Педагогика ғылымының бір ерекшелігі - баланың тұлғалық дамуына бағытталған жаңа оқыту технологияларын шығаруға ұмтылуы

Сабақ тақырыбы

8-сынып Қазақстан тарихы пәні: Кенесары Қасымұлы бастаған 1837–1847 жылдардағы ұлт-азаттық көтеріліс.

Сабақтың мақсаты

Қазақстан аумағындағы отаршылдыққа қарсы ең ірі көтерілістің мақсатын, барысын, нәтижесін және тарихи маңызын ашу. Көтерілістің қазақтың үш жүзін және бүкіл қазақ даласын қамтыған ірі қозғалыстардың бірі болғанын дәлелді түрде түсіндіру.

Көрнекілігі мен құрал-жабдықтар

  • В. П. Беспальконың деңгейлеп оқыту технологиясына негізделген сабақ жоспары
  • Интербелсенді тақта
  • Карта
  • Презентация

Негізгі идея

Білім беру жүйесін ізгілендіру және оны оқыту үдерісінде ұтымды пайдалану — уақыт талабы. Өйткені жеке адамның рухани дамуынсыз өркениеттің дамуы да мүмкін емес (В. П. Беспалько).

Педагогикалық негіздеме

Технология ұғымы

Педагогика ғылымының маңызды ерекшелігі — баланың тұлғалық дамуына бағытталған жаңа оқыту технологияларын әзірлеуге ұмтылуы. В. П. Беспальконың анықтамасы бойынша, педагогикалық технология — оқу-тәрбие үдерісін алдын ала жүйелі жоспарлау және оны тәжірибеде жүзеге асыру жобасы.

Әрбір технология жаңа әдіс-тәсілдермен ерекшеленеді; мұғалім оларды оқушының қабілеті мен қабылдау деңгейіне қарай іріктеп қолданады.

Мұғалімнің кәсіби рөлі

Адам ой-әрекетін табиғаттан даяр күйінде алмайды — ойлауды үйренеді. Мұғалімнің міндеті — осы үдерісті шебер басқару: тек нәтиженің өзін ғана емес, оның қалыптасу барысын да бақылап отыру.

Жаңа технологияларды меңгеру мұғалімнен жоғары іскерлікті, шығармашылық ізденісті талап етеді. Жүйелі жұмыс мұғалімнің инновациялық тұрғыда кәсіби жетілуіне жол ашады.

Дамыта оқытудың төрт қағидасы

  1. 1
    Білім дайын күйінде берілмейді: оқушы оған өз оқу әрекеті арқылы қол жеткізеді. Алғашқы ізденіс кезеңінде оқушылар өз білгенін ортаға салып, мәселені өз бетінше шешуге талпынады; осылайша білімінің жеткіліксіз тұстарын аңғарып, ішкі уәжі күшейеді.
  2. 2
    Қиындық арқылы даму: күрделі міндеттерді шешу оқушының ой өрісін кеңейтеді. Әр оқушы өз деңгейіне сай дамуға мүмкіндік алады; “жақсы/жаман оқушы” деп бөлу емес, танымдық белсенділікті арттыру басты назарда болады.
  3. 3
    Негізгі құрал — оқушы әрекеті: оқыту әдістері оқушыны белсенді жұмысқа енгізіп, қайшылықтарды байқап, мәселе шешуге бағыттайды.
  4. 4
    Жаңа қарым-қатынас үлгісі: нәтижелілік мұғалім мен оқушы арасындағы серіктестікке сүйенеді. Әміршілдік стиль тиімсіз; оқушы — пікірін ашық айтып, дәлелдей алатын әрі өзгенің көзқарасын сыйлауға үйренетін тұлға.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Амандасу
  • Оқушыларды түгендеу

II. Үй тапсырмасын тексеру

Тақырып: XIX ғасырдың I жартысындағы қазақ халқының ұлт-азаттық қозғалыстары.

Тексеру түрі: шеңбер бойымен сұрақ-жауап.

III. Жаңа сабаққа жол ашу

  • Кенесары — ұлт-азаттық қозғалыстың көсемі
  • Шыңғыс хан әулетінің, Абылай ханның ұрпағы
  • Дара әскери қолбасшы
  • Қазақ ханы

IV. Видеоматериал

Көрсетілім

«Кенесары хан» (видеоролик)

Деңгейлеп оқыту: сұрақ-жауап (оқулықпен жұмыс)

В. П. Беспалько технологиясының бірінші сатысы: оқушылардың базалық деңгейін анықтау және білімін белсендіру үшін сұрақ-жауап форматы қолданылады.

1-топ: «Алғырлар»

Себептері

Кенесары Қасымұлы көтерілісінің себептері қандай?

Жауап

  • Патша үкіметі қазақ жерлерін жаппай тартып ала бастады.
  • Хан билігінің жойылуы наразылық туғызды.
  • Алым-салық түрлері көбейді.
  • Патша үкіметінің әскери отрядтары шабуыл жасап, елге қысым көрсетті.

2-топ: «Тапқырлар»

Мақсаты

Кенесары Қасымұлы көтерілісінің мақсаты қандай болды?

Жауап

  • Тартып алынған жерлерді қазақтарға қайтару.
  • Округтік басқару жүйесін тарату.
  • Алым-салықтарды жою.

3-топ: «Ойшылдар»

Құрамы

Көтерілістің қозғаушы күштері мен ұлттық құрамы қандай болды?

Жауап

  • Старшындар, билер, сұлтандар.
  • Батырлар жетекшілік етті.
  • Қарапайым халық негізгі тірек күш болды.

Дереккөз және автор туралы

Білім беру ұйымы

Қарағанды облысы, Шет ауданы, Ақсу-Аюлы мекені, Жамбыл Ақылбаев атындағы эксперименталдық мектеп-гимназия КММ.

Пән мұғалімі

Тарих пәні мұғалімі: Абильдина Майра Бляловна.

Материал: «Кенесары Қасымұлы бастаған 1837–1847 жылдардағы ұлт-азаттық көтеріліс».