Жапонияның тізе бүгуі

ІІ дүниежүзілік соғыстың аяқталуы

Бұл сабақта адамзат тарихындағы ең сұрапыл соғыстың аяқталу кезеңі, фашизмге қарсы шайқастар және ерлік көрсеткен тұлғалар туралы білім жүйеленеді. Оқушылардың тарихи терминдерді түсінуі, картамен және хронологиямен жұмыс істеуі күшейтіледі.

Білімдік мақсат

ІІ дүниежүзілік соғыс туралы негізгі деректерді, фашизмге қарсы күрестің мәнін және ерлік үлгілерін меңгерту.

Тәрбиелік мақсат

Отанға және халыққа сүйіспеншілік сезімін нығайтып, ерліктің маңызын ұғындыру.

Дамытушылық мақсат

Соғыстың тарихи маңызын түсіндіру және мәтінде кездесетін терминдердің мәнін ашу.

Сабақ түрі: жаңа білімді игерту Әдістер: баяндау, мәтінмен жұмыс, сұрақ-жауап, көрініс Технология: тірек-сызбалар

Сабақ құрылымы ұйымдастырудан бастап, үй тапсырмасын тексеру, жаңа материалды меңгерту, бекіту, қорытынды, бағалау және үй тапсырмасымен аяқталады.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру

Сыныпты сабаққа дайындау, мақсат-міндеттерді қысқаша хабарлау. Уақыты: 1 минут.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Алдыңғы тақырыпты карта, хронология және тест арқылы қорытындылау. Уақыты: 7 минут.

А) Картамен жұмыс

Оқушылар карта арқылы негізгі бағыттарды, майдандарды және маңызды нүктелерді көрсетеді.

Ә) «Сандар сыры» (хронологиямен жұмыс)

Негізгі деректерді сандық көрсеткіштер арқылы еске түсіру (пайыз, уақыт, дивизия саны, күн-ай).

  • 80%
  • 8–10 апта
  • 190 дивизия
  • 153 дивизия
  • 40 мың
  • 170 дивизия
  • 100-ден астам
  • 22 маусым

Б) Тест арқылы қорытындылау

  1. 1. Гитлер «Барбаросса» жоспарына қашан қол қойды?
    а) 1940 ж. 18 желтоқсан ә) 1941 ж. 22 маусым б) 1941 ж. күз
  2. 2. Фашист әскерлері КСРО аумағына соғыс жарияламастан қашан басып кірді?
    а) 1940 ж. 18 желтоқсан ә) 1941 ж. 22 маусым б) 1941 ж. күз
  3. 3. Соғысқа Румыния, Венгрия, Финляндия, Италия, Словакия және Хорватия әскерлері қай тарапта қатысты?
    а) Германия жағында ә) КСРО жағында б) Италия жағында
  4. 4. 1941 жылдың күзінде неміс әскерлері нені басып алды?
    а) Молдавияны, Украинаны, Беларусияны ә) Ленинградты, Сталинградты, Мәскеуді б) Курск, Харьков, Кавказды
  5. 5. Кеңес-герман майданына еріктілерден құралған дивизияны қай ел жіберді?
    а) Франция ә) Англия б) Испания
  6. 6. Герман Қарулы күштерінің соғысқа неше пайызы қатысты?
    а) 40% ә) 80% б) 100%
  7. 7. Немістер Курск және Харьков түбінде кеңес қорғанысын бұзып, қай өңірлерге жақындады?
    а) Молдавия мен Украинаға ә) Ленинград пен Мәскеуге б) Сталинград пен Кавказға
  8. 8. КСРО-ның батыс шекаралық аймақтарында неше дивизия шоғырланды?
    а) 153 ә) 170 б) 190
  9. 9. Кеңес армиясының шабуылы нәтижесінде 100-ден астам неміс дивизиясы қашан талқандалды?
    а) 1941 ж. күзі мен қысы ә) 1942 ж. күзі мен қысы б) 1943 ж. күзі мен қысы
  10. 10. 1943 ж. жаздағы қай шайқас соғыстағы түбегейлі бетбұрысты айқындады?
    а) Мәскеу ә) Ленинград б) Курск

III. Жаңа сабақтың жоспары

1) Еуропадағы екінші майдан және азат ету үдерісі

  • 1944 жылы Кеңес армиясы жаппай шабуылға шықты.
  • Кеңес Одағы аумағы толықтай жаудан тазартылды.
  • Күзге қарай Румыния, Польша, Чехословакия, Югославия және Венгрияны азат етуге қатысты.
  • Ағылшын-американ әскерлері екі ірі десанттық операция жүргізді.

Оқыту тәсілі

Жаңа материал карта арқылы түсіндіріліп, әр бөлім тірек-сызба арқылы жүйеленеді.

2) Германияның тізе бүгуі

1945 ж. 30 сәуір: Гитлер өз-өзіне қол жұмсады.

1945 ж. 7 мамыр: Эйзенхауэр Реймсте тізе бүгу туралы алдын ала құжатқа қол қойды.

1945 ж. 8 мамыр: Берлинде Г. Жуковтың төрағалығымен Германияның сөзсіз тізе бүгу актісіне қол қойылды.

Қырым конференциясы: Германия аумағы кеңестік, америкалық, ағылшын және француз басып алу аймақтарына бөлінді.

Потсдам конференциясы (1945 ж. шілде–тамыз): КСРО, АҚШ және Англия басшылары Германияға қатысты одақтастар саясатын айқындады.

