Жаңа тапсырмаларды қалыптастыру
Тақырып: Жүрек — қан айналымының негізгі мүшесі
Бұл сабақта ағза мүшелері туралы білімді жүйелеу, жүректің қызметін түсіндіру және денсаулықты сақтауға бағытталған дағдыларды қалыптастыру көзделеді.
Мақсаты
Ағза мүшелері туралы түсініктердің білім жүйесін қалыптастыру.
Сабақ түрі
Жаңа тақырыпты таныстыру сабағы.
Көрнекіліктер
Адам денесінің макеті, суреттер, карточкалар, жүрек макеті.
Міндеттері
- Білімділік: өз бетінше ағза мүшелері туралы білім алуға талпынысын қалыптастыру.
- Дамытушылық: әңгімелеу, сипаттау, талдау қабілеттерін және белсенділігін дамыту.
- Тәрбиелік: денсаулыққа жауапкершілікпен қарауға және табиғатты қорғауға тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
1) Үй тапсырмасын тексеру және кіріспе әңгіме
Сұрақтар
- Балалар, сендер қандай тапсырма орындадыңдар?
- Қимылдарды не арқылы жасаймыз?
- Суретке қарап, нені көріп тұрғандарыңды айтыңдар.
Суретте қаңқа көрсетіледі. Қаңқа — адам денесіне тірек болып, қозғалысқа қатысатын мүшелер жүйесі.
Қаңқа бөліктері (суреттегі белгілеулер)
- 1
- Бас сүйек
- 2
- Төс сүйек
- 3–5
- Қол сүйектері
- 6
- Қабырғалар
- 7
- Омыртқа жотасы
- 8
- Жамбас сүйек
- 9
- Жауырын
- 10–12
- Аяқ сүйектері
2) Жаңа тақырып: жүрек және қан айналымы
Көрнекі түсіндіру
Жүрек макетін көрсетіңіз. Оқушыларға жұдырығын жұмғызу арқылы жүрек мөлшерін салыстыру ұсынылады: «Адамның жүрегі шамамен жұдырықтай».
Жүрек — ағзадағы ең маңызды мүшелердің бірі. Ол бірде жиырылып, бірде босаңсып, тоқтаусыз жұмыс істейді. Осы жұмыстың арқасында қан бүкіл денеге тарайды.
Негізгі ұғым
Қанның ағзаны бойлай қозғалып, мүшелерге оттек пен қоректік заттарды жеткізуі қан айналымы деп аталады.
Оқулықпен жұмыс
Оқулық: 21–22-беттер. Оқу, талдау, сұрақтарға жауап беру.
Сергіту сәті
Қазым, қазым, қаңқылда, Көлде жүзіп саңқылда. Жем шашайын — жейсің бе? Кәмпит берші — дейсің бе? Жоқ, жоқ, жоқ — кәмпит ас емес, Арпа менен бидай шаш.
3) Жаңа білімді бекіту: жүректі күту және тәжірибе
Жүректі күту ережелері
- Үнемі спорттық жаттығулар жасау.
- Таза ауада жиі серуендеу.
- Еңбек жүктемесін дұрыс реттеп, уақытында демалу және жеткілікті ұйықтау.
Маңызды ескерту
Шылым шегу және ішімдікке әуестену жүрекке үлкен зиян келтіреді.
Тәжірибе
Өз тамырыңның соғуын (пульсті) есепте. Нәтижесін айтып, қорытынды жаса. Пульсті қалай есептеуге болатынын әңгімеле.
- 1 Саусақты білектің ішкі жағына (тамыр соғатын жерге) қой.
- 2 60 секундта соғуын сана немесе 15 секунд санап, нәтижені 4-ке көбейт.
- 3 Қозғалыс пен тыныштықтағы айырмашылықты салыстыр.
Дәптермен жұмыс
Жүректің суретін салып, негізгі бөліктерін белгіле.
Талқылауға арналған сұрақтар
- Жүрек дененің қай тұсында орналасқан?
- Қан айналымына сипаттама бер.
- Неліктен әр түрлі жағдайда тамыр соғысы әрқалай болады?
- Жүрек ауырмауы үшін не істеу керек?
- Қан тамырдың соғуын қалай есептеуге болады?
4) Үйге тапсырма
Оқулықтағы 21–22-беттерді қайталау. Қан айналымы мен жүректі күту ережелері бойынша қысқаша жоспар құру.