Төртбұрыштар тобы
Сабақтың мазмұны
Бұл сабақта бізді қоршаған ортада жиі кездесетін төртбұрыштар қарастырылады: квадрат (шаршы), ромб, тіктөртбұрыш, параллелограмм, трапеция. Оқушылар фигураларды нақты өмір мысалдары арқылы танып, олардың қасиеттерін талдап, сызбасын келтіруді үйренеді.
Сабақтың мақсаты
- А) Өмірде кездесетін төртбұрыштарды зерттеу арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту.
- Б) Қоршаған ортадағы заттардан төртбұрыштарды талдап, сызбасын жасау және шығармашылық елестету қабілетін жетілдіру.
- В) Достыққа, ынтымақтастыққа, топпен жұмысқа және жауапкершілікке тәрбиелеу.
Ұйымдастыру деректері
- Сабақтың типі
- Білімді жүйелеу
- Әдіс-тәсілдер
- Сұрақ-жауап, есеп шығару, ойын түрлері, СТО
- Көрнекіліктер
- Слайд, сызғыш, қималар, таратпа тапсырмалар
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Амандасу.
- Оқушыларды түгендеп, топқа бөлу.
- Назарларын сабаққа аудару.
2) Үй тапсырмасын тексеру
Эссе: «Бізді қоршаған әлемдегі төртбұрыштар» тақырыбы бойынша оқушылар өз ой-толғаныстарын оқып береді.
Төртбұрыштар тобы
Шығар. Ізден. Жаса. Ойлан!
Ромбтар тобы
Іздену, шешу, ұқыпты санау — жеткізер бізді жеңіске.
Параллелограмм тобы
Ойлан. Есіңе түсір. Зертте. Қорытынды жаса!
3) Өткенге шолу: «Қайталау — оқу анасы»
Сөзжұмбақ шешу арқылы төртбұрыштардың анықтамалары, элементтері және түрлері еске түсіріледі.
Тігінен
- Тек екі қарама-қарсы қабырғалары параллель болатын төртбұрыш.
- Төртбұрыштың көршілес төбелерін қосатын кесінді.
- Төртбұрыштың қабырғалары шығатын нүкте.
- Төртбұрыштың қарама-қарсы төбелерін қосатын кесінді.
- Барлық қабырғалары тең болатын тіктөртбұрыш.
- Барлық қабырғалары тең параллелограмм.
Нәтиже
Көлденең жолда жасырынған фигура: параллелограмм
Еске түсірейік
Диагональ, төбе, қабырға, параллельдік және теңдік сияқты негізгі ұғымдар алдағы тапсырмаларда тірек болады.
Негізгі бөлім: Ертегі арқылы ойлану
Ертегі соңында сұрақтар беріледі. Әр топ оқиға барысында қойылатын сұрақтарға ойланып жауап беруге тырысады.
Ерте, ерте, ертеде барлық төртбұрыштар орман алаңына жиналып, өздеріне ханзада сайламақшы болады. Олар ұзақ дауласып, бір шешімге келе алмайды. Сол кезде бір қарт параллелограмм: «Дауды тоқтатыңдар. Бәріміз жиналып, төртбұрыштар патшалығына барайық. Кім бірінші жетсе — сол ханзада!» — дейді.
Бәрі келісіп, таңертең ерте алыс сапарға аттанады. Жолда сылдырап ағып жатқан өзенге кезігеді. Су иесі Сүлеймен: «Диагональдары қиылысып, қиылысу нүктесінде қақ бөлінетіндер ғана өте алады» — дейді. Кейбір төртбұрыштар жағада қалып, қалғандары арғы бетке өтеді.
Одан әрі биік тау кездеседі. Тау: «Диагональдары теңдер ғана өтеді» — деп шарт қояды. Бір бөлігі тау етегінде қалады, қалғандары сапарын жалғастырады.
Ақырында жіңішке ғана көпірі бар орға жетеді. Көпір: «Диагональдары тік бұрыш жасап қиылысатындар ғана өтеді» — дейді. Осы көпірден бір ғана төртбұрыш өтіп, патшалыққа бірінші болып жетіп, ханзада атанады.
Талқылау сұрақтары
- Ханзада кім болды? Квадрат (шаршы).
- Оның басты қарсыласы кім? Тіктөртбұрыш.
- Бірінші болып жарыстан кім шығып қалды? Трапеция.
- Тау етегінде кімдер қалды? Ромб пен параллелограмм.
Бағалау тәсілі
Әр кезеңде топтар бір-бірін фишка арқылы бағалап отырады. Бұл әдіс оқушылардың белсенділігін арттырып, топтық жұмыста әділ кері байланыс беруге көмектеседі.
Негізгі өлшемдер
- Дәлелді жауап беру
- Топ ішіндегі ынтымақтастық
- Уақытты тиімді пайдалану
4) «Сәулетшілер» сайысы
Әр топтан бір оқушы «сәулетші» болып шығады. Тапсырма: түрлі түсті картоннан параллелограмм, ромб, квадрат, трапеция пішіндерін қиып дайындау.
Нені бағалаймыз?
- Пішіндердің дәлдігі
- Тазалық және ұқыптылық
- Уақытты сақтау
Практикалық кеңес
Қию алдында әр фигураның негізгі қасиеттерін еске түсіріңіз: қабырғалардың теңдігі, параллельдігі, диагональдардың қасиеттері. Бұл қателікті азайтады.
5) Деңгейлік есептер
А деңгейі: 1-есеп.
(Есептің толық шарты бастапқы мәтінде берілмеген.)