Қазақша рефераттар

Домбыра тартудың терең сырларын үйреткен күйші кім

Сабақтың мақсаты

  • Күйшінің өмірбаянымен және күйлерінің шығу тарихымен таныстыру.
  • Күй ойнауға қызығушылықты ояту.
  • Есте сақтау қабілетін дамыту.
  • Динаның күйлері арқылы тәрбиелік маңызын жеткізу.

Сабақтың түрі мен құрал-жабдықтар

Сабақтың түрі

Жаңа сабақ.

Домбыра үйрену

Оң қол қағыстарына арналған жаттығулар.

Көрнекіліктер

Күйшінің суреті, музыкалық аспаптар, ноталар.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу, аспаптарды дайындау.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Сұрақ-жауап арқылы үй тапсырмасын бекіту.

III. Жаңа сабақ: Динаның «Тойбастар» күйі

Дина Нұрпейісова — қазақтың әйгілі композиторы әрі күйші. Ол 1861 жылы Бөкей ордасы өңіріндегі Бекетай құмында (қазіргі Батыс Қазақстан облысы, Жаңақала ауданы) дүниеге келген.

Дина жас кезінен-ақ Дәулеткерей, Түркеш, Есжан, Байжұма сияқты күйшілердің шығармаларын нақышына келтіре тартып, ел ішінде «домбырашы қыз» атанған. Жас дарынның атағын естіген әйгілі Құрманғазы арнайы келіп, Динаның орындаушылық шеберлігіне сүйсініп, батасын беріп, домбыра тартудың терең сырларын үйреткен.

Динаның таңдаулы күйлері

Әсем қоңыр Жеңіс Ана бұйрығы Тойбастар

Осы сабақта аталған күйлердің ішінен «Тойбастар» күйін үйренеміз.

«Тойбастар» күйінің шығу тарихы мен мазмұны

Халық шығармашылығының І олимпиадасында Дина домбырашылық өнерімен ерекше көзге түсіп, бірінші дәрежелі сыйлыққа ие болады. Сол сәтте ол өзінің «Тойбастар» күйін шабытпен орындайды.

Бұл шығарма жарқын көңіл күйді, қуаныш пен көтеріңкі сезімді бейнелейді. Күйде халықтың ерлік еңбегі, салтанатты тұрмысы жырланады.

Музыкалық сипаттамасы

Екпіні

Жүрдек

Өлшемі

2/4

Құрылымы

Үш бөлімді шағын композиция

Шығарманың I бөлімін меңгереміз. Үнтаспадан «Тойбастар» күйін тыңдап, тактілеп талдап, кейін жай екпінде ойнап шығамыз.

Қағыс үлгісі

П П V П V I   П П V П V I   П V П

IV. Сабақты бекіту (сұрақтар)

  1. Динаға домбыра тартудың терең сырларын үйреткен күйші кім?
  2. «Тойбастар» күйі қандай екпінде орындалады?

V. Бағалау

Сабаққа белсенді қатысқан оқушыларды мадақтау әдісі арқылы бағалау.

VI. Үй тапсырмасы

  • Күйші туралы мәнжазба жазып келу.
  • Күйді жай екпінде ойнап келу.