Қазақша рефераттар

Алпамыс батыр жырындағы Байбөрі байдың асыранды баласының аты кім

Сыныптан тыс шара туралы

Қазақ тілі мен әдебиеті апталығы аясында 6-сынып оқушылары арасында сыныптан тыс танымдық сайыс ұйымдастырылды. Шара оқушылардың білімін шыңдап, ойлау мәдениетін дамытуға және әдеби мұраға қызығушылығын арттыруға бағытталды.

Мақсаты

  • Оқушылардың зеректік қабілеттерін дамыту, ой-өрісін кеңейту және озық ойлы оқушыны анықтау.
  • Дүниетанымын кеңейту, білімге қызығушылығын арттыру.
  • Өз мүмкіндігін тиімді пайдалана алатын зерделі тұлға тәрбиелеу.

Сайыс бөлімдері

  1. 1-кезең
    «Жыр кейіпкерлері қонақта»
  2. 2-кезең
    «Бұл кім екенін білесің бе?»
  3. 3-кезең
    «Сөзстанға саяхат»
  4. 4-кезең
    «Полиглот»
  5. 5-кезең
    «Жас қалам»

Кіріспе сөз

Бәйгеге түсіп жарыспай,
Жүйріктің бағы жанар ма?
Білім мен өнер жарысып,
Тәрбие — тәлім табар мән.
Бұл бәйге — ойдың бәйгесі,
Кім жүйрік ойға — сол алда.

Осындай ой мен білім жарысына қош келдіңіздер! Ендеше, сайыскерлермен танысайық.

I кезең: «Жыр кейіпкерлері қонақта»

Ұпай: 10

Бұл бөлімде батырлық жырларға қатысты сұрақтар қойылады.

  1. 1. Қобыланды дүниеге келгенде әкесі Тоқтарбайдың жасы нешеде?
  2. 2. Бақан басында ілулі тұрған теңгені атып түсірген жас батыр Қобыландыны көріп, ғашық болған ханның қызы кім?
  3. 3. Қобыландының пырағының аты кім?
  4. 4. Ноғайлы жерін, Қырлы, Сырлы қалаларын Қызылбастан азат етуге аттанғанда, Қобыландының қасына ерген, қырық мың үйлі қияттан шыққан батыр кім?
  5. 5. «Алпамыс батыр» жырындағы Байбөрі байдың асыранды баласының аты кім?
  6. 6. Өзін шабуға келе жатқан Алпамысты түсінде көріп, шошып оянған қалмақ ханы кім?
  7. 7. Қызы Гүлбаршынды «күйеу баласы» Алпамысқа жалғыз деп бергісі келмей, қашып кеткен бай кім?
  8. 8. Жырда айтылатын Алпамыстың жеті жасар баласы кім?
  9. 9. IV–VII ғасырларда тасқа қашап жазылған көне түркілік ерлік жыр-дастанын ата.
  10. 10. «Бүкіл түркі халқы үшін түн ұйқымды төрт бөлдім. Жанып-күйіп өрт болдым» деп жырлаған, інісі Күлтегін қайтыс болғанда жоқтау шығарып, ескерткіш қойғызған батырдың ағасы кім?
  11. 11. Маңғыстаулық жырау Мұрын Сеңгірбекұлының айтуымен бүгінге жеткен, бірнеше батыр ұрпағының ерлігін жырлайтын ұзақ циклды жыр қалай аталады?
  12. 12. Қырғыз халқының батырлық эпосын кім (қандай жыршы) айтады?

II кезең: «Бұл кім екенін білесің бе?»

Ұпай: 10

Әдебиет майталмандары мен ел ағалары туралы бөлім. Шарты: әр оқушыға бір сұрақтан беріледі. Ең аз ұпай жинаған 5 оқушы ойыннан шығады.

1-сұрақ

«Адамдық борышың — халқыңа еңбек қыл. Ақ жолдан айнымай, ар сақта, оны біл. Талаптан да, білім мен өнер үйрен, білімсіз, өнерсіз болады ақын тұл».

Жауап: Шәкәрім Құдайбердіұлы, «Адамдық борышың».

2-сұрақ

«Қырық мысал» жинағына енген «Егіннің бастары», «Өгіз бен бақа», «Қара бұлт» мысал-өлеңдерінің авторы, аудармашы, ақын, тіл білімінің атасы кім?

Жауап: Ахмет Байтұрсынұлы.

3-сұрақ

«Ақынмын деп мен қалай айта аламын, халқымның өзі айтқанын қайталадым. Күпі киген қазақтың қара өлеңін, шекпен жауып өзіне қайтарамын».

Жауап: Мұқағали Мақатаев, «Қара өлең».

4-сұрақ

«Әкесі баласының атын кім қоям десе де өз еркінде емес пе... Шығарма да жазушының баласы тәрізді... Басты кейіпкердің атын Қожа қоюымның тағы бір себебі: біздің мектепте Қожа атты бір бала болды... Бірақ ол өте жуас еді. Неге екенін сол баланың атын басты, әрі тентек кейіпкерге бергенді жөн көрдім».

Жауап: Бердібек Соқпақбаев.

5-сұрақ

«Абай жолы» романынан алынған «Ақын қонақтар», «Біржан сал Абай аулында» үзінді әңгімелерінің авторы, академик-жазушы кім?

Жауап: Мұхтар Әуезов.

6-сұрақ

Бұл қаламгер «Амангелді», «Қазақ солдаты» пьесасын, «Ұлпан», «Кездеспей кеткен бір бейне» шығармаларын жазды. «Автобиографиялық әңгіме», «Жапон балладалары» очерктерінің авторы. Ұстазы — қазақтың белгілі ұстаз-ақыны Бекет Өтетілеуов. Бұл қай жазушы?

Жауап: Ғабит Мүсірепов.

7-сұрақ

«Жүген-құрық тимеген, жасынан ноқта кимеген. Алты жасар асауды ұстап міндім далада. Ақырды асау — жаңғырды дала. Тулады, орғыды асау — дүбірлеп күңіренді дала, қиырсыз дала...»

Жауап: Сәкен Сейфуллин, «Далада».

Ұйымдастырушы

Мектеп

Шетпе гимназиясы

Пән мұғалімі

Көшкінбаева Динара Мусағалиқызы, қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі