Физикада кім жүйрік
Сыныптан тыс шара: «Физикада кім жүйрік?» (8-сынып)
Бұл сайыс оқушылардың физикадан алған білімін жинақтап, жүйелеп, қайталау арқылы олардың пәнді меңгеру деңгейін әділ бағалауға және «кім жүйрік?» екенін анықтауға бағытталған.
Түрі
Сайыс
Сынып
8-сынып
Мақсаты
Білімділік
Оқушылардың физикадан алған білімдерін жинақтау, жүйелеу, қайталау және бағалау арқылы физикадан «кім жүйрік?» екенін анықтау.
Дамытушылық
Пәнге қызығушылықты арттыру; ойлау мен есте сақтауды дамыту; теория мен практиканы ұштастыру қабілетін қалыптастыру; физикалық дүниетанымды кеңейтіп, есеп шығару дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік
Ұйымшылдыққа тәрбиелеу; топтық, жұптық және жеке жұмысты жүйелі орындауға үйрету; бәсекеге қабілетті, физиканы терең меңгерген жас ұрпақты қалыптастыру.
Көрнекіліктер мен құрал-жабдықтар
Кітап көрмесі, 8-сынып оқулықтары
Дидактикалық материалдар жинағы
Тәжірибе құралдары (жылуөткізгіштік, қайнау)
Плакаттар, слайдтар, графопроектор
Бағалау парақтары, жұлдызшалар
Өткізілу барысы
I. Ұйымдастыру бөлімі
- Оқушылармен амандасу, қатысушыларды түгендеу.
- Топқа бөлу: сайысқа қатысушылар және көрермендер.
II. Сайыс бөлімдері
- 1) Топтың таныстырылымы — топтың аты, эмблемасы, ұраны.
- 2) «Физика анықтамалығы» — әр топ негізгі ұғымдар мен анықтамаларды топ болып айтады.
- 3) «Физикалық шамалар» — атауы, белгіленуі, өлшем бірлігі және формуласы (жазбаша тапсырма).
- 4) «Сен маған, мен саған» — физикалық терминдер бойынша бір-біріне жұмбақ құрастырып жасыру.
- 5) «Физиканың зертханасында» — топ басшылары берілген құбылысты түсіндіріп, тәжірибе жасап көрсетеді.
- 6) «Физика — сахнада» — құбылысты сахналау/ишара арқылы көрсету; қарсылас топ шешеді (шеберлік, дәлдік, шапшаңдық бағаланады).
- 7) «Физика әзілі» — есеп шығару және физикалық терминдер, құбылыстар, ғалымдардың еңбектерін қолданып, қысқа әзіл құрастыру (әр дұрыс жауап — 1 балл).
Жүргізушінің кіріспе сөзі (үлгі)
Армысыздар, құрметті жиналған қауым! Тыңдаңыздар, тыңдаңыздар! Бүгін «Физикада кім жүйрік?» атты сайысымыз басталмақ. Сайысымыз көңілді өтіп, қатысушылардың да, көрермендердің де көңіл күйі көтеріңкі болсын!
Ғалымдардан шағын әзіл-әңгімелер
Бірде әйелі белгілі америкалық өнертапқыш Томас Эдисонға: «Сен қатты шаршағансың, бір күнге үйден шығып демалсаңшы», — дейді. Эдисон келісіп, үйден кетеді. Бір күннен кейін әйелі оны тәжірибе жасап отырған жерінен көреді. Эдисон: «Мен керемет демалдым!» — деп жауап берген екен.
Кирхгоф спектрлік талдау туралы әңгімелеп отырып: «Күннің спектріне қарап, онда алтын барын байқадым», — дейді. Тыңдаушылардың бірі: «Одан не пайда, күндегі алтынды бәрібір ала алмаймыз ғой», — деп қалады. Біраз уақыт өткен соң Кирхгофқа осы жаңалығы үшін алтын медаль тапсырады. Сонда ол: «Міне, мен күндегі алтынды алдым!» — деп әзілдеген екен.
Топтарды шақыру (поэтикалық нұсқа)
Шақырып жарыстарға сан санамен,
Жүйріктерден жүйріктер жар салады.
Ту етіп достық пен татулықты,
Жас физиктер бірін-бірі қарсы алады.
Жас физиктер биіктерге қалықтасын,
Жеңіспен көк жүзінде шарықтасын!
Жеңіс туы желбіреп алауласын,
Бәйгені сендерден ешкім ала алмасын!
Көрермендер сайысы
Шығармашылық тапсырма
Көрермендер 5 жолдан тұратын шағын өлең құрастырады.
Сұрақ (ынталандыру)
И. Ньютонның 1687 жылы бүкіләлемдік тартылыс заңын ашуына не себеп болды? (Жауап: алма.) Дұрыс жауап берген оқушыға алма беріліп, келесі бөлім хабарланады.
Есептер (7-бөлімге арналған)
1) 15 кг ағаш көмірі толық жанғанда қанша жылу бөлінеді?
2) Температурасы 0°C, массасы 5 кг суды қайнатып, буға айналдыру үшін қанша энергия қажет?
Қорытындылау
Сөзімді қорытындылай келе, сіздерге бір ой тастайын: дүниедегі ең жүйрік не? Білім мен ізденіс. Гиннес кітабына алғаш енген қазақ — Тоқтар Мұсабаев. Ол 1994 жылы ғарыш кеңістігінде 135 тәулік болған. Сендердің де ойларың талай білім асуын алып, биік белестерді бағындырып, ел мақтанатын жетістіктерге жетулеріңе шын жүректен тілектеспін.
Тілек (поэтикалық нұсқа)
Талаптанайық, жас достар, ғылым деп,
Ғылыммен ұлтымыз да ұлт болып білінбек.
Ғылыммен тереземіз теңдік ап,
Болашақтың атар таңы күлімдеп.