Екі амалдан тұратын жақшасы бар өрнектерде арифметикалық амалдардың орындалу реті
Тақырыбы
Екі амалдан тұратын жақшасы бар өрнектерде арифметикалық амалдардың орындалу реті.
Сабақтың мақсаты
1) Білімдік
- Оқушыларды жақшамен таныстыру және жақша ішіндегі амалдың алдымен орындалатынын түсіндіру.
- Өрнектегі амалдардың орындалу ретін анықтауға жаттықтыру.
- Жақшасыз, екі басқышты өрнектерде (көбейту/бөлу, қосу/азайту) орындау тәртібін қайталау.
2) Дамытушылық
- Ойлау қабілетін дамыту және өткен тақырыптарды жаңғырту арқылы есте сақтауды нығайту.
- Уақытқа есеп шығару дағдыларын қалыптастыру.
- Жұмыс барысында шапшаңдық пен зейінді бақылау.
3) Тәрбиелік
- Ұқыптылыққа, сауаттылыққа, жылдамдыққа және тез ойлауға баулу.
- Өзіндік ізденіс жасауға ынталандыру.
Сабақ туралы мәлімет
- Сабақтың түрі
- Дәстүрлі емес сабақ
- Сабақтың типі
- Жаңа сабақты меңгерту
- Сабақтың әдісі
- Түсіндіру, сұрақ-жауап, есеп шығару, топтық жұмыс, тест, ой қозғау, ой қорыту
- Көрнекілігі
- Схемалар, ережелер, шығармашылық жұмыс, тірек-сызба, кесте, карточкалар
1) Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық
Сабақты мына өлең жолдарымен бастау:
Жарқын болсын күніміз,
Жарқын шығар үніміз.
Елін сүйіп ер жетер,
Біз — болашақ баламыз.
2) Оқушылардың зейінін тұрақтандыру
Талқылау: «1991» саны нені білдіреді?
- Оқушыларға: «Бұл жазу нені білдіреді?» деген сұрақ қойылады.
- Түйін: 1991 жыл — Қазақстанның тәуелсіздік алған жылы.
- Сұрақ: «Тәуелсіздікке неше жыл толды?» (мәтіндегі нұсқа бойынша: 20 жыл).
Өткенді еске түсіру: жақшасыз өрнек
Осы сандарға амал таңбаларын қойсақ, жақшасыз өрнек құрастыруға болады. Мысалы:
1 × 9 : 9 = 1
Ереже: жақшасыз өрнекте алдымен көбейту мен бөлу, содан кейін қосу мен азайту орындалады.
3) Жаңа сабақ
Бүгінгі жаңа тақырып: жақшалы өрнектерде арифметикалық амалдардың орындалу реті.
Негізгі ереже
Жақшасы бар өрнектерде алдымен жақша ішіндегі амал орындалады.
Топқа бөлу
- 1-топ: «Қазақстан»
- 2-топ: «Тәуелсіздік»
Схемамен түсіндіру (мысал)
(30 + 6) : 4 = 9
(5 + 2) × 2 = 14
Алдымен жақша ішіндегі қосынды табылады, содан кейін бөліну немесе көбейту орындалады.
4) Тақтамен жұмыс
Оқушылар кезекпен тақтаға шығып, амалдардың орындалу ретін сақтай отырып өрнектердің мәнін табады.
Жақшалы өрнектер
5 × (10 − 4) = 30
(18 + 14) : 4 = 8
(10 + 20) : 3 = 10
Жақшасыз өрнектер
6 × 4 + 16 = 40
40 : 5 + 22 = 30
100 : 5 + 203 = 223
5) Ауызша жұмыс
№3. Кесте бойынша есеп құрастыр және шығар
Оқушылар кестедегі мәліметтер бойынша есеп құрастырып, нәтижесін табады.
| Жәшіктің массасы | Жәшіктің саны | Жалпы массасы |
|---|---|---|
| 3 кг | 6 | ? кг |
| ? кг | 5 | 30 кг |
| 4 кг | ? | 28 кг |
№5. Есепті оқу, талдау, шешу
Есептің шартын түсіну, берілгендер мен ізделіндіні анықтау, шешу жоспарын құру және жауапты тексеру.
6) Дәптермен жұмыс
А) Амалдарды орында
392 + 408 = 800
(300 − 196) + 74 = 178
456 − 244 = 212
600 − 156 = 444
800 − (365 + 35) = 400
292 + (390 − 176) = 506
Ескерту: бастапқы мәтінде бір өрнектің жауабы қате берілген, дұрысы көрсетілді.
Ә) Теңдеу құр және шеш
1) Белгісіз санды 8-ге көбейткенде, 32 шығады.
x × 8 = 32 ⟶ x = 4
2) 40-ты белгісіз санға бөлгенде, 8 шығады.
40 : x = 8 ⟶ x = 5
7) Жаңа білімді бекіту
Теңдік дұрыс болатындай етіп, жақшаларды қой.
(18 + 16) : 2 = 17
6 × (8 : 4) = 12
(15 + 6) : 3 = 7
(24 + 4) : 4 = 7
8) Тест тапсырмасы
Қай амал бірінші орындалады?
Әр өрнек үшін бірінші орындалатын амалды белгіле:
- Aқосу
- Әазайту
- Бкөбейту
- Вбөлу
Тесттің өрнектері бастапқы мәтінде толық берілмеген, сондықтан мұнда жауап кілті көрсетілмеді.
9) Сабақты қорытындылау
Рефлексия
- Сабақ ұнады ма? Несімен?
- Бүгін нені үйрендік?
- Қандай тапсырма қиын болды?
Нәтиже
- Жеңімпаз топты анықтау.
- Оқушыларды бағалау және мадақтау.
- Үй тапсырмасын беру.
Үй тапсырмасы
Үй тапсырмасы мәтінде нақты көрсетілмеген. Мұғалім оқулықтан немесе жұмыс дәптерінен тиісті жаттығуларды белгілейді.