Қазақша рефераттар

Электр тогының әсерлері

Тұрақты электр тогы тарауын қорытындылау сабағы

Бұл материал тұрақты электр тогы тарауы бойынша негізгі ұғымдарды жүйелеуге, формулалар мен заңдылықтарды қайталап, есеп шығаруда қолдануға бағытталған қорытынды сабақ жоспары ретінде ұсынылады.

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік: тұрақты электр тогы тарауындағы негізгі ұғымдар, формулалар мен заңдарды қайталау және бекіту.
  • Дамытушылық: өлшем бірліктерін дұрыс қолдануға, формулаларды түрлендіруге және есептер шығаруда тиімді пайдалануға үйрету.
  • Тәрбиелік: оқушыларды ұқыптылыққа, бірлескен (ұжымдық) жұмысқа тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

Формулалар мен сызбалар, тұрақты электр тогына арналған оқу-құралдар, суреттер, кестелер.

Ескертпе

Көрнекіліктер оқушыға анықтама емес, ойлау мен түсіндіруді жеңілдететін құрал ретінде қолданылғаны тиімді.

Сабақтың түрі

Қорытындылау және білімді жинақтау сабағы.

Сабақ құрылымы

  1. I Ұйымдастыру бөлімі
  2. II Негізгі бөлім
  3. III Қорытынды және үй тапсырмасы

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру бөлімі

Оқушыларға сабақтың тақырыбы мен мақсаты хабарланады, жұмыс форматы мен күтілетін нәтижелер қысқаша түсіндіріледі.

II. Негізгі бөлім

Қайталау, талдау және қолдану дағдыларын дамытуға бағытталған тапсырмалар кезең-кезеңімен орындалады.

1) Ой қозғау

Тақырыпқа кіріспе сұрақтар арқылы оқушылардың бастапқы білім қоры белсендіріледі, негізгі терминдер еске түсіріледі.

2) «Уақыт шеңбері» (жедел сұрақ-жауап)

19 сұрақ

  1. Электр тогы дегеніміз не?
  2. Электр тогының әсерлері қандай?
  3. Электр тогының пайда болу шарттары қандай?
  4. Электр тогының бағыты қалай анықталады?
  5. Ток күші дегеніміз не?
  6. Ток күшінің белгіленуі, өлшем бірлігі және өлшеу құралы қандай?
  7. Амперметр тізбекке қалай жалғанады?
  8. Кернеу дегеніміз не?
  9. Кернеудің өлшем бірлігі және есептеу формуласы қандай?
  10. Вольтметр тізбекке қалай жалғанады?
  11. Кедергі дегеніміз не? Белгіленуі және есептеу формуласы қандай?
  12. Кедергі қандай шамаларға тәуелді?
  13. Қуат дегеніміз не?
  14. Жұмыс дегеніміз не?
  15. Ом заңы қалай оқылады?
  16. Джоуль–Ленц заңы қалай тұжырымдалады?
  17. Өткізгіштерді жалғаудың қандай түрлері бар?
  18. Өткізгіштерді тізбектей жалғаудың негізгі заңдылықтары қандай?
  19. Өткізгіштерді параллель жалғаудың негізгі заңдылықтары қандай?

3) «Өз орныңды тап» — кестемен жұмыс

Физикалық шамаларды олардың белгіленуімен сәйкестендіріп, өлшем бірліктерін еске түсіру.

Физикалық шама Сәйкестендіру үшін берілген белгілер
Ток күші U, A, Q, R, P, I
Кернеу U, A, Q, R, P, I
Кедергі U, A, Q, R, P, I
Электр заряды Q
Жылу мөлшері Q
Қуат P
Жұмыс A

Ескерту: берілген мәтіндегі белгілерде қайталанулар бар (мысалы, Q — заряд та, жылу мөлшері де ретінде кездеседі). Тапсырманы орындау барысында қай белгі қай контексте қолданылатыны талқыланады.

4) «Қар үйіндісі» — тізбек құра білу тапсырмасы

Әр топқа құралдар жиынтығы беріледі. Оқушылар берілген құралдарға сүйене отырып электр тізбегін құрастырады және қауіпсіздік ережелерін сақтайды.

Қажетті құралдар

  • Ток көзі
  • Амперметр
  • Вольтметр
  • Жалғағыш сымдар
  • Кілт (қосқыш)
  • Шам
  • Кедергісі әртүрлі өткізгіштер

5) Венн диаграммасы

Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау заңдылықтарының ұқсастықтары мен айырмашылықтарын Венн диаграммасына түсіру.

Тізбектей

  • Тұжырымдар мен формулаларды жазыңыз
  • Ток, кернеу, кедергі қатынастарын көрсетіңіз

Ұқсастықтары

  • Екі жағдайда да Ом заңы қолданылады
  • Қуат пен жұмыс есептеулері орындалады

Параллель

  • Тұжырымдар мен формулаларды жазыңыз
  • Ток, кернеу, кедергі қатынастарын көрсетіңіз

6) «Ойлан — жұптас — бөліс»

Тізбек құрастырып, шамның кедергісін, қуатын және атқарған жұмысын есептеу. Нәтижені жұпта талқылап, сыныппен бөлісу.

Қажетті құралдар

  • Шам
  • Вольтметр
  • Амперметр
  • Кілт (қосқыш)
  • Ток көзі
  • Жалғағыш сымдар
  • Секундомер

7) «Бұл қандай құрал?»

Экранда электр құралдарының шартты белгілері көрсетіледі. Оқушылар әр белгінің атауын табады және қолданылу орнын түсіндіреді.

8) «Суреттер сыр шертеді»

Экранда берілген суреттер бойынша құбылысты/процесті сипаттап, негізгі заңдылықтармен байланыстыру.

9) Қорытынды

Оқушылардың жұмысы бағаланады, негізгі тұжырымдар жинақталып, сабақ бойынша кері байланыс ұйымдастырылады.

10) Үй тапсырмасы

Тарауды толық қайталау: анықтамалар, формулалар, өлшем бірліктері, Ом заңы және Джоуль–Ленц заңы бойынша есептер.

Автор туралы мәлімет

Мекеме

Батыс Қазақстан облысы, Бөкей Ордасы ауданы, Сайқын ауылы, М–С. Бабажанов атындағы ЖОББМ.

Пән мұғалімі

Физика пәнінің мұғалімі — Ишанғалиева Арайлым Фазылқызы.