Қазақша рефераттар

Эволюциялық идеялардың даму тарихы

Кіріспе

Бұл бөлімде эволюциялық идеялардың қалыптасуы мен дамуы, сондай-ақ К. Линнейдің табиғатты жүйелеудегі көзқарастары қарастырылады. Материалдың мақсаты — эволюция туралы түсініктің тарихи кезеңдер арқылы қалай жетілгенін жүйелі түрде таныстыру және Линней еңбегінің биологиядағы орнын көрсету.

Тақырыптар

  • §5. Эволюциялық идеялардың даму тарихы
  • §6. К. Линнейдің эволюциялық ілімі

Сабақтың мақсаты

Эволюциялық идеялардың даму тарихымен танысу және К. Линнейдің ілімі мен оның биология ғылымына ықпалын түсіну.

Көрнекіліктер

  • Электронды оқулық
  • Суреттер
  • Интерактивті тақта
  • Кестелер

Әдістер

Өз бетімен жұмыс Баяндау Сұрақ-жауап Жазба жұмысы

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру және өткенді қайталау

Тақырыпты бастамас бұрын қысқа лездік тапсырмалар арқылы бұрынғы білім еске түсіріледі.

Лездік тапсырмалар

  1. 1. Креационизм теориясы тіршіліктің пайда болуы туралы қандай түсінік ұсынады?
  2. 2. Тіршілік жер бетінде мәңгілік деп есептеген көзқарасты жақтаушыларды атаңыз.
  3. 3. Панспермия теориясын ұсынған ғалымды атаңыз.
  4. 4. S-тәрізді түтікше қолданған француз ғалымын атаңыз.
  5. 5. «Жер бетіндегі органикалық қосылыстардың түзілуіне қажетті энергия көзі — Күннің ультракүлгін сәулелері» деген тұжырымды айтқан ағылшын ғалымын атаңыз.
  6. 6. Міндетті түрде бақылау мен экспериментке сүйеніп зерттеуді ұсынған ғалымды атаңыз.

Соңында жауаптар талданып, негізгі ұғымдар қысқаша қорытындыланады.

2) Жаңа сабақ жоспары

  • Эволюция теориясының пайда болуы
  • Дарвинге дейінгі тірі табиғаттың дамуы туралы көзқарастар
  • Қайта өркендеу дәуіріндегі эволюциялық идеялар

Эволюция ұғымы

Эволюция — латын тілінен аударғанда тарихи даму, өзгеру, өрлеу деген мағыналарды білдіреді.

«Эволюция» терминін ғылыми айналымда 1677 жылы қолданғандардың бірі — Ш. Бонне (1720–1793).

Ежелгі дәуірдегі көзқарастар: Грекия ойшылдары

Эволюциялық ойлардың алғашқы іздері Ежелгі Грекия философиясымен байланысты. Бұл бағытта Аристотель, Теофраст және Гиппократ еңбектері ерекше аталады.

Аристотель

«Жануарлардың тарихы» және «Жануарлардың бөліктері туралы» еңбектерінде 454 жануардың құрылысын сипаттап, оларды омыртқалылар және омыртқасыздар деп жіктеді.

Теофраст

Грекия аймағындағы 500-ге жуық өсімдік түрін сипаттап, тропиктік аймақтарда өсетін бамбук, банан, пальма, лимон, мимоза, мақта, лотос және папирус туралы деректер келтірді.

Ежелгі өркениеттердегі тәжірибе

Көне дәуірде Қытай, Үндістан және Египет елдерінде сұрыптау (іріктеп алу) тәжірибесі қолға алынып, тірі ағзаларды өсіру мен пайдалану дағдылары жинақталды. Бұл тәжірибе кейін табиғаттың өзгергіштігі туралы түсініктердің кеңеюіне ықпал етті.