Қазақша рефераттар

Оқушылардың сабақ барысында сабаққа қатысымын ескере отырып бағалау

Сабақ тақырыбы

Арнау әндер мен күйлер

  • Құрманғазы Сағырбайұлы: «Аман бол, шешем, аман бол» күйін тыңдау
  • «Ақ әжем» әні: үйрену және орындау

Авторлар

  • «Аман бол, шешем, аман бол»: сөзі — О. Әубәкіров, әні — Қ. Қуатбаев
  • «Ақ әжем»: сөзі — О. Әубәкіров, әні — К. Дүйсекеев

Мақсаты

Ана мен әже тақырыбын сабақтың өзегіне айналдыра отырып, жаңа тақырыпты меңгерту және қорытындылау.

Тәрбиелік мәні

Музыка тыңдау және ән үйрену арқылы үлкенді сыйлауға, құрметтеуге, ізетті болуға тәрбиелеу.

Дамытушылық мәні

Оқушылардың топпен және жеке жұмыс жасау дағдыларын, сондай-ақ алған білімін өмірмен байланыстыру қабілетін дамыту.

Сабақ форматы мен ресурстар

Сабақтың түрі

Жаңа сабақты меңгерту.

Әдіс-тәсілдер

Сыни тұрғыдан ойлау технологиясының стратегияларын қолдану: ББҮ, ассоциация, жигсо, «Галереяға саяхат».

Көрнекіліктер

  • Интерактивті тақта
  • Домбыра, баян
  • Ән мәтінін монитордан көрсету
  • Слайдтар, кеспелер, маркерлер
  • Үнтаспалар және басқа материалдар

Сабақтың өту барысы

Кіріспе

Күй әуені ойнап тұрады. Мұғалім оқушылармен амандасады.

Оқушылар 4 топқа бөлініп отырады.

I. Қызығушылықты ояту

ББҮ (Білемін – Білгім келеді – Үйрендім) сызба әдісі және ассоциация стратегиясы қолданылады.

Күтілетін нәтиже

  • Бұрынғы білімді жаңа біліммен ұштастырады.
  • Ақпаратты сыни тұрғыдан бағалайды.
  • Ақпаратпен ынталы жұмыс істейді және өз бетінше әрекет етеді.
  • Проблема бойынша ойын ұсынады, қорытынды жасайды және қарым-қатынас дағдыларын дамытады.

Сабақ «арнау» ұғымына ассоциация жасаудан басталады (2 минут).

Мысалдар: дәптер арнау, өлең арнау, жыр арнау, күй арнау, ән арнау және т.б.

Әр топ өз ойларын ортаға салып талдайды және аудиторияға ұсынады.

II. Мағынаны тану

Жигсо әдісі арқылы оқушылар ақпаратты өз бетінше түсінеді, меңгереді және бірін-бірі оқытады.

Күтілетін нәтиже

  • Мәтінмен өз бетінше жұмыс жасайды.
  • Меңгергенін баяндап, ойын ашық айтады.
  • Өзгені тыңдайды, ынтымақтастықта әрекет етеді.

Оқушылар «эксперттік топтарға» бөлінеді: әр оқушы 1–2–3 деп санайды. 1-лер — 1-топқа, 2-лер — 2-топқа, 3-тер — 3-топқа барады (1 минут).

1-топ: Құрманғазы туралы

Құрманғазы Сағырбайұлы — қазақтың ұлы күйші-композиторы. Ол өмір бойы теңсіздік пен байлардың зорлық-зомбылығына қарсы күресіп, әділеттілікке үндеді. Осы ұстанымы үшін патша өкіметіне де, байларға да жақпай, жазықсыз бірнеше рет түрмеге қамалған.

2-топ: «Аман бол, шешем…» күйінің туу тарихы

Бір күні Ақбайдың Әубәкірі атты бай Құрманғазыға жала жауып, оны «ұрлық жасады» деп патшаға арызданады. Құрманғазы отбасымен бейқам отырғанда, солдаттар келіп, жан-жағынан қаумалап ұстап, сыртта тұрған арбаға айдап әкетеді.

Сол сәтте анасы Алқа қасына келіп, құшақтап қоштасып, маңдайынан сүйеді. Құрманғазы анасының ақ сүтін ақтай алмағанына күйініп, «Қашан сенің ақ сүтіңді ақтаймын? Саған уайым мен қайғыдан басқа ештеңе көрсете алмадым-ау…» деп домбырасын қолына алып күй шертеді.

3-топ: Арнау күйлер мен әндер

Әр адамның ішкі сезімі болады. Сол сезім музыкамен, күймен жеткізіледі. Жақын адамдарға арналатын шығармалар арнау әндер мен күйлер қатарына жатады. Мұндай туындылар әр композиторда кездеседі. Құрманғазының да анасына арналған бірнеше күйі бар: «Қайран шешем», «Аман бол, шешем, аман бол», «Алқа».

Сергіту және практикалық бөлім

Сергіту сәті

Күй әуенімен қазақ биінің қимылдарын көрсетіп, бірге билеу (1 минут).

Дауыс жаттығуын жасау.

Ән үйрену: «Ақ әжем»

Әже туралы әнді үйреніп орындау (5 минут).

  • Ән мәтініне талдау жасау
  • Авторларымен танысу
  • Музыкалық талдау жасау
  • Әнді үйрену және орындау

«Ақ әжем» мәтіні

Сөзі: О. Әубәкіров · Әні: К. Дүйсекеев

Қайырмасы: 2 рет

1. Өзің мені өсірген,
Айналайын ақ әжем.
Тентек болсам кешірген,
Шөлдедің бе, ай дана әжем? (2 рет)

2. Шай қайнатып келейін,
Шекер салып, жан әжем.
Өзім құйып берейін,
Балдай тәтті бал әжем. (2 рет)

III. Ой-толғаныс

«Галереяға саяхат» стратегиясы қолданылады. Мақсаты — жаңа тақырып бойынша алған білімді жинақтау, суреттеу және қорытындылау.

Күтілетін нәтиже

  • Ақпаратпен ықыласты жұмыс істейді.
  • Өзгелердің пікірін тыңдап, салыстырады.
  • Сараптайды, жинақтайды, бағалайды; сұрақ қояды, тұжырымдайды.

Арнайы дайындалған плакаттарға оқушылар алған білімін сурет арқылы көрсетеді немесе жапсырма қағаздарға пікірін жазады (5 минут).

Әр топтан бір оқушы шығып, жұмыстарын тақтаға іліп таныстырады және талқылайды (5 минут).

Бағалау

Оқушылардың сабақ барысындағы белсенділігі мен қатысуын ескере отырып бағалау (2 минут).

Үй тапсырмасы

  • «Наурызым — нақыл жыр» әнінің сөзін жаттау.
  • «Наурыз тойы» тақырыбына 5 минуттық эссе жазып келу.

Ескерту

Ой-толғаныс бөлімінде бастапқы мәтінде «Наурыз» тақырыбы аталған. Егер бұл сабақ «Арнау әндер мен күйлер» тақырыбымен өтіп жатса, плакат тапсырмасын «арнау», «ана-әже», «Құрманғазы күйлері» мазмұнына сәйкестендіріп нақтылау ұсынылады.