Өзіңнің қиын жағдайыңмен жалғыз қалмауға тырыс
Жеткіншекке жадынама
Егер сен қандай да бір қиын жағдайға душар болсаң, есіңде болсын: шешілмейтін жағдай болмайды. Шешім әрқашан бар — тек оны таба білу керек. Төмендегі кеңестерді қолдансаң, қиын жағдайдан өзіңді қинамай-ақ шығуың жеңілдейді.
1-кеңес: Үрейге берілме
Қиын жағдайға тап болсаң, үрейге немесе күйзеліске түспе. Жағдайға байыппен қарап, өзің нақты талдау жасауға тырыс.
2-кеңес: Себебін анықта да, жауапкершілікті қабылда
Бұл жағдайдың қалай пайда болғанын ойлан: кім себеп болды? Егер өзің болсаң, жауапкершілікті өз мойныңа ал. Мұқият ой елегінен өткізіп, тағы қандай қауіп немесе қиындық тууы мүмкін екенін алдын ала болжа.
3-кеңес: Кімге айта алатыныңды ойла
Қалыптасқан жағдайды кімге ашық айтып, ақыл-кеңес немесе көмек сұрай алатыныңды анықта.
4-кеңес: Жалғыз қалма
Қиындықпен жалғыз қалмауға тырыс. Жалғыз қалсаң, айналаңдағыларға өтірік айтуға мәжбүр болуың мүмкін. Ал өтірік — қиындықты одан әрі күрделендіретін қосымша салмақ.
5-кеңес: Құпияңа сақ бол
Нақты көмек көрсете алмайтын, тек жаны ашитын жолдасыңа мәселенің шешімін «жүктеп» қойма. Бұл саған жеңілдік әкелмейді, керісінше, жағдайды созып жіберуі мүмкін.
6-кеңес: Тәжірибелі ересектен көмек сұра
Саған нақты көмектесе алатын, өмірлік тәжірибесі мол жасы үлкен адамға жүгін. Егер ол ата-анаң немесе жақын туысың болса — тіпті жақсы.
7-кеңес: Ата-ана алдындағы үрейді азайт
Өз қолыңмен жасаған нәрсені мойындай білу — ерлік. Есіңде болсын: бұлттан кейін күн қайта жарқырайды.
8-кеңес: Өзіңе сен, қорқынышқа жол берме
Жағдайды түзететін — ең алдымен өзің. Сенуге үйрен, ешқашан қорықпа. Қорқыныш — көмекші де, дос та емес; ол көбіне жалғыз қалған адамның серігі. Ал сен жалғыз емессің: көмек сұрасаң, әрқашан қолдау табылады.
Есте сақта:
Көмек сұрау — әлсіздік емес. Бұл өзіңді қорғаудың маңызды қадамы.
Өз-өзіңді қорғаудың 8 тәсілі
Бұл тәсілдер психологиялық тепе-теңдікті сақтауға, өзіңді жақсырақ түсінуге және күнделікті күйзелісті азайтуға көмектеседі.
-
1) Ойыңды ашық айтуға ұялма
Өз пікіріңді білдіруден және ішкі көңіл күйіңді айтуға қысылма.
-
2) Мүмкіндігіңнің шегін біл
Кейбір адамдар өте белсенді, ерік-жігері мықты болады: олар үнемі кемелдікке, жеңіске ұмтылады да, кездейсоқ сәтсіздіктерді тым ауыр қабылдайды. Өз мүмкіндігіңе сай әрекет ет, еңбегіңе қуана біл — бұл жалпы саулығыңды сақтауға көмектеседі.
-
3) Бәріне ұнауға тырыспа
Айналаңдағы адамдардың пікіріне шамадан тыс тәуелді болу және өзіңе сенімнің аз болуы — психологиялық осалдықты күшейтеді. Басқалардан тұрақты қолдау күтпей, өз тірегіңді өзің нығайт.
-
4) Жақсы ойға көңіл бөл
Өзіңде жоқ нәрсені емес, бар нәрсені ойла. Жоғалған затқа немесе босқа кеткен уақытқа бола өзіңді жеп қойма — бұл ұзаққа созылса, шаршатады әрі әлсіретеді.
-
5) Жиі күлімде
Ағзадағы көптеген үдеріс өзара байланысты. Аздап жымиюдың өзі миға «бәрі жақсы» деген сигнал беріп, көңіл күйге әсер етеді.
-
6) Жылағың келсе, жыла
Көз жасы — эмоциялық жеңілдеудің табиғи жолы. Егер жылау келмесе, ішке жиналған салмақты қауіпсіз түрде шығару үшін жалғыз жерде терең дем алып, дауыстап айту немесе айқайлап жіберу де көмектесуі мүмкін.
-
7) Таңертең сәл ертерек тұр
Асығыс жиналу мен күйгелектік денсаулыққа әсер етеді. Өзіңе 10–15 минут «қор» уақыт қалдырсаң, күні бойы жай-күйің тұрақтырақ болады.
-
8) Оңаша қалуға уақыт тап
Күніне кем дегенде жарты сағат өзіңмен өзің қалуға тырыс. Үлкен қалада, әсіресе шағын пәтерде жеке кеңістік жетіспеуі мүмкін, бірақ мүмкіндік әрдайым табылады: тыныш көшелермен серуендеу; үйдегілер ұйқыға кеткенде асүйде шай ішу; душ қабылдау. Осындай үзілістер жүйкеңді тынықтырады.
Қысқа қорытынды
Қиындыққа тап болсаң, ең алдымен тыныштал, жағдайды талда, сенімді адамға айт, және нақты көмек бере алатын ересекке жүгін.
Өзіңді қорғау — ішкі күйіңді тыңдау, шекараңды білу, эмоцияны қауіпсіз шығару, және жалғыз қалатын уақыт табудан басталады.