Әңгімені мәнерлеп оқып беру
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің технологиялық картасы
Білім беру саласы: Қатынас. Ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті: Тіл дамыту. Тақырыбы: «Бір уыс мақта».
Мақсаты
- Білімділік: балаларды қазақ халқының тұңғыш ағартушысы Ы. Алтынсарин өмірімен таныстыру; оқылған шығарманың мазмұнын әңгімелеуге, мәнерлеп айтуға үйрету.
- Дамытушылық: есте сақтау қабілеттерін дамыту; сөздік қорын молайту; байланыстыра сөйлеуге дағдыландыру.
- Тәрбиелік: балаларды адалдыққа, имандылыққа тәрбиелеу.
Көрнекіліктер мен құралдар
Көрнекіліктер: Ы. Алтынсарин портреті, әңгіме мазмұны бойынша сюжеттік суреттер.
Керекті құралдар: сюжеттік суреттер.
Сөздік жұмыс
Әдіс-тәсілдер
- көрсету
- түсіндіру
- сұрақ-жауап
- мадақтау
- қорытындылау
Сабақтың барысы
Мотивациялық-қозғаушы кезең
Шаттық шеңбері: балалар бір-біріне жылы сезім мен күлкі сыйлайды. Әр баланың төсіне күлімдеген смайлик белгісі тағылады.
Өлең жолдары
Үлкенге де сіз,
Кішіге де сіз.
Баршаңызды құрметтеп,
Бас иеміз біз.
Іздену-ұйымдастырушы кезең
Бүгінгі ашық сабағымыздың тақырыбы — «Бір уыс мақта». Алдымен әңгіменің авторы туралы қысқаша мәлімет береміз.
Ыбырай Алтынсарин — қазақтың аса көрнекті ағартушы-педагогі. Ол балаларға арнап көптеген ертегілер мен әңгімелер жазып қалдырған.
Мысал шығармалары
- «Қарға мен құрт»
- «Сауысқан мен қарға»
- «Әке мен бала»
- «Түлкі мен ешкі»
Одан кейін әңгіме мәнерлеп оқылады, мазмұны бойынша сұрақ-жауап жүргізіледі және қорытынды жасалады.
«Бір уыс мақта» (әңгіме мазмұны)
Бір кішкентай қыз әкесінің шапанын жамап отыр екен. Қасына анасы отырып, ақыл айтты:
«Балам, дүниеде жаратылған жанды-жансыздың ешқайсысы да керексіз болып жерде қалмайды».
Сол сөз айтылып жатқанда, қыз киімін жамап болып, жердегі мақта қиқымын терезеден лақтырып, далаға тастады.
«Апа, осы қиқымның еш нәрсеге керегі бола қоймас», — деді қыз.
«Балам, ол да жерде қалмайды», — деді анасы.
Екеуі сөйлесіп отырып, терезеден қараса, әлгі мақтаны жел көтеріп ұшырып барады. Мұны бір торғай көріп, қуып барып мақтаны тұмсығымен іліп алып, ұшып кетті.
Қыз анасына: «Мақта қиқымын торғай алып кетті, оны не қылады?» — деп сұрады.
Анасы: «Көрдің бе, балам, жаңағы айтқан сөзімнің шын болғанын. Ол кішкентай мақтаны торғай ұясына төсеп, балапандарына мамық етеді», — деді.
Қорытынды идея
Әңгіме әр нәрсенің пайдасы болатынын, ұқыптылық пен жанашырлықты, табиғатқа құрметпен қарауды үйретеді. Адамның әр ісі — кішкентай болса да — біреуге игілік әкелуі мүмкін.