Қазақша рефераттар

Қыз Жібек операсын жазған композитор кім

Сабақтың тақырыбы

«Қыз Жібек» жыры — опера — кино

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Жыр және опера өнерімен таныстықты жалғастыру.
  • «Қыз Жібек» операсының мазмұнымен танысу.
  • Операның авторы, композитор Е. Г. Брусиловский туралы мәлімет беру.

Дамытушылық

  • Оқушылардың ән орындау дағдысын және музыканы тыңдау мәдениетін дамыту.

Тәрбиелік

  • Жыр мазмұны арқылы қазақ халық өнерін қадірлеуге баулу.

Көрнекіліктер

  • Е. Г. Брусиловскийдің суреті.
  • Операдағы бейнелер: Қыз Жібек рөліндегі К. Байсейітованың суреті.
  • Кинодағы Жібек: М. Өтекешованың суреті.
  • Ыбырай Сандыбайұлының суреті.
  • Музыкалық орталық, компьютер, слайдтар.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларды сабаққа дайындау, оқу құралдарын тексеру, сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын таныстыру.

2) Жаңа сабақты таныстыру

Қазақ халқы — ән мен жырға бай халық. Сол мұраның бірі — бүгінгі сабағымыздың арқауы болып отырған «Қыз Жібек» жыры. Осы жырдың негізінде композитор Е. Г. Брусиловский «Қыз Жібек» операсын жазған.

Опера 4 бөлімнен тұрады және алғаш рет 1934 жылы қойылған.

3) Композитор туралы мәлімет

Е. Г. Брусиловский (1905–1981) Дондағы Ростов қаласында туған. Алғаш музыкалық сауатын анасынан ашқан. Санкт-Петербург консерваториясын бітіргеннен кейін Алматыға келеді. Ол — Қазақстан Республикасы мемлекеттік сыйлығының иегері, қазақ музыкасына елеулі үлес қосқан композитор.

Опералары

  • «Айман — Шолпан»
  • «Қыз Жібек»
  • «Ер Тарғын»
  • «Жалбыр»
  • «Дудар-ай»

Әндері мен шығармалары

  • «Қазақстан», «Шолпан», «Қос қарлығаш» және т.б.
  • Симфониялық шығармалар.

4) «Қыз Жібек» операсы: қысқаша мазмұн және кейіпкерлер

Жібек бейнесі

Операда Жібек бейнесін К. Байсейітова, ал кинода М. Өтекешова сомдаған. Жібектің жан дүниесі мен махаббаты Ыбырайдың «Гәкку» әні арқылы көркем бейнеленеді.

(Сабақ барысында К. Байсейітова мен М. Өтекешованың суреттері көрсетіліп, таныстырылады.)

Төлеген бейнесі

Операдағы негізгі кейіпкердің бірі — Төлеген. Оның бейнесін операда Жүсіпбек Елебеков, ал кинода Құман Тастанбеков сомдаған.

Төлеген бейнесін ашатын әндер:

  • «Қос барабан»
  • «Алқара ай көк»
  • «Қаракөз»

(Сабақ барысында Ж. Елебеков пен Қ. Тастанбековтің суреттері көрсетіледі.)

5) Терминдермен жұмыс

Тақырыпты бекіту үшін төмендегі музыкалық ұғымдармен танысамыз:

Опера Либретто Лейтмотив Увертюра Ария Ариозо

6) Музыка тыңдау

1-тыңдалым

«Гәкку» әнін тыңдау.

2-тыңдалым

«Қос барабан» әнін тыңдау.

7) Дауыс жаттығулары және ән айту

Дауыс жаттығулары

Дұрыс тыныс алу, дыбысты таза алу және дикцияға арналған қысқа жаттығулар.

Ән үйрену

  • «Гәкку» әнін орындап үйрену.
  • Өткен әндерді қайталау: «Көктем шақырады», «Соғыстан қайтқан солдаттар».

8) Сабақты қорытындылау (сұрақтар)

  1. 1. «Қыз Жібек» операсын жазған композитор кім?
  2. 2. Опера алғаш рет қай жылы қойылды?
  3. 3. Опера неше бөлімнен тұрады?
  4. 4. Жібек бейнесін сомдаған актрисалар кімдер?
  5. 5. Төлеген бейнесін операда және кинода кім сомдады?
  6. 6. Операда қолданылған қандай әндерді атай аласыз?

9) Үй тапсырмасы

«Қыз Жібек» жыры туралы қосымша мәлімет жинап келу.

10) Бағалау

Оқушылардың сабаққа қатысуы, тыңдалым кезіндегі белсенділігі және ән орындау сапасы бойынша бағаланады.