл облысы Жуалы ауданындағы Көлбастау елді мекенінде дүниеге келген.
Жеті жылдық мектепті аяқтағаннан кейін біраз уақыт мұғалім болып еңбек етті. Осы кезеңде әскери міндетін өтеуге шақырылып, бір жарым жыл қызмет атқарып, запастағы командир атағын алады.
Туған ауылына оралған соң бірнеше жыл қаржы мекемесінде қызмет істейді. Кейін Қызыл Армия қатарына қайта шақырылып, әртүрлі әскери бөлімдерде взвод және рота командирі болады.
Соғыс жылдарындағы ерлік
1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Бауыржан Момышұлы генерал-майор И.В. Панфиловтың басшылығымен Алматы маңында жаңадан жасақталған 316-атқыштар дивизиясының құрамында майданға аттанады. Ол батальон және полк командирі қызметтерін атқарады.
Соғыстың соңғы жылдарында гвардиялық дивизияны басқарды. Жеке басының қаһармандығымен және ұрыс жүргізудегі әскери шеберлігімен ерекше көзге түсіп, бірнеше рет жау қоршауынан жауынгерлерін аман-есен алып шыққан.
Мәскеу түбіндегі шайқас: аңызға айналған ерлік
Мәскеу түбіндегі шайқастағы ерлігі сол кезеңнің өзінде-ақ Одақ көлемінде аңыз болып тарады. Осы ерлік жайында орыс жазушысы А. Бек «Волоколамское шоссе» (қазақша атауы — «Арпалыс») повесін жазды. Шығарма кейін бірнеше тілге аударылды.
Соғыстан кейінгі қызметі және шығармашылығы
Соғыстан кейін Бауыржан Момышұлы Совет Армиясы Бас штабының Жоғары әскери академиясын тәмамдайды. Әскери-педагогикалық жұмысқа араласып, Совет Армиясы әскери академиясында дәріс береді.
1956 жылы полковник атағымен отставкаға шығып, біржола шығармашылыққа ден қояды. Ол қазақ және орыс тілдерінде қатар жазып, өз өмірінде көрген-білгенін көркем туындыларына арқау етеді.
Өмір шындығына негізделген романдары, повестері мен әңгімелері қалың оқырманның сүйікті шығармаларына айналып, бірнеше мәрте қайта басылып шықты.
Марапаттары мен тарихи әділет
Бауыржан Момышұлы бірнеше орден және медальдармен марапатталды. Кеңестер Одағының Батыры атағына да ие болды. Алайда халық әлдеқашан «батырым» деп танып, ардақтаған қаһарман ұлға бұл жоғары атақ соғыс аяқталғаннан кейін жарты ғасырға жуық уақыт өткенде ғана берілді.
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н. Назарбаевтың жарлығымен оған «Халық қаһарманы» атағы берілді.
Әскери жол
Взвод, рота, батальон, полк командирі; кейін гвардиялық дивизия басшысы.
Әдеби мұра
Қазақ және орыс тілдерінде жазған шығармалары бірнеше рет қайта басылды.
Қоғамдық мойындау
Халық құрметі мен мемлекеттік марапаттар тарихи әділетпен тоғысты.