Сары қалпақ

Сабақ туралы қысқаша ақпарат

Пән / сынып

Информатика (қоғамдық-гуманитарлық бағыт), 10-сынып

Сабақтың тақырыбы

Мәтіндік құжатқа диаграммаларды кірістіру

Сабақтың мақсаты

Оқушылар диаграмма құру үшін алдымен деректер қажет екенін түсінеді, диаграмма түрлерімен танысады, кестеге мәлімет енгізуді және кейін қолданылатын негізгі операциялармен жұмыс істеуді үйренеді.

Күтілетін нәтиже

Диаграмма құруды меңгереді.
Жаңа тақырыпты толық түсінеді.
Берілген тапсырмаларды орындайды.

Ресурстар

«Информатика негіздері» журналы
Информатика әдістемелік құралы
Электронды тақта, проектор
Плакаттар, маркерлер, стикерлер
«Алты қалпақ» карточкалары (қалпақтар)

Әдіс-тәсілдер және оқу форматы

Қолданылатын әдістер

СТО (сын тұрғысынан ойлау)
«Ақылдың алты қалпағы»
«Ыстық орындық»
Тест, тәжірибелік тапсырма
Сұрақ-жауап
«Ойлан, топтас, талқыла»

Уақыт құрылымы (минут)

Ұйымдастыру: 2 мин
Үй тапсырмасын тексеру: 9 мин
Жаңа сабақ: 12 мин
Оқушы қызметі (практика): 7 мин
Сергіту сәті: 2 мин
Бекіту (тест): 5 мин
Қорытындылау: 3 мин
Кері байланыс: 2 мин
Үй тапсырмасы: 1 мин
Бағалау: 2 мин

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру (2 минут)

Оқушыларды 3 топқа бөлу.
Психологиялық дайындық және сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.
Бейнеролик көрсетіп, «Не көрдіңдер? Қандай тұжырым жасадыңдар?» деген сұрақтар арқылы пікір алмасу.

2) Үй тапсырмасын тексеру (9 минут)

Үйге берілген тақырыптар: рецензиялау, емле ережесі, ескерту, құжатты қорғау.

«Ойлан, топтас, талқыла» әдісі арқылы топтар постер дайындайды. Әр топ өз жұмысын қорғайды, қалғандары тыңдап, пікір білдіреді.

3) Жаңа сабақ (12 минут)

Бағыттаушы сұрақтар

Диаграмма дегеніміз не? Қалай түсінесіңдер?
Диаграммамен қандай әрекеттер жасауға болады?
Диаграмманың пайдасы қандай?

Осы сұрақтар негізінде оқушылар «Ақылдың алты қалпағы» әдісімен ізденіп, бір-біріне түсіндіреді.

Ақ қалпақ — дерек және нұсқаулық

Диаграмма сандық мәліметтердің өзгерісін айқын көрсетеді. Диаграмманы гистограмма, баған, пирамида, конус және басқа түрлерде құруға болады.

Құру жолы

Диаграмма құру үшін Кірістіру → Диаграмма командасын орындаңыз немесе Диаграмма шеберін пайдаланыңыз.

Сары қалпақ — артықшылықтары

Диаграмма — кестедегі мәліметтерді талдау мен салыстыруды жеңілдететін көрнекі графикалық бейне. Ол деректерді дұрыс бағалауға көмектеседі және әр ұяшықты жеке қараудан гөрі түсінікті болады.

Диаграмма кестеде бірден байқалмай қалуы мүмкін үрдістерді де көрсетуге мүмкіндік береді.

Қара қалпақ — шектеулер мен қиындықтар

Ендірілген диаграмманың нақты өлшемін бірден дәл таңдау қиын; көбіне деректер көрінген соң өлшемін және пропорциясын түзету қажет.
Оқулықта диаграмма түрлері мен элементтері толық ашылмауы мүмкін, сондықтан қосымша түсіндіру керек.

Қызыл қалпақ — әсер және бағалау

Диаграмма — мәліметтерді көрнекі әрі әдемі түрде ұсынудың тиімді жолы. Кестемен салыстырғанда, диаграмма арқылы нәтижені тез аңғарып, сандық мәндерге терең үңілмей-ақ негізгі үрдісті түсінуге болады.

Жасыл қалпақ — шығармашылық көзқарас

Мәтіндік редакторларда тек мәтін теріп қана қоймай, есеп құжаттарымен, графикалық нысандармен және кестелермен де жұмыс жасауға болады. Диаграммалар, мысалы, мектепте оқушылардың білім сапасын тоқсандар бойынша салыстыру үшін жиі қолданылады.

Диаграмма құру үшін алдымен сандық және мәтіндік деректер қажет. Әр адам диаграмманы өз қызметінің сипатына қарай тиімді қолдана алады.

Көк қалпақ — қорытынды және жүйелеу

Дөңгелек диаграммадан басқа диаграммалардың көпшілігінде екі ось болады: горизонталь (категориялар) және вертикаль (мәндер). Көлемді диаграммаларда үшінші — қатарлар осі қосылады.

Негізгі элементтері

Тор — мәндерді оқуды жеңілдетеді.
Тақырып — диаграмма мен оның бөліктерін түсіндіреді.
Аңыз (легенда) — деректер қатарларын ажыратуға көмектеседі.

4) Оқушы қызметі: тәжірибелік тапсырма (7 минут)

Оқулық: 119-бет.

Жаңа құжат ашып, «Диаграмма» батырмасын шертіңдер.
Төмендегі мәліметтерді кестеге енгізіңдер: A1 ұяшығына «Сынып», B1 ұяшығына «Сапа» мәнін жазыңдар.

Ұяшық	Мән
A2	10-сынып
B2	76%
A3	11-сынып
B3	85%
A4	9-сынып
B4	89%
A5	8-сынып
B5	95%
A6	7-сынып
B6	100%

Мәліметтер өзгерген сайын диаграмма да автоматты түрде жаңарады. Осы деректер бойынша өздеріңе қажетті диаграмма түрін таңдаңдар.

5) Сергіту сәті (2 минут)

Қысқа сергіту жаттығулары арқылы оқушылардың зейінін қайта шоғырландыру.

6) Сабақты бекіту: тест (5 минут)

Оқулық: 120-бет, «Өзіңді тексер!» бөлімі.

1) Жол дегеніміз не?

A) Баған
B) Кесте
C) Мәтіндер тізбегі
D) Қатар орналасқан ұяшықтардың бірлестігі
E) A және B жауабы

2) Баған дегеніміз не?

A) Қатар орналасқан ұяшықтардың тік бірлестігі
B) Қатар орналасқан ұяшықтардың бірлестігі
C) Жол
D) Кесте
E) A және B жауабы

3) Диаграммалардың түрлерін атаңдар:

A) Бағандық, сызықтық, дөңгелек, нүктелік, сақиналық, конустық, пирамидалық
B) Үшбұрышты
C) Төртбұрышты
D) Түзу сызықты
E) Қисық сызықты

4) Диаграмма құру үшін қандай әрекет жасаймыз?

A) «Түр» мәзірінен «Сызғыш» батырмасын басу
B) Ctrl + D
C) Ctrl + Shift + D
D) A және E жауабы
E) «Кірістіру» мәзірінен «Иллюстрациялар» тобындағы «Диаграмма» батырмасы

5) Ұяшық дегеніміз не?

A) Кесте (құстың ұясы)
C) Баған мен жолдың қиылысы
D) Жолдар жиынтығы
E) Бағандар тізбегі

Жауап кілті

1 — D, 2 — A, 3 — A, 4 — E, 5 — C

7) Сабақты қорытындылау (3 минут)

«Ыстық орындық» әдісі: оқушылар бүгінгі тақырып бойынша орындыққа отырған оқушыға сұрақ қояды.

8) Кері байланыс (2 минут)

«Блоб ағашы» әдісі арқылы оқушылар өз деңгейін белгілеп, қысқа пікір қалдырады.

9) Үй тапсырмасы (1 минут)

§ 17 — бақылау сұрақтары.
Диаграмма түрлері бойынша мәнжазба (қысқаша жазба) дайындау.

10) Бағалау (2 минут)

Топ басшылары өз тобындағы оқушыларды белсенділігіне және тапсырмаларды орындауына қарай бағалайды.

Автор туралы мәлімет

Мұғалім

Турниязова Базаргүл Оңғарқызы

Мектеп

Атырау облысы, Жылыой ауданы, Құлсары қаласы, №19 жалпы орта білім беретін мектеп