Құжаттарды мәтіндік процессорға редакциялау
MS Word мәтіндік процессоры: құжатпен жұмыс
Бұл сабақта оқушылар MS Word мүмкіндіктерімен танысып, құжат құру, сақтау, мәтін енгізу және пішімдеу дағдыларын меңгереді. Сонымен қатар компьютерде қауіпсіз әрі ұқыпты жұмыс жасау мәдениеті қалыптастырылады.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
MS Word мәтіндік процессорының мүмкіндіктерін таныстыру және мәтіндік редакторда жұмыс істеуді үйрету.
Тәрбиелік
Оқушыларды компьютерде ұқыпты, таза және қауіпсіздік ережелерін сақтай отырып жұмыс жасауға баулу; адамгершілікке, сыпайылыққа тәрбиелеу.
Дамытушылық
Құжат құру, сақтау тәсілдерін меңгерту, пішімдеуді үйрету және MS Word мүмкіндіктерін тәжірибеде қолдану дағдыларын дамыту.
Көрнекіліктер мен ресурстар
- ДК (дербес компьютер), презентациялық слайдтар
- Үлестірмелі тапсырмалар, деңгейлік карточкалар
- Стикерлер, А3 қағаздары, түрлі түсті қаламдар
Ескерту
Сабақ командалық жұмысқа негізделген: мәтінді оқып, талдап, постерге түсіріп, сынып алдында қорғау қарастырылады.
Сабақтың құрылымы
I. Ұйымдастыру және топқа бөлу
Оқушылар екі топқа бөлінеді:
- I топ — «Информатика»
- II топ — «Компьютер»
Тапсырма: топ атауын қорғау (қысқаша таныстыру, негіздеу).
II. «Білу»: үй тапсырмасын тексеру
- I топқа: құжатты сканерлеу
- II топқа: құжатты мәтіндік процессорда өңдеу (редакциялау)
Өткен тақырып бойынша оқушылар сканерлеу әрекеттерін, командаларды және нәтиженің сапасын көрсетеді.
III. Жаңа тақырыпқа кіріспе
Информатика пәні аясында компьютердің даму кезеңдері мен қазіргі ДК түрлерінің (соның ішінде ноутбук) мүмкіндіктері талқыланып, бүгінгі сабақ тақырыбына өтеді: MS Word мәтіндік процессоры және құжатпен жұмыс.
Әр топқа тақырыпқа қатысты мәтіндер үлестіріледі. Оқушылар мәтінді оқып, негізгі ойларын постерге түсіреді, содан кейін бір оқушы шығып қорғайды.
«Түсіну»: теория және топтық мазмұн
I топ («Информатика»): MS Word туралы
ТеорияMS Word — MS Office құрамына кіретін, құжаттарды құру, қарау, өзгерту және басып шығару үшін арналған бағдарлама.
Негізгі мүмкіндіктері
- Құжат құру және мәтін теру
- Қаріптер жиынын пайдаланып мәтінді пішімдеу
- Кестелер, графиктер, математикалық формулалармен жұмыс
- Емлені тексеру және сөздерді автоматты тасымалдау
- Іскер хаттар, келісімшарттар, есеп беру формаларын Шебер (Master) және Шаблон арқылы дайындау
Шектеулері
- Күрделі математикалық формулаларды енгізу кейде қиын болуы мүмкін
- Растрлық графикамен кәсіби деңгейде жұмыс істеуге арналмаған
Іске қосу тәсілдері
- Іске қосу (Пуск) → Программалар → MS Office → MS Word
- Жұмыс үстеліндегі таңбаша арқылы
- MS Office тақтасындағы батырмалар арқылы
Бағдарламаны дұрыс жабу
- Файл → Шығу
- Alt + F4 пернелер тіркесімі
- Тақырып жолындағы Жабу батырмасы
Терезені жабарда өзгерістер сақталмаған болса, сұхбат терезесі шығады. Онда Иә, Жоқ, Болдырмау батырмалары арқылы қажетті әрекет таңдалады.
II топ («Компьютер»): құжатпен жұмыс
ПрактикаЖаңа құжат құру
MS Word ашылғанда бос бет пайда болады. Жаңа құжатты ашық тұрған құжаттан да құруға болады: Файл → Құру (Создать). Ашылған терезеден қосымша бет түрін және шаблонды таңдап, OK батырмасын басамыз.
Құжатты сақтау
Сақтау үшін Файл → Қалай сақтау керек (Сохранить как) командасын таңдаймыз немесе құралдар тақтасындағы Сақтау батырмасын шертеміз. Құжатқа атау беріп, Сақтау (Сохранить) батырмасын басамыз.
Мәтін енгізу және түзету
Мәтінді, суретті, кестені және басқа объектілерді енгізу үшін меңзерді қажетті орынға қоямыз. Жол соңына жеткенде Word автоматты түрде келесі жолға өтеді.
- Backspace — меңзердің сол жағындағы таңбаны өшіреді
- Delete — меңзердің оң жағындағы таңбаны өшіреді
Қате жіберілсе Болдырмау және Қайталау батырмаларын қолдануға болады.
I топ («Информатика»): мәтіндік құжатты пішімдеу
Пішімдеу — құжаттың сыртқы көрінісін реттеу және оқылымдылығын арттыруға арналған әрекеттер жиынтығы.
- Әртүрлі қаріптерді пайдалану
- Құжат өрістерін орнату (сол, оң, жоғары, төмен)
- Мәтінді бағандарға бөлу
- Қаріп өлшемі, жартылай қалың, курсив, асты сызу
- Туралау: сол жаққа, ортаға, оң жаққа және ені бойынша
II топ («Компьютер»): бет нөмірі және колонтитул
Құжат беттерін нөмірлеу
Құжат бірнеше беттен тұрса, басып шығарудан бұрын бет нөмірін қоямыз: Кірістіру (Вставка) → Беттің нөмірлері (Номера страниц).
Беттің бағдарлануы (ориентация)
Кітаптық (Книжный) және Альбомдық (Альбомный) түрлері қолданылады.
Колонтитулдарды орналастыру
Колонтитул — әр бетте қайталанып шығатын жоғарғы немесе төменгі аймақтағы мәтін не сурет. Қосу үшін: Түр (Вид) → Колонтитулдар.
«Қолдану»: практикалық жұмыс
- MS Word редакторын іске қосу
- Мәтін теру және қателерді түзету
- Пішімдеу әрекеттерін орындау (қаріп, туралау, өрістер және т.б.)
- Үлестірмелі карточкалар арқылы деңгейлік тапсырмаларды орындау
«Талдау»
Сұрақ: MS Word мәтіндік редакторы не үшін қажет және оны маңызды ететін қандай қасиеттер бар?
«Жинақтау»
Екі топ орындарына отырып, 5 минуттық эссе жазады: сабақта не үйренді, қандай білім мен дағды қалыптасты.
Қысқа сергіту сәті ұйымдастырылады.
«Бағалау»
Оқушылар рефлексия жасап, сабақ туралы пікірін айтады. Бағалау парағындағы ұпайлар қосылып, әр оқушының қорытынды нәтижесі шығарылады, соңында мұғалім баға қояды.
Үй тапсырмасы
«Стильдер», «Стильдерді өзгерту», «Жаңа стиль құру» тақырыптарына дайындалып келу.