Қазақ тілін оқытуда қолданылатын оқыту тәсілдері
Баяндама тақырыбы
Жаңалыққа бастаған жаңартылған бағдарлама
Мемлекетіміздің білім беру үдерісіне енгізілген жаңартылған білім беру бағдарламасы — заман талабына сай, келешек ұрпақтың сұранысын қанағаттандыратын тың бағдарлама. Бұл бағдарлама білім мазмұнын жаңартумен қатар, оқыту тәсілдерін жетілдіруге және оқу сапасын арттыруға бағытталған.
Кәсіби тәжірибеден
30.05 – 17.06.2016 • Қостанай қ., Қостанай облысы
Кәсіби тұрғыда жаңа сатыға қадам басып, білім жүйесіне енген өзгерістердің қыр-сырын зерттей бастаған сәтте арнайы курсқа қатысуым бағдарламаға қатысты сұрақтарыма нақты жауап табуға мүмкіндік берді. Осы кезеңде ПШО Педагогикалық шеберлік орталығы ұйымдастырған «Жаңартылған бастауыш білім беру бағдарламасы» атты үш апталық курстың толық мазмұнын меңгеруге жол ашылды.
Білім берудегі жаңа бағдар және тіл саясаты
«Қазақстан–2030» стратегиясы білім берудің ұлттық моделін қалыптастырумен және Қазақстанның білім беру жүйесін әлемдік білім кеңістігіне кіріктірумен сипатталады. Қазіргі жағдайда қазақ тілі — мемлекеттік тіл, орыс тілі — қарым-қатынас тілі, ағылшын тілі — әлемдік кеңістікті тану тілі ретінде оқытылып, әр сабақта жаңа идеяларды жан-жақты қолдану, тиімді әдістерді табу және жүйелі іске асыру — уақыт талабы.
Оқыту парадигмасының өзгеруі
Оқыту парадигмасы өзгерді: білім берудің мазмұны жаңарып, жаңа көзқарас қалыптасты. Осыған байланысты ұстаздар алдында оқытудың әдіс-тәсілдерін тұрақты жаңартып отыру, заманауи технологияларды меңгеру және оларды тиімді қолдана білу міндеті тұр.
Негізгі мақсат
Жаңартылған бағдарлама білім мазмұнын жаңартумен қатар, критериалды бағалау жүйесін енгізуді және оқытудың әдіс-тәсілдері мен құралдарын қолдану тиімділігін арттыруды көздейді.
Құзыреттілік, сапа және оқу мақсаттары
Бастауыш сынып пәндеріне арналған оқу бағдарламаларындағы оқу мақсаттары оқушылардан шынайы проблемаларды анықтап, зерттей білуді талап етеді. Жалпы, жаңартылған білім жүйесі құзыреттілікке және сапаға бағытталған.
Білім берудің маңыздылығы
- Оқушы тұлғасына қолайлы білім беру ортасын құру
- Сын тұрғысынан ойлау, зерттеу, тәжірибе жасау дағдыларын дамыту
- АКТ қолдану және коммуникативті құзыреттілікті күшейту
- Жеке, жұппен және топта бірлесіп жұмыс істеу
- Функционалды сауаттылық пен шығармашылықты тиімді қолдану
- Тиімді әдістерді меңгеру: бірлескен оқу, модельдеу, бағалау стратегиялары
Спиральді қағидат және сабақ құрастыру
Жаңартылған білім беру бағдарламасының маңызды ерекшелігі — оқу мазмұнының спиральді қағидатпен берілуі. Оқу мақсаттарын зерделей отырып, ықшам сабақтарды құрастыру барысында бұл тәсілдің жүйелілігіне көз жеткіздік: білім біртіндеп күрделеніп, бұрынғы ұғымдар жаңа деңгейде тереңдей түседі.
Критериалды бағалау: жаңа көзқарас
Бағалау жүйесі де түбегейлі өзгеріп, критериалды бағалау жүйесіне көшті. Критериалды бағалау кезінде оқушының үлгерімі алдын ала белгіленген нақты критерийлер жиынтығы арқылы өлшенеді. Бұл тәсіл әлемнің бірқатар дамыған елдерінде, соның ішінде Филиппин, Сингапур, Жапония, Франция және Финляндияда кеңінен қолданылады.
Қалыптастырушы бағалау
Күнделікті оқыту мен оқу үдерісінің ажырамас бөлігі ретінде тоқсан бойы жүйелі түрде жүргізіледі. Үздіксіз кері байланыс орнатып, балл немесе баға қоймай-ақ оқу үдерісін түзетуге мүмкіндік береді.
Жиынтық бағалау
Бағдарламаның бөлімдері мен оқу кезеңдері (тоқсан, оқу жылы, білім деңгейі) аяқталғаннан кейін оқушының үлгерімі туралы ақпарат алу үшін балл және баға қою арқылы өткізіледі.
Қалыптастырушы және жиынтық бағалау барлық пәндер бойынша қолданылады. Бұл жүйенің артықшылығы — оқушының ойлау қабілетін дамытып, ғылымға қызығушылығын арттыруы және оқу мақсаттарына жетуді айқын көрсетуі.
Курста қарастырылған негізгі тақырыптар
- Білім беру бағдарламаларын жаңартудың басымдықтары
- Ұлттық тілінде оқытатын мектептердегі қазақ тілінің оқу бағдарламасын жаңартудың мақсаты
- Спиральді оқу бағдарламасы
- Қазақ тілін оқытуда қолданылатын оқыту тәсілдері
- Белсенді оқу және белсенді оқудағы мұғалімнің рөлі
- Қазақ тіліндегі тілдік дағдылар
- Критериалды бағалау қағидаттары
Әріптестермен бірлескен білім ортасында жаңа бағдарламаны талдап, талқылап, тәжірибе алмасу кәсіби тұрғыдан шыңдала түсуімізге елеулі ықпал етті.
Мектеп тәжірибесіне енгізілуі
2016–2017 оқу жылында мектебімізде қазақ және орыс тілінде оқытылатын 1-сыныптар бастауыш білім берудің жаңа мемлекеттік стандарты бойынша оқытыла бастады. Жаңартылған бағдарлама аясында дүниетану пәнінен «Отбасылық дәстүр» тақырыбында ашық сабақ өткіздім.
Ашық сабақтардан көрініс
- Дүниетану: «Отбасылық дәстүр»
- Математика: «Ондықпен санау»