3) Жапонияның тізе бүгуі

  • Америка флоты мен авиациясы Жапонияның әскери әлеуетіне ауыр соққы берді.
  • Жапон басқыншылары Филиппин мен Бирмадан қуылды, Индонезия азат етілді.
  • 1945 ж. 6 тамыз: АҚШ ұшақтары Хиросимаға атом бомбасын тастады.
  • 1945 ж. 8 тамыз: Нагасаки қаласы жойқын бомбалауға ұшырады.
  • 1945 ж. 9 тамыз: КСРО Жапонияға соғыс жариялап, Қытай, Корея, Сахалиннің оңтүстігі және Курил аралдарын азат етуге қатысы болды.
  • 1945 ж. 2 қыркүйек: «Миссури» кемесінде Жапонияның тізе бүгу актісіне қол қойылды.

Қосымша материал

Видеоролик: «Хиросима және Нагасаки».

4) Халықаралық аренадағы күштер арақатынасының өзгеруі

  • ІІ дүниежүзілік соғыс 6 жылға созылып, бүкіл әлемді қамтыды.
  • Соғыстан кейін әлемдік тәртіп түбегейлі өзгерді.
  • Отаршылдық жүйе ыдырай бастады, жаңа тәуелсіз мемлекеттер пайда болды.
  • АҚШ пен КСРО арасындағы қарама-қайшылық ХХ ғасырдың екінші жартысына ықпал етті.

IV. Бекіту

А) Хронологиямен жұмыс

1944 және 1945 жылдар күнтізбесіндегі негізгі оқиғаларды белгілеу, даталарды нақтылау.

Назар аудару

Оқиға → жыл → ай/күн → нәтижесі тәртібімен жұмыс жасау ұсынылады.

Ә) Картамен жұмыс

Екінші майдан, Шығыс Еуропаның азат етілуі, Берлин операциясы және Тынық мұхиты аймағындағы қозғалыстарды картада көрсету.

Б) Көрініс: Нюрнберг процесі

Алдын ала дайындалған рөлдік көрініс арқылы фашизм қылмыстарын айыптау және халықаралық соттың мәнін түсіндіру.

Қатысушылар

  • Хатшы (сотты шақырады)
  • Сот (процесті бастайды)
  • Айыптаушы (қылмыстарды баяндайды)
  • Айыпталушы (жауап береді)
  • Куәгер (лагерьлердегі қорлықты растайды)

Қорытынды кезең: сот үкімі.

Г) «Жұлдызды сәт» ойыны (қайталайық)

Төмендегі тұжырымдарды жылдармен және оқиғалармен сәйкестендіріп, дәлелдеңіз.

  1. 1. Кеңес армиясы жаппай шабуылға шықты. (1944 ж.)
  2. 2. Күзге қарай Румыния, Польша, Венгрия, Чехословакия, Югославияны азат етуге қатысты.
  3. 3. 1944 ж. екі десанттық операция: Нормандия (Францияның солтүстігі) және Марсель (Францияның оңтүстігі).
  4. 4. Фашистік блок толықтай күйреді. (1945 ж. басы)
  5. 5. Одақтастар әскері Венаға кіріп, Берлинді қоршады. (1945 ж. сәуір)
  6. 6. 1945 ж. 30 сәуір — Гитлер өз-өзіне қол жұмсады.
  7. 7. 1945 ж. 8 мамыр — Г. Жуков төрағалығымен Германияның тізе бүгу актісіне қол қойылды.
  8. 8. Германия 4 одақтас аймаққа бөлінді. (Қырым конференциясы)
  9. 9. 4 күнге созылған аса ірі шайқас. (1944 ж., Лейте маңы)
  10. 10. Жапон басқыншыларын Филиппин мен Бирмадан қуып, Индонезияны азат етті. (1945 ж. жазы)
  11. 11. Хиросима бомбаланды. (1945 ж. 6 тамыз)
  12. 12. Нагасаки бомбаланды. (1945 ж. 8 тамыз)
  13. 13. КСРО Жапонияға соғыс ашып, Қытай, Корея, Сахалиннің оңтүстігі мен Курил аралдарын азат етуге қатысты. (1945 ж. 9 тамыз)
  14. 14. Жапония тізе бүгу актісіне қол қойды. (1945 ж. 2 қыркүйек)
  15. 15. Уақытша «ұлы державалар» қатарынан шықты: Германия, Италия, Жапония.
  16. 16. Біршама әлсіреген елдер: Англия, Франция.
  17. 17. Ұлы державаға айналған елдер: АҚШ, КСРО.

V. Қорытынды

Білем

ІІ дүниежүзілік соғыстың негізгі кезеңдері мен басты оқиғаларын атай аламын.

Білдім

Германия мен Жапонияның тізе бүгу барысын және соғыстан кейінгі әлемдік өзгерістерді түсіндім.

Білгім келеді

Нюрнберг процесінің халықаралық құқыққа ықпалын және соғыстан кейінгі дипломатияның бағыттарын тереңірек зерттегім келеді.

VI. Бағалау

Оқушылардың картамен жұмыс істеуі, хронологияны меңгеруі, жауаптарының дәлдігі және көрініске қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.

VII. Үй тапсырмасы

  • Тақырыпты оқып, мазмұнын қысқаша конспект жасау.
  • Сұрақтар мен тапсырмаларға жауап беру, негізгі даталарды жаттау.