Сан есімнің сұрақтары
Сабақ туралы мәлімет
Тақырып
«Білім еліне саяхат»
Түрі
Интеллектуалдық ойын-сайыс сабақ
Әдісі
Сұрақ-жауап
Көрнекілігі
Плакаттар, жұмбақтар, үлестірмелі қима қағаздар
Пәнаралық байланыс
- Дүниетану
- Орыс тілі
- Қазақ тілі
- Ана тілі
- Математика
Сабақтың мақсаты
Білімділік
«Білім еліне саяхат» арқылы оқушылардың өтілген материалдарды меңгеру деңгейін анықтау, ойды жүйелі жеткізуге үйрету. Білімдерін жинақтап, тереңдету.
Дамытушылық
Жазбаша және ауызша есептеу дағдыларын дамыту, танымдық қабілеттері мен қызығушылығын арттыру, шапшаңдыққа баулу.
Тәрбиелілік
Белсенділікке, ұйымшылдыққа, ізденімпаздыққа тәрбиелеу; адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру. Топпен жұмыс барысында өзгенің пікірін құрметтеуге дағдыландыру.
Ойын барысы
I. Ұйымдастыру
Кіріспе
Ойынның тақырыбы мен мақсатымен таныстыру. Интеллектуалдық ойын сайыс түрінде өтеді. Оқушылар осы уақытқа дейін алған білімдерін көрсетіп, ортаға салады.
Өлең жолдары (ұранды кіріспе)
Бәйгеге түсіп жарыспай,
Жүйріктің бағы жанар ма?
Білім мен өнер жарысып,
Тәрбие, тәлім табар мән.
Бұл бәйге — ойдың бәйгесі,
Кім жүйрік ойға, сол алда.
Қатысушылар және құрылым
Ойынға 3 топ қатысады. Сайыс 6 айналымнан тұрады:
- I айналым: Ұшқыр ой
- II айналым: Тіл өнері
- III айналым: Дода
- IV айналым: Құпия сандық
- V айналым: Айшықты сөздер
- VI айналым: Ойлан тап!
Ойынды бастамас бұрын әр топ өз атауын және ұранын таныстырады.
Топтар және ұрандар
I топ — «Сұңқар»
Ұранымыз: Білім алып бүгін алтын ұяда, ертең әлі шарықтаймыз қияда.
II топ — «Тұлпар»
Ұранымыз: Асау тұлпар желдей ескен арынды, оқу менен еңбекке сал барыңды.
III топ — «Болашақ»
Ұранымыз: Болашақтың ұл-қызымыз, көркейтеміз елді біз.
I айналым: Ұшқыр ой
Әр топқа қазақ тілі және математика пәндерінен сұрақтар қойылады. Жауап тез, нақты берілуі керек. Әр топ 10 сұраққа жауап береді.
«Сұңқар» тобының сұрақтары
- 1. Сөздің әрі қарай бөлінбейтін мағыналы бөлігі — түбір.
- 2. Жалқы есімдер бас әріппен жазылады.
- 3. Сын есімнің сұрақтары: қандай? қай?
- 4. Бесінші сөзі нешінші? сұрағына жауап береді.
- 5. «Әдемі» сөзінің жуық мәндестері: сұлу, көркем.
- 6. Сұраулы сөйлемнің соңына сұрақ белгісі қойылады.
- 7. 1 метрде 100 см бар.
- 8. Сәуле — бір нүктеден таралатын түзу сызық.
- 9. Кез келген санды 0-ге көбейтсек 0 шығады.
- 10. Ең үлкен үш таңбалы сан — 999.
«Тұлпар» тобының сұрақтары
- 1. Дауысты дыбыстар 2 топқа бөлінеді: жуан, жіңішке.
- 2. Заттың қимылын, іс-әрекетін білдіретін сөз табы — етістік.
- 3. Сөздің мағынасын өзгертетін қосымша — жұрнақ.
- 4. «Батыр» сөзінің жуық мәндестері: ер, қаһарман.
- 5. Жалпы есімдер кіші әріппен жазылады.
- 6. Хабарлы сөйлемнің соңына нүкте қойылады.
- 7. Кез келген санды 0-ге қоссақ сол санның өзі шығады.
- 8. Шаршы — барлық қабырғасы тең төртбұрыш.
- 9. 1 ғасырда 100 жыл бар.
- 10. 4×9 өрнегі 36-ға тең.
«Болашақ» тобының сұрақтары
- 1. Дауыссыз дыбыстар 3-ке бөлінеді: қатаң, ұяң, үнді.
- 2. Сөз бен сөзді байланыстыратын қосымша — жалғау.
- 3. Кейде дауысты, кейде дауыссыз болатын дыбыс — у.
- 4. Зат есім — заттың атын білдіретін сөз табы.
- 5. Сан есімнің сұрақтары: қанша? неше? нешінші?
- 6. «Аласа» сөзінің қарсы мәндесі — биік.
- 7. 1 тоннада 1000 кг бар.
- 8. Әріпті өрнек — белгісіз санды табуға арналған өрнек.
- 9. Санды өзіне бөлсек 1 шығады.
- 10. 1 тәулікте 24 сағат бар.
II айналым: Тіл өнері
Бұл айналымда жұмбақтар жасырылады. Әр топ кезекпен бір жұмбақты оқып, шешуін екі тілде айтуы керек: қазақша және орысша.
Бағалау өлшемі: дұрыс жауап және екі тілде дәл айту.
Жұмбақтар (1–6)
- Қолы менен қаламы жоқ, бірақ сурет салады көп. Жауабы: аяз — мороз
- Қоймасын қыс ақтарып, жерді жапты ақ мамық. Жауабы: қар — снег
- Бірін-бірі қоштаған, бір үйден көрдім, қырық екі дос-жаран. Жауабы: әріп — буква
- Жұқа тақтай бөлшегі, ұзындықтың өлшемі. Жауабы: сызғыш — линейка
- Қалқиып екі құлағы, елеңдеп, қорқып тұрады. Жауабы: қоян — заяц
- Жолбарыстан аумайды, тышқандарды аулайды. Жауабы: мысық — кошка
Жұмбақтар (7–12)
- Жеп көріп ем өзім мен, жас шығарды көзімнен. Жауабы: пияз — лук
- Бұлаңдаған құйрығы, бір алдарлық қулығы. Жауабы: түлкі — лиса
- Әттең, даусым, тілім жоқ, құшағымда білім көп. Жауабы: кітап — книга
- Кіп-кішкентай екі көз қалай көреді өзі? Қолы екен ұзын мұрны, сол мұрнымен тамақ тауып жүреді өзі. Жауабы: піл — слон
- Болса да көкте мекені, кездеспейді екеуі. Жауабы: ай, күн — луна, солнце
- Бір қораға қамалғандар, жану үшін жаратылғандар. Жауабы: сіріңке — спичка
III айналым: Дода
Ереже және ұпайлау
- Бұл кезеңде төрт негізгі пән бойынша сұрақтар беріледі.
- Әр сұрақтың құны: 10, 20, 30, 40, 50, 60 ұпай.
- Егер жауап дұрыс болмаса, қарсыластар жауап береді.
- Қарсылас дұрыс жауап берсе, ұпай сол топқа беріледі.
Ескерту
Берілген мәтінде IV–VI айналымдардың мазмұны толық көрсетілмеген (тек атаулары берілген). Қажет болса, сол бөлімдерді де осы құрылымда безендіріп, тапсырмалармен толықтыруға болады.
Автор туралы
Оңтүстік Қазақстан облысы, Мақтарал ауданы, Игілік ауылы, Т. Әубәкіров атындағы жалпы орта мектеп коммуналдық мемлекеттік мекемесінің бастауыш сынып мұғалімі — Полатова Айгүл Жамантайқызы.