Қазақ жерін жоңғарлардан түпкілікті тазарту жолындағы күресті басқарған кім

Тәуелсіз ел тірегі — білімді ұрпақ

Бұл материал — «21 ғасыр көшбасшысы» форматындағы интеллектуалды ойын-сабақтың мазмұны. Негізгі ой: Тәуелсіздіктің берік тірегі — білімді, тілді құрметтейтін, елін сүйетін ұрпақ.

Мақсаты

  • Оқушылардың алған білімін тексере отырып, ақыл-ой өрісін жан-жақты дамыту.
  • Ана тілін сүюге баулу, адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру, бабалардан қалған нақыл сөздердің мәнін түсіндіру және ұлттық өнеге алуға тәрбиелеу.
  • Қазақстандық патриотизмді қалыптастыру.

Сабақтың әдісі

Сұрақ-жауап, ойын элементтері, жарыс форматы.

Көрнекіліктер

Білімге қатысты мақал-мәтелдер, жасырын тұлғалар суреттері, пән атаулары және қосымша материалдар.

Кіріспе және сабақтың барысы

Құрметті оқушылар, әділқазылар алқасы және қонақтар! «Тәуелсіз ел тірегі — білімді ұрпақ» атты интеллектуалды ойынымызды бастаймыз.

Ал, келіңдер, келіңдер,
Біріңе-бірің еріңдер.
Білімді тексеріп,
Ойынға қатысып көріңдер.

Бүгін біз осы уақытқа дейін алған білімімізді көрсетеміз: ән-күймен, өлеңмен, мақал-мәтелмен өрнектеп, өнеріміз бен білімімізді ортаға саламыз. Санамыздың өскенін, сөз байлығымыздың молайғанын дәлелдейік.

Бәйге түсіп жарыспай,
Жүйріктің бағы жанар ма?
Білім мен өнер жарысып,
Тәрбие, тәлім табар мән.
Бұл бәйге — ойдың бәйгесі:
Кім жүйрік ойға — сол алда!

Ойын жарыс түрінде өтеді. Бүгінгі сайыс сабағының ерекшелігі — сыныбымыздың көшбасшысын анықтау. Сабаққа белсенді қатысу — Тәуелсіздікке қосқан үлес.

Қазылар алқасы

Сайысты бақылап, бағалайтын сарапшы: бастауыш сынып мұғалімі Иманбекова Қ. А.

Сайыс құрылымы: 4 кезең

Сайыс бөлімдері қазақтың ұлттық ойындарына сәйкестендірілген:

1-кезең: Көкпар

Пәндер бойынша ұпайлық сұрақтар.

2-кезең: Жеті жұрттың тілін біл

Қазақша–орысша аудару, сауатты жазу.

3-кезең: Тұлғалар

Қазақстанға еңбегі сіңген тұлғаларды тану.

4-кезең: Бәйге

Жылдам жауап: әр дұрыс жауап — 5 ұпай.

1-кезең: Көкпар

Бірінші айналымда пәндер бойынша 10/20/30/40 ұпайлық сұрақтар қойылады.

Ана тілі

Заттың, құбылыстың басты белгілерін нақты мақсатқа сай ашып көрсететін мәтін түрі.

10

М. Дулатов: «Бұл — қымыз молайып, қозы піскен кез» деп қай ай туралы айтқан?

20

Ғ. Мүсіреповтің «Көлде» әңгімесі бойынша: сақалды бастарымен бозторғайдың жұмыртқасын не шағып жейді?

30

Қойшылар қой жүнінің өзгерісіне қарап нені болжаған?

40

Жауаптар: сипаттау; Шілде; қарға; ауа райын.

Қазақ тілі

Үнді дауыссыз дыбыстарды ата.

10

Сөздің құрамы неден тұрады?

20

Сөйлемнің ең негізгі мүшесі.

30

Бастауыш пен баяндауыштың арасына қай кезде сызықша қойылады?

40

Жауаптар: л, м, н, ң, р, й, у; түбір мен жұрнақ; бастауыш; екеуі де бір сұраққа жауап бергенде.

Математика

Көбейтудің компоненттерін ата.

10

63 пен 7-нің бөліндісі.

20

Ұзындығы 5 см, ені 7 см тік төртбұрыштың ауданы.

30

5 мысық пен 3 тауықтың аяқтарының жалпы саны.

40

Жауаптар: көбейткіш, көбейткіш, көбейтінді; 9; 35 см²; 26.

Дүниетану

Жер бетінің қағазға өте кішірейтіліп түсірілген бейнесі қалай аталады?

10

Парламент қандай палатадан тұрады?

20

Суда тіршілік ететін сүтқоректілерді ата.

30

Тыныс алу мүшелеріне не жатады?

40

Жауаптар: карта; Мәжіліс, Сенат; итбалық, кит, дельфин; мұрын қуысы, кеңірдек, өкпе.

2-кезең: Жеті жұрттың тілін біл

«Ана тілім — арың бұл…» дегендей, бұл айналымда қазақша–орысша аудару дағдысы және сауатты жазу тексеріледі.

Ана тілім — арың бұл,
Ұятың боп тұр бетте.
Өзге тілдің бәрін біл,
Өз тіліңді құрметте.

Әр дұрыс жауап — 20 ұпай.

  1. 1. Күн мен түн теңелетін жыл мезгілі — көктем / весна.
  2. 2. «Мұрты бар иегінде сақалы жоқ…» — мысық / кошка.
  3. 3. «Жүз теңгең болғанша, жүз … болсын» — дос / друг.
  4. 4. Футболшының алаңдағы ойын құралы — доп / мяч.
  5. 5. «Қабат-қабат қаптама, ақылың болса аштама» — кітап / книга.
  6. 6. Жеті қазынаның бірі — ит / собака.
  7. 7. Әр адамның шағын Отаны — отбасы / семья.

3-кезең: Тұлғалар

Бұл айналымда елімізге еңбегі сіңген, өнерімен әлемге танылған тұлғалардың есімдерін анықтайсыздар. Әр дұрыс жауап — 10 ұпай.

  1. 1. Мемлекеттік рәміздеріміздің бірі — көк Тудың авторы кім? Шәкен Ниязбеков

  2. 2. ҚР Әнұранының әнін жазған композитор кім? Ш. Қалдаяқов

  3. 3. Музыкалық сұрақ: берілген әнді орындаған әншіні ата. Р. Рымбаева

  4. 4. Республика Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысы. Н. Назарбаев

  5. 5. ҰОС-та ерлікпен қаза тапқан шығыстың қос жұлдызы. Әлия мен Мәншүк

  6. 6. «Жаздыгүн шілде болғанда…» өлеңінің авторы кім? Абай

  7. 7. 2012 ж. Лондон Олимпиадасының чемпионы, Баркер кубогының иегері, әлемнің екі дүркін чемпионы. С. Сәпиев

  8. 8. Қазақ жерін жоңғарлардан түпкілікті азат ету жолындағы күресті басқарған кім? Абылай хан

4-кезең: Бәйге

Бұл кезеңде берілген сұраққа бірінші болып жауап беруге тырысасыздар. Егер жауап қате болса, келесі оқушы жауап береді.

Әр дұрыс жауап — 5 ұпай.

  1. 1-сұрақ. ҚР тәуелсіздігі қашан жарияланды? 1991 ж. 16 желтоқсан

  2. 2-сұрақ. ҚР мемлекеттік тілі. Қазақ тілі

  3. 3-сұрақ. Конституцияның қай бабында мемлекеттік тіл қазақ тілі деп көрсетілген? 7-бап

  4. 4-сұрақ. ҚР мемлекеттік рәміздері. (Ту, Елтаңба, Әнұран)

  5. 5-сұрақ. ҚР-ның «Тіл туралы» заңы қашан қабылданды?

    Ескерту: бастапқы мәтінде жауап көрсетілмеген.

  6. 6-сұрақ. ҚР тұңғыш ғарышкері кім? Тоқтар Әубәкіров

  7. 7-сұрақ. ҚР жер көлемі қанша? 2 млн 724 мың шаршы километр

  8. 8-сұрақ. ҚР астанасы қай қала? Астана

  9. 9-сұрақ. 16 желтоқсан қандай күн?

  10. 10-сұрақ. ҚР-ның алғашқы президенті кім? Н. Ә. Назарбаев

Қорытынды

Әділқазылар қорытынды жасайды. Құрметті оқушылар, бүгінгі интеллектуалды ойынымыз аяқталды. Бүгінгі білім — ертеңгі байлығымыз. ХХІ ғасыр — білім ғасыры. Өткенін білетін, бүгінін түсінетін, ертеңіне сеніммен қарайтын азамат болыңдар!