Қазақша рефераттар

Оқушылардың құрал жабдығын тексеру

Тақырыптар

Ток күші

Электр тогын өлшеу және салыстыруға арналған негізгі шама.

Амперметр

Ток күшін өлшейтін құрал.

Электр кернеуі

Электр өрісінің зарядқа істейтін жұмысына байланысты шама.

Вольтметр және электр тізбегі

Кернеуді өлшеу және тізбекті дұрыс құрастыру қағидалары.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушыларға ток күші мен электр кернеуі, оларды өлшейтін құралдар және олардың бір-бірінен айырмашылықтары туралы түсінік беру.

Тәрбиелік

Амперметр мен вольтметрді түсіндіру арқылы ұқыптылыққа, қауіпсіздік ережелерін сақтауға және өз ойын толық жеткізе білуге тәрбиелеу.

Дамытушылық

Ойын элементтері арқылы қызығушылықты арттыру, ой-өрісті және дүниетанымды кеңейту.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Сәлемдесу және оқушыларды түгелдеу.
  2. Құрал-жабдықтарды тексеру.
  3. Назарды сабаққа аудару.

II. Оқушы білімін жан-жақты тексеру

Төмендегі сұрақтар арқылы өткен тақырыптар еске түсіріледі және бастапқы білім деңгейі бағаланады.

  1. Электр тогы дегеніміз не?
  2. Электр тогының пайда болуы және ұзақ сақталуы үшін қажетті әрі жеткілікті шарттарды атаңдар.
  3. Вольта бағанасы туралы не білесіңдер?
  4. «Электр қозғаушы күш» дегеніміз не? (Белгіленуі мен өлшем бірлігін көрсет.)
  5. Өткізгіштегі электр тогының өткізгішке тигізетін әсерлерін атаңдар.
  6. Қандай ток көздерін білесіңдер? Олардың шартты белгілерін салыңдар.
  7. Зарядтардың бөлінуі дегеніміз не?
  8. «Электр тогы» ұғымын алғаш рет кім енгізді?

III. Жаңа түсінік беру

Ток күші

Электр тогын өлшеу және салыстыру үшін ток күші деген арнайы шама енгізіледі. Өткізгіштің көлденең қимасы арқылы белгілі бір уақыт ішінде тасымалданатын зарядтың сол уақытқа қатынасы ток күші деп аталады:

I = q / t

Халықаралық бірліктер жүйесінде ток күші ампермен (А) өлшенеді.

Бірліктерді түрлендіру

  • 1 мА = 10-3 А
  • 1 мкА = 10-6 А
  • 1 кА = 103 А

Электр кернеуі

Тізбектің берілген бөлігінде заряд орын ауыстырғанда, электр өрісінің атқарған жұмысының осы зарядқа қатынасы кернеу деп аталады:

U = A / q

Халықаралық бірліктер жүйесінде кернеу вольтпен (В) өлшенеді: 1 В = 1 Дж / 1 Кл.

Вольтметрді қосу ережесі

Екі нүкте арасындағы кернеуді өлшеу үшін вольтметрді сол нүктелерге параллель жалғайды. Бұл кезде «+» қысқышы ток көзінің оң полюсіне, ал «−» қысқышы теріс полюсіне қосылады.

Анықтамалық: 1 ампердің мағынасы

1 ампер — вакуумде бір-бірінен 1 м қашықтықта орналасқан, көлденең қимасының ауданы өте аз, шексіз ұзын екі түзу өткізгіш бойымен өтетін тұрақты ток тудырған кезде, өткізгіштердің әрбір 1 м кесіндісінде 2·10-7 Н өзара әрекеттесу күшін тудыратын ток күші.

IV. Жаңа түсініктер мен әрекет тәсілдерін қалыптастыру

Ток күші (I) — электр тогын өлшеу және салыстыру үшін енгізілген шама.

Амперметр — ток күшін өлшейтін құрал.

Токтың жұмысы (A) — токты тудыратын электр өрісінің атқарған жұмысы.

Электр кернеуі (U) — токтың атқарған жұмысына қатысты физикалық шама.

1 вольт — кернеудің өлшем бірлігі.

Вольтметр — өткізгіш ұштарындағы кернеуді өлшеуге арналған құрал.

V. Мұғалімнің проблемалық және ақпараттық сұрақтары

Суретте берілген сұлбаларда жіберілген қателерді табыңдар және оларды қалай түзету керектігін түсіндіріңдер.

VI. Жаңа түсінікті тексеру

Негізгі ұғым: аккумулятор

Аккумулятордың қызметі, қолданылуы және тізбектегі орны туралы қысқаша түсіндірме жасаңдар.

VII. Бекітуге арналған тапсырмалар

  • Есептер шығару.
  • Сарамандық жұмыстар.
  • Зертханалық жұмыстар.
  • Тесттік бақылау.

VIII. Қорытынды

Үйді жарықтандыруға қолданылатын қыздыру шамдарының ток күші олардың қуатына байланысты шамамен 7 мА-ден 400 мА-ге дейін болады.

1 А ток күші адам өміріне қауіпті. Тұрмыстық электр желісіндегі кернеу 220 В екенін білесіңдер. Сондықтан тоңазытқыш, теледидар, электржылытқыш аспаптар, музыкалық орталық сияқты тұрмыстық құрылғылар 220 В кернеуге есептеліп жасалады.

Бір құрылғыны қосқанда, қалғандары тізбекте әдеттегідей жұмыс істей беруі — тұрмыстық желідегі тұтынушылардың параллель қосылу қағидасымен түсіндіріледі.

IX. Бағалау

Оқушылардың сабаққа қатысуы, жауаптарының толықтығы және тапсырмаларды орындау сапасы бойынша бағаланады.

X. Үй тапсырмасы (шығармашылық тапсырма)

  1. §36. Ток күші. Амперметр
    §37. Электр кернеуі. Вольтметр. Электр тізбегі
  2. 78-суреттегі шартты белгілерді жаттау.
  3. А. Ампер және А. Вольта өмірбаяны туралы реферат жазу.