Оқушыларды топқа бөлу
Күтілетін нәтижелер
Сабақ нәтижелері оқушылардың оқу, ойлау және пікір айту дағдыларын жүйелі түрде дамытуға бағытталған.
Барлық оқушылар
- Мәтінді бөліктерге бөліп оқиды.
- Мәтін мазмұнын түсінеді.
- Мазмұнға сай сұрақтарға жауап береді.
Оқушылардың басым бөлігі
- Мазмұнды жүйелі түрде өз сөзімен жеткізеді.
- Мәтіндегі негізгі идеяны анықтайды.
- Негізгі ойды өмірмен байланыстырып, мысал келтіреді.
Кейбір оқушылар
- Өз ойын ашық әрі дәлелді айтады.
- Қорытынды жасап, пікірін негіздейді.
Тілдік мақсат
Оқылым, жазылым, айтылым, тыңдалым дағдыларын бір сабақ ішінде кіріктіре дамыту көзделеді.
-
1
Мәтінді түсініп, мәнерлеп оқиды.
-
2
Қатесіз, сауатты жазу дағдысын жетілдіреді.
-
3
Ойын тиянақты, еркін жеткізеді.
-
4
Бір-бірінің жауабын тыңдап, қателерін түзетеді.
Сабақ барысы
Сабақ құрылымы оқушылардың қызығушылығын оятып, мәтінмен жұмыс істеуге біртіндеп алып келеді: ұйымдастыру → белсендіру → талдау → қолдану → қорытынды.
1) Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылар төрт топқа бөлінеді: қарға, көк кептер, жылан, бұғы. Топқа бөліну үшін жануарлардың суреттері құрастырылып беріледі.
Топ ережелері қысқаша еске түсіріледі: тыңдау, сыйлау, дәлелмен сөйлеу, уақытты сақтау, бірлесіп шешім қабылдау.
2) Үй тапсырмасын тексеру (сұрақ-жауап)
- Мағжан Жұмабаев кім?
- Түркістан туралы не білесің? Ол қандай қала, қайда орналасқан?
- Түркі тілдес халықтарға кімдер жатады?
- Неліктен Түркістанды киелі жер деп атайды?
- Ақын өлеңде қандай сөзді жиі қолданған?
- Түркістанның бүкіл елге танымал болуы үшін не істеуге болады?
3) Ой ашар (талқылау)
Сұрақтар
- Суретте не бейнеленген?
- Көрсетілген іс-әрекетке талдау жаса.
- Бүгінгі сабағымыз не туралы болуы мүмкін?
Сабақ мақсаты
- Мәтін мазмұнын түсіну.
- Мәтіндегі негізгі ойды анықтау.
- Мәтінді өз сөзімізбен айтып, өмірмен байланыстыру.
4) Кіріспе сұрақтар (Ыбырай Алтынсарин және құндылық)
Талқылауға арналған сұрақтар:
- Ыбырай Алтынсарин туралы не білеміз?
- «Біреуге жақсылық етсең, ол жақсылығыңды міндет етпе» дегенді қалай түсінеміз?
5) Мәтінмен жұмыс: «Ойлан – топтас – бөліс»
Жұмыс алгоритмі
- Мәтін бөліктерге бөлініп ұсынылады.
- Әр топ өз бөлігі бойынша мазмұнын талқылайды.
- Топтар ойларын сыныппен бөліседі.
- Мәтіннің қалған бөлігі аудиожазбадан тыңдалады.
- Сөздік жұмысы жүргізіледі (түсініксіз сөздер, тіркестер).
- Мазмұн бойынша бағыттаушы сұрақтар қойылады.
Мағыналық екпін
Оқушылар мәтіндегі оқиға желісін ғана емес, негізгі ойдың қай жерде берілгенін және оның өмірмен байланысын анықтауға көңіл бөледі.
6) Сергіту сәті: «Иә – жоқ» ойыны
Мұғалім тұжырымдарды оқиды. Оқушылар келіссе — тез орындарынан тұрады, келіспесе — отыра береді.
- Сабақтан қалғысы келмейтіндер
- Үлкенді сыйлайтындар
- Табиғатқа қамқорлық жасамайтындар
- Құстарды қорғайтындар
- Ақжүректілер
7) Топтық жұмыс (рөлдер бойынша)
1-топ — «Сілтеме табушылар»
Мәтіндегі негізгі ойды анық көрсететін тұсты тауып, дауыстап оқиды. Негізгі ойды өмірмен байланыстырып түсіндіреді.
2-топ — «Кейіпкерлерді сипаттаушылар»
Мәтіндегі кейіпкерлерді анықтап, мінездеме береді: іс-әрекеті, ниеті, таңдауы, нәтижесі.
3-топ — «Ізденушілер»
Мәтін тақырыбына қатысты қосымша ақпарат ұсынады. Сәйкес мақал-мәтелдер мен нақыл сөздерді табады.
4-топ — «Жазушылар»
Эссе жазады: «Жақсылық жасау қиын ба?»
Жұмысты қорытындылау
Әр топ нәтижесін таныстырады. Мұғалім негізгі ойды нақтылап, ортақ тұжырымға әкеледі.
Қорытынды бөлім
Ой қозғау сұрақтары
- Қандай жақсы қасиеттерді бойымызға дамыту керек?
- Қандай жаман қасиеттерден аулақ болған жөн?
Түйін
Жақсылықтан үйреніп — жақсы адам боламыз.
Жамандықтан жиреніп — жақсыдан үлгі аламыз.
Тест жұмысы
-
1) Жақсылық пен жамандық неден болады?
- A) Шөптен
- Ә) Тәннен
- Б) Ауадан
-
2) «Ақжүрек» сөзінің мағынасы қандай?
- A) Батыр
- Ә) Өтірікші
- Б) Адал, ақ ниетті
-
3) Тал қасында нелер кездесті?
- A) Жылан, сиыр
- Ә) Бұғы, жылан, көк кептер, қарға
- Б) Қаз, бұғы
-
4) Жан-жануарлар қайда кездесті?
- A) Орманда
- Ә) Өзен қасында
- Б) Тауда
-
5) Екеуі бірігіп өмір сүретін құсты ата.
- A) Көк кептер
- Ә) Торғай
- Б) Қарға
«Мәтіннен не түйдік?»
Оқушылар негізгі ойды бір сөйлеммен түйіндеп айтады және күнделікті өмірден қысқа мысал келтіреді.
Үй тапсырмасы, бағалау және кері байланыс
Үй тапсырмасы
- Мәтінді рөлге бөліп оқу.
- Мазмұнын айту.
Бағалау
- Өзін-өзі бағалау.
- Мұғалімнің бағалауы.
Кері байланыс
«Плюс – минус – қызықты» әдісі арқылы сабақтан алған әсері мен ұсынысын жазады.
Толық нұсқасын жүктеу: қосымша материалдар/файл (мектептің ішкі ресурсына орналастыру ұсынылады).