Вокзал мәтінін оқу
Бұл жоспар бастауыш сыныпта «В дыбысы мен әрпін» меңгертуді мақсат етеді: оқушыларға жаңа дыбысты таныту, оған қатысты сөздердің оқылуы мен жазылуын үйрету, мағынасын түсіндіріп сөйлем құрату арқылы тілдік білімін кеңейту.
Сабақ барысында оқушылардың сөйлеу тілі, сөздік қоры, ойлау, есте сақтау және жүйелі сөйлеу дағдылары дамытылады. Сонымен бірге адамгершілікке, үлкенді сыйлауға, кішіпейілділікке тәрбиелеу көзделеді.
Сабақтың мақсаты
- В дыбысы мен әрпін таныту.
- Жаңа сөздерді оқыту, жаздыру, мағынасын ашу.
- Сөйлем құрастыру арқылы тіл байлығын арттыру.
- Әдеп, құрмет, кішіпейілділік құндылықтарын бекіту.
Әдістер мен көрнекіліктер
- Сұрақ-жауап, ізденушілік, түсіндіру, ойын, тірек-сызба.
- Кеспе әріптер мен буындар, тақырыптық суреттер, ребус.
- Пойыз, тепловоз, вагон, вокзал суреттері.
І. Ұйымдастыру кезеңі
Амандасу және психологиялық дайындық
Тәрбиеге бағытталған шумақ
Біз әдепті баламыз,
Тату-тәтті тұрамыз.
Жүрекке жылу толтырып,
Қайырымды боламыз.
Үлкенге де сіз, кішіге де сіз,
Барша жанды құрметтеп,
Бас иеміз біз.
Сыныпта 19 оқушы бар. Бүгін әрқайсысыңыз белсенді қатысып, жақсы бағамен қуантсын деген тілек айтылады.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру
1) «Адасқан буындардан» сөз құрау
Оқушылар буындардан сөз құрап, дауыстап оқиды және дыбыстық талдау жасайды.
Мысал буындар
ғау, қа, һар, ман, жи, һаз, қа, һар
Тапсырма
Сөз құрастыру, оқу, мағынасын айту, дыбыстық талдау жасау.
2) «Қаһарман» мәтінімен жұмыс
- Қазақ халқы қандай халық?
- Қандай батыр ұлдары мен қыздары болған?
- Оларға қандай атақ беріледі?
Қорытынды ой: Тәуелсіздік жолында құрбан болған Халық қаһармандары да бар. Олар туралы қысқаша әңгіме қозғалады.
ІІІ. Жаңа сабақ
1) «Кім жылдам?» — әріптерді жұмбақ арқылы табу
Жұмбақтар
- О— «торсық» сөзінің екінші әрпі.
- К— «көкек» сөзінде үш рет айтылатын дыбыс.
- З— 10-ның алдындағы санның соңғы әрпі.
- А— ең жақын, ең аяулы адам.
- Л— ешкінің төлі атауының бірінші әрпі.
Нәтиже
Әріптер бірігіп «Вокзал» сөзін құрайды — бұл сабақтың негізгі тақырыбына кіріспе болады.
2) Күннің жады және тілдік талдау
Күннің жады
Қыстың бірінші айының екінші күні.
Тақырыптық байланыс
Тәуелсіздік мерекесі туралы қысқаша әңгіме.
Сөз талдауы
«Вокзал»: 6 дыбыс, 6 әріп, 2 буын.
Негізгі түсінік: В — дауыссыз дыбыс. Қазақ тіліндегі көптеген сөздерде сирек кездесіп, көбіне орыс тілінен енген сөздерде ұшырасады.
Мұғалім баспа және жазба түрін көрсетіп, «вокзал» суреті бойынша әңгіме құратады.
3) «Білім еліне саяхат» — ойын желісі
Вагон және тепловоз суреттері арқылы сабаққа сюжет енгізіледі: бүгін сынып «вокзалға» барып, пойызға мініп, Білім еліне сапар шегеді. Әр вагондағы тапсырмаларды орындау арқылы оқушылар өз білімін көрсетеді.
Жолаушыға айтылатын тілек сөздер
Белсенді қатысқан оқушыларға «Ақыл ата» дайындаған сыйлықтар бар екені айтылады.
4) Тірек-сызбамен жұмыс
Ребус шешу арқылы жаңа сөздер мен ұғымдарды бекіту жүргізіледі.
5) Оқулықпен жұмыс
Бағандағы сөздерді оқу және мағынасын түсіндіру
- вагон автобус велосипед волейбол
- вокзал трамвай аквариум витамин
Мәтінмен жұмыс
- «Вокзал» мәтінін оқу.
- Мазмұнын сұрақ-жауап арқылы ашу.
- «Үлкенге құрмет — балаға міндет» нақылын түсіндіру.
- Оқушыларға кезекпен оқыту.
6) Ситуациялық сұрақ
Қыс мезгілі. Қар қалың жауған, жер тайғақ. Сен мектепке келе жатырсың, сабақ басталуына аз уақыт қалды. Алдыңда дайындық сыныбында оқитын Медет тайып құлап, аяғын ауыртып алған сияқты. Сен не істер едің? Көмектесесің бе?
Талқылау мақсаты: қиын жағдайда жауапкершілік, жанашырлық және қауіпсіз әрекет ету жолдарын ойлану.
IV. Сергіту сәті: «Көбелек»
Келді бізге көбелек (қолдарын жаяды)
Достастық біз керемет (екі қолды айқастырады)
Пана боп оны қорғаймыз (қолды шатыр сияқты ұстайды)
Жаңбыр жауса себелеп (саусақпен партаны тырсылдатады)
7) Дәптермен жұмыс
- Ауаға жазу.
- Тақтаға жазу.
- Дәптерге жазу.
8) Суретті диктант
Автобус пен велосипед суреттеріне қарап, сөздерді тақтаға жазу және талдау.
9) «Кім тапқыр?» — құрастыру жұмысы
Кеспе буындардан сөз құрастыру, кейін сол сөздермен сөйлем құрату.
V. Қорытынды
INSERT әдісі: «Бүгін не үйрендік?»
«Білім еліне» жеткен соң, вагондардың артына жазылған сөздер мен сұрақтар оқылады. Оқушылар жауап беріп, сабақ мазмұнын бекітеді.
Сұрақтар
- Тәуелсіздік мерекесі қай күн?
- Тәуелсіздікті қай жылы алдық?
- Елордамыз қай қала?
- Елбасымыз кім?
Ой түйін
Сабақ соңында Н. Ә. Назарбаевтың тәуелсіз елдің көркеюі үшін еңбек ету туралы нақыл сөзі арқылы жауапкершілік пен отансүйгіштік идеясы бекітіледі.
VI. Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
- «Не ұмыттық?» — ой тастау сұрағы бойынша қысқаша қорытынды жасау.
- «Вокзалда» тақырыбына әңгіме құрастыру.
Бағалау және марапат
Белсенді қатысқан оқушылар бағаланады. «Ақыл ата» сыйлықтары ретінде мемлекеттік рәміздер туралы (Ту, Елтаңба, Әнұран) суреттер көрсетіліп, құрмет сезімі нығайтылады.