Қай мәтінді оқып үйрендік
Сабақтың тақырыбы
Ъ белгісі (айырма белгісі)
Сабақтың мақсаты
1) Танымдық мақсат
Оқушыларды ъ белгісімен таныстыру, оның дыбысталмайтынын түсіндіру; ъ белгісі бар сөздерді дұрыс оқуға және жазуға, есте сақтауға, дыбыстық талдау жасауға үйрету.
2) Дамытушылық мақсат
Ойлау, есте сақтау, сауатты сөйлеу, мәнерлеп оқу қабілеттерін дамыту; сөздік қорын молайту.
3) Тәрбиелік мақсат
Тазалыққа және ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың әдістері мен көрнекілігі
Әдістер
- Түсіндіру
- Сұрақ-жауап
- Талдау
- Ой қозғау
- Миға шабуыл
- Ойын: «Кім жылдам?»
Көрнекіліктер
- Суреттер
- Сөздер және әріптер жазылған таратпалар
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру
Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
II. Өткен тақырыпты еске түсіру (ь белгісі)
1) ь белгісі бар сөздерді оқу
2) «Лагерь жыры» өлеңін мәнерлеп оқу
Оқушылар өлеңді дұрыс ырғақпен, анық дыбыстап оқиды.
3) Сұрақ-жауап
Өткен тақырып бойынша қысқаша қайталау жүргізіледі.
III. Жаңа сабақ
1) Кіріспе (ойындық жағдай)
«Балалар, біздің Әріптер қаламызда бір есік ашылмай қалыпты. Сол есікті ашу үшін тапсырмаларды орындауымыз керек. Егер тапсырмаларды дұрыс орындасақ, есік ашылып, соңғы әріппен танысамыз».
а) Қалып қойған әріптерді тап
- лагер… → лагерь
- ал…бом → альбом
- фил…м → фильм
ә) Сөздермен сөйлем құрау
Оқушылар берілген сөздерді қолданып, мағыналы сөйлемдер құрайды.
2) Жаңа әріп: ъ (айырма белгісі)
Ъ белгісі — әріп таңбасы, бірақ дыбысы жоқ. Біз оны көреміз және жазамыз, алайда ол дыбысталмайды.
- а) Баспа және жазба түрін көрсету.
- ә) Көрнекіліктер арқылы ъ белгісі бар сөздермен таныстыру.
- б) Сөздерді оқу: разъезд, подъезд.
3) Дыбыстық талдау
подъезд
- Буын саны: 2 (под-ъезд)
- Әріп саны: 7
- Дыбыс саны: 6
- Дауысты дыбыстар: о, е (2)
- Дауыссыз дыбыстар: п, д, й, з, д (5)
- Ъ белгісі: дыбыссыз, айырма белгісі
разъезд
- Буын саны: 2 (раз-ъезд)
- Әріп саны: 7
- Дыбыс саны: 6
- Дауысты дыбыстар: а, е (2)
- Дауыссыз дыбыстар: р, з, й, з, д (5)
- Ъ белгісі: дыбыссыз, айырма белгісі
Ескерту: Берілген сөздерде й дыбысы естіледі (ъ-ден кейін е әрпі тұрғандықтан), ал ъ белгісінің өзі дыбыс бермейді.
4) Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары орындалады.
IV. Жаңа сабақты меңгерту
1) Оқулықпен жұмыс
- а) ъ белгісі бар сөздерді оқу.
- ә) «Біздің үй» мәтінін мұғалім оқып береді, кейін оқушылар оқиды.
- б) «Миға шабуыл»: сұрақ-жауап арқылы түсінгенін тексеру.
- в) «Ой қозғау»: «Біздің үй қандай?» тақырыбында пікір айту.
2) Дәптермен жұмыс
- а) Үлгі бойынша ъ белгісінің әріп таңбасын жазу (ауада, дәптерде).
- ә) Көшіріп жазу.
V. Қорытынды
Қайталау сұрақтары
- Бүгін біз қай әріп таңбасымен таныстық?
- Қай мәтінді оқып үйрендік?
- Неше қабатты үйде тұрамыз?
Ойын: «Кім жылдам?»
Көрсетілген сөздерді кім жылдам оқыса, сол оқушыға жұлдызша беріледі. Көп жұлдызша жинаған оқушы «үйдің төртінші қабатына» жылдам көтеріледі.
Мысал сөздер
Сабаққа белсенді қатысқан оқушылар мадақталады